Adhyaya 157

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । तस्यैवानन्तरं राजञ्छुक्लतीर्थसमीपतः । वासुदेवस्य तीर्थं तु सर्वलोकेषु पूजितम्

ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਇਸ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸ਼ੁਕਲ-ਤੀਰਥ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦਾ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਆ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।”

Verse 2

तद्धि पुण्यं सुविख्यातं नर्मदायां पुरातनम् । यत्र हुङ्कारमात्रेण रेवा क्रोशं जगाम सा

“ਉਹ ਪੁੰਨਮਈ ਸਥਾਨ ਨਰਮਦਾ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਕੇਵਲ ‘ਹੁੰਗ’ ਦੇ ਉਚਾਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਰੇਵਾ ਨਦੀ ਇੱਕ ਕਰੋਸ਼ ਦੂਰ ਸਰਕ ਗਈ ਸੀ।”

Verse 3

यदा प्रभृति राजेन्द्र हुङ्कारेण गता सरित् । तदाप्रभृति स स्वामी हुङ्कारः शब्दितो बुधैः

ਜਦੋਂ ਤੋਂ, ਹੇ ਰਾਜੇੰਦਰ, ‘ਹੁੰ’ ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਨਾਲ ਨਦੀ ਚਲੀ ਗਈ, ਤਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਉਥੇ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ‘ਹੁੰਕਾਰ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪੁਕਾਰਿਆ ਹੈ।

Verse 4

हुङ्कारतीर्थे यः स्नात्वा पश्यत्यव्ययमच्युतम् । स मुच्यते नरः पापैः सप्तजन्म कृतैरपि

ਜੋ ਕੋਈ ਹੁੰਕਾਰ-ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਅਚ੍ਯੁਤ (ਵਿਸ਼ਨੁ) ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਕੀਤੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 5

संसारार्णवमग्नानां नराणां पापकर्मिणाम् । नैवोद्धर्ता जगन्नाथं विना नारायणं परः

ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ, ਪਾਪਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਭਾਰੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ, ਜਗੰਨਾਥ ਨਾਰਾਇਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਉਧਾਰਕ ਨਹੀਂ।

Verse 6

सा जिह्वा या हरिं स्तौति तच्चित्तं यत्तदर्पितम् । तावेव केवलौ श्लाघ्यौ यौ तत्पूजाकरौ करौ

ਉਹੀ ਜੀਭ ਧੰਨ ਹੈ ਜੋ ਹਰਿ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਉਹੀ ਚਿੱਤ ਧੰਨ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਹੈ। ਅਤੇ ਉਹੀ ਦੋ ਹੱਥ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਨੀਯ ਹਨ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 7

सर्वदा सर्वकार्येषु नास्ति तेषाममङ्गलम् । येषां हृदिस्थो भगवान्मङ्गलायतनो हरिः

ਸਦਾ ਅਤੇ ਹਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਅਮੰਗਲ ਨਹੀਂ ਛੂਹਦਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਮੰਗਲ ਦਾ ਆਸ਼੍ਰਯ ਭਗਵਾਨ ਹਰਿ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।

Verse 8

यदन्यद्देवतार्चायाः फलं प्राप्नोति मानवः । साष्टाङ्गप्रणिपातेन तत्फलं लभते हरेः

ਮਨੁੱਖ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਨਾਲ ਜੋ ਫਲ ਪਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਫਲ ਹਰੀ ਨੂੰ ਅੱਠ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰਨ ਸਾਸ਼ਟਾਂਗ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 9

रेणुगुण्ठितगात्रस्य यावन्तोऽस्य रजःकणाः । तावद्वर्षसहस्राणि विष्णुलोके महीयते

ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਗ ਪਵਿੱਤਰ ਧੂੜ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਣ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਜਿੰਨੇ ਧੂੜ ਦੇ ਕਣ ਚਿਮੜਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਉਹ ਵਿਸ਼ਣੁ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਨਾਲ ਮਹਿਮਾਵਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 10

सम्मार्जनाभ्युक्षणलेपनेन तदालये नश्यति सर्वपापम् । नारी नराणां परया तु भक्त्या दृष्ट्वा तु रेवां नरसत्तमस्य

ਉਸ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਝਾੜੂ ਲਗਾਉਣ, ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਛਿੜਕਣ ਅਤੇ ਲੇਪ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਭ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਹੇ ਨਰੋਤਮ! ਇੱਕ ਇਸਤਰੀ ਪਰਮ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਰੇਵਾ (ਨਰਮਦਾ) ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Verse 11

येनार्चितो भगवान्वासुदेवो जन्मार्जितं नश्यति तस्य पापम् । स याति लोकं गरुडध्वजस्य विधूतपापः सुरसङ्घपूज्यताम्

ਜਿਸ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਦੇ ਜਨਮਾਂ-ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਗਰੁੜਧ੍ਵਜ ਪ੍ਰਭੂ (ਵਿਸ਼ਣੁ) ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਵ-ਗਣਾਂ ਵਿਚ ਪੂਜਨੀਯ ਬਣਦਾ ਹੈ।

Verse 12

शाठ्येनापि नमस्कारं प्रयुञ्जंश्चक्रपाणिनः । सप्तजन्मार्जितं पापं गच्छत्याशु न संशयः

ਜੇ ਕੋਈ ਛਲ ਨਾਲ ਵੀ ਚਕ੍ਰਪਾਣੀ ਪ੍ਰਭੂ (ਵਿਸ਼ਣੁ) ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 13

पूजायां प्रीयते रुद्रो जपहोमैर्दिवाकरः । शङ्खचक्रगदापाणिः प्रणिपातेन तुष्यति

ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਰੁਦ੍ਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜਪ ਅਤੇ ਹੋਮ ਨਾਲ ਦਿਵਾਕਰ (ਸੂਰਜ) ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਸ਼ੰਖ, ਚਕ੍ਰ ਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਸ਼ਟਾਂਗ ਪ੍ਰਣਾਮ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 14

भवजलधिगतानां द्वन्द्ववाताहतानां सुतदुहितृकलत्रत्राणभारार्दितानाम् । विषमविषयतोये मज्जतामप्लवानां भवति शरणमेको विष्णुपोतो नराणाम्

ਜੋ ਸੰਸਾਰ-ਭਵ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਏ ਹਨ, ਦ੍ਵੰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਝੰਝੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪੁੱਤਰ-ਧੀ-ਪਤਨੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਕਠਿਨ ਜਲ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਬੇੜੀ ਦੇ ਡੁੱਬ ਰਹੇ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਇਕੋ ਹੀ ਸ਼ਰਨ ਹੈ: ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੀ ਨੌਕਾ।

Verse 15

हुङ्कारतीर्थे राजेन्द्र शुभं वा यदि वाशुभम् । यत्कृतं पुरुषव्याघ्र तन्नश्यति न कर्हिचित्

ਹੂੰਕਾਰ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਥ—ਚਾਹੇ ਸ਼ੁਭ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਸ਼ੁਭ—ਹੇ ਪੁਰਖ-ਵਿਆਘ੍ਰ, ਜੋ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ (ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮਿਟਦਾ)।

Verse 157

। अध्याय

ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ (ਇਹ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਅੰਤ ਹੈ)।