Adhyaya 153

Verse 1

मार्कण्डेय उवाच । तस्यैवानन्तरं चान्यद्रवितीर्थमनुत्तमम् । यस्य संदर्शनादेव मुच्यन्ते पातकैर्नराः

ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਇਕ ਹੋਰ ਅਤਿ-ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਹੈ—ਰਵਿਤੀਰਥ; ਜਿਸ ਦੇ ਕੇਵਲ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 2

रवितीर्थे तु यः स्नात्वा नरः पश्यति भास्करम् । तस्य यत्फलमुद्दिष्टं स्वयं देवेन तच्छृणु

ਰਵਿਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਭਾਸਕਰ (ਸੂਰਜ ਦੇਵ) ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਜੋ ਫਲ ਖੁਦ ਦੇਵ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਹੁਣ ਸੁਣ।

Verse 3

नान्धो न मूको बधिरः कुले भवति कश्चन । कुरूपः कुनखी वापि तस्य जन्मानि षोडश

ਉਸ ਦੀ ਕੁਲ-ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਕੋਈ ਅੰਨ੍ਹਾ, ਗੂੰਗਾ ਜਾਂ ਬਹਿਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਕੁਰੂਪ ਜਾਂ ਨਖਾਂ ਦੀ ਵਿਕ੍ਰਿਤੀ ਵਾਲਾ।

Verse 4

दद्रुचित्रककुष्ठानि मण्डलानि विचर्चिका । नश्यन्ति देवभक्तस्य षण्मासान्नात्र संशयः

ਦਾਦ, ਚਿਤ੍ਰਕ, ਕੋਢ, ਮੰਡਲ ਰੋਗ ਅਤੇ ਵਿਛਰਚਿਕਾ (ਇਕਜ਼ੀਮਾ) ਆਦਿ ਦੇਵ-ਭਕਤ ਦੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 5

चरितं तस्य देवस्य पुराणे यच्छ्रुतं मया । न तत्कथयितुं शक्यं संक्षेपेण नृपोत्तम

ਹੇ ਨ੍ਰਿਪੋਤਮ, ਉਸ ਦੇਵ ਦੇ ਚਰਿਤ੍ਰ ਜੋ ਮੈਂ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਕਹੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ।

Verse 6

तत्र तीर्थे तु यद्दानं रविमुद्दिश्य दीयते । विधिना पात्रविप्राय तस्यान्तो नास्ति कर्हिचित्

ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਜੋ ਦਾਨ ਸੂਰਯ ਦੇਵ (ਰਵੀ) ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਯੋਗ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੰਨ ਕਦੇ ਵੀ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਪਾਂਦਾ।

Verse 7

अयने विषुवे चैव चन्द्रसूर्यग्रहे तथा । रवितीर्थे प्रदत्तानां दानानां फलमुत्तमम्

ਅਯਨ, ਵਿਸੁਵ ਅਤੇ ਚੰਦਰ ਜਾਂ ਸੂਰਯ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਰਵਿਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਦਾਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 8

संक्रान्तौ यानि दानानि हव्यकव्यानि भारत । अपामिव समुद्रस्य तेषामन्तो न लभ्यते

ਹੇ ਭਾਰਤ! ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਵੇਲੇ ਜੋ ਦਾਨ ਅਤੇ ਦੇਵਾਂ ਲਈ ਹਵ੍ਯ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਕਵ੍ਯ ਅਰਪਣ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪੁੰਨ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਅਪਾਰ ਹੈ—ਉਸ ਦੀ ਹੱਦ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।

Verse 9

येन येन यदा दत्तं येन येन यदा हुतम् । तस्य तस्य तदा काले सविता प्रतिदायकः

ਜੋ ਕੁਝ ਮਨੁੱਖ ਜਦੋਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਜਦੋਂ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਸਵਿਤ੍ਰ (ਸੂਰਯ) ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣ ਕੇ ਉਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਫਲ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ।

Verse 10

सप्त जन्मानि तान्येव ददात्यर्कः पुनः पुनः । शतमिन्दुक्षये दानं सहस्रं तु दिनक्षये

ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਅਰਕ (ਸੂਰਯ) ਉਹੀ ਫਲ ਮੁੜ ਮੁੜ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਕ੍ਸ਼ਯ ਵੇਲੇ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਸੌ ਗੁਣਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ ਵੇਲੇ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 11

संक्रान्तौ शतसाहस्रं व्यतीपाते त्वनन्तकम्

ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਦਿਨ ਪੁੰਨ ਦਾ ਫਲ ਲੱਖ ਗੁਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਵ੍ਯਤੀਪਾਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਨੰਤ, ਅਸੀਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 12

युधिष्ठिर उवाच । रवितीर्थं कथं तात पुण्यात्पुण्यतरं स्मृतम् । विस्तरेण ममाख्याहि श्रवणौ मम लम्पटौ

ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਪਿਆਰੇ ਤਾਤ, ਰਵਿਤੀਰਥ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪੁੰਨ ਤੀਰਥਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਅਧਿਕ ਪੁੰਨਦਾਇਕ ਕਿਉਂ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ? ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ—ਮੇਰੇ ਕੰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਨ।

Verse 13

श्रीमार्कण्डेय उवाच । शृणुष्वावहितो भूत्वा ह्यादित्येश्वरमुत्तमम् । उत्तरे नर्मदाकूले सर्वव्याधिविनाशनम्

ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਧਿਆਨ ਧਰ ਕੇ ਸੁਣੋ; ਮੈਂ ਉੱਤਮ ਆਦਿਤ੍ਯੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਜੋ ਸਭ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 14

पुरा कृतयुगस्यादौ जाबालिर्ब्राह्मणोऽभवत् । वसिष्ठान्वयसम्भूतो वेदशास्त्रार्थपारगः

ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ, ਕ੍ਰਿਤਯੁਗ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਜਾਬਾਲੀ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ। ਉਹ ਵਸਿਸ਼ਠ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰੰਗਤ ਸੀ।

Verse 15

पतिव्रता साधुशीला तस्य भार्या मनस्विनी । ऋतुकाले तु सा गत्वा भर्तारमिदमब्रवीत्

ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ, ਸਾਧੁ-ਸੁਭਾਉ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਮਨ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਰਿਤੁਕਾਲ ਆਇਆ, ਉਹ ਪਤੀ ਕੋਲ ਗਈ ਅਤੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

Verse 16

वर्तते ऋतुकालो मे भर्तारं त्वामुपस्थिता । भज मां प्रीतिसंयुक्तः पुत्रकामां तु कामिनीम्

ਮੇਰਾ ਰਿਤੂਕਾਲ (ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ) ਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਈ ਹਾਂ, ਹੇ ਪਤੀਦੇਵ। ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮਪੂਰਵਕ ਮਿਲੋ, ਮੈਂ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ ਹਾਂ।

Verse 17

एवमुक्तो द्विजः प्राह प्रियेऽद्याहं व्रतान्वितः । गच्छेदानीं वरारोहे दास्य ऋत्वन्तरे पुनः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: 'ਹੇ ਪਿਆਰੀ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਜਾਓ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਇਸਤਰੀ; ਮੈਂ ਅਗਲੇ ਰਿਤੂਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸਹਿਮਤੀ ਦੇਵਾਂਗਾ।'

Verse 18

पुनर्द्वितीये सम्प्राप्ते ऋतुकालेऽप्युपस्थिता । पुनः सा छन्दिता तेन व्रतस्थोऽद्येति भारत

ਜਦੋਂ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਰਿਤੂਕਾਲ ਆਇਆ, ਉਹ ਫਿਰ ਉਸ ਕੋਲ ਗਈ। ਪਰ ਉਸਨੇ ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਮੋੜ ਦਿੱਤਾ, 'ਹੇ ਭਾਰਤ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਾਂ।'

Verse 19

इत्थं वा बहुशस्तेन छन्दिता च पुनः पुनः । निराशा चाभवत्तत्र भर्तारं प्रति भामिनी

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਉਸਨੂੰ ਮੋੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਉਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ, ਉਹ ਭਾਵੁਕ ਇਸਤਰੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਈ।

Verse 20

दुःखेन महताविष्टा विधायानशनं मृता । तेन भ्रूणहतेनैव पापेन सहसा द्विजः

ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਉਸਨੇ ਮਰਨ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੇ। ਭਰੂਣ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਉਸੇ ਪਾਪ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਦ੍ਵਿਜ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ) ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਪਾਪ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ।

Verse 21

शीर्णघ्राणाङ्घ्रिरभवत्तपः सर्वं ननाश च । दृष्ट्वात्मानं स कुष्ठेन व्याप्तं ब्राह्मणसत्तमः

ਉਸ ਦੀ ਨੱਕ ਅਤੇ ਪੈਰ ਸੜ-ਗਲ ਗਏ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਾਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਸ ਹੋ ਗਈ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕੋੜ੍ਹ ਨਾਲ ਵਿਆਪਤ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਘੋਰ ਵਿਹਲ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 22

विषादं परमं गत्वा नर्मदातटमाश्रितः । अपृच्छद्भास्करं तीर्थं द्विजेभ्यो द्विजसत्तमः

ਘੋਰ ਵਿਸਾਦ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਉਹ ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਤਟ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਬੈਠਾ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਦਵਿਜ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਭਾਸਕਰ-ਤੀਰਥ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।

Verse 23

आरोग्यं भास्करादिच्छेदिति संचिन्त्य चेतसि । कुतस्तद्भास्करं तीर्थं भो द्विजाः कथ्यतां मम

ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ, “ਭਾਸਕਰ ਦੇ ਆਸਰੇ ਮੈਨੂੰ ਆਰੋਗਤਾ ਮਿਲੇ।” ਫਿਰ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਦਵਿਜੋ, ਉਹ ਭਾਸਕਰ-ਤੀਰਥ ਕਿੱਥੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।”

Verse 24

तपस्तप्याम्यहं गत्वा तस्मिंस्तीर्थे सुभावितः

“ਮੈਂ ਉਸ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ, ਸੁਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ, ਉੱਥੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਾਂਗਾ”—ਇਹ ਨਿਸਚੈ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਸ਼ੁੱਧ ਮਾਰਗ ਵੱਲ ਲੱਗ ਗਿਆ।

Verse 25

द्विजा ऊचुः । रेवाया उत्तरे कूले आदित्येश्वरनामतः । विद्यते भास्करं तीर्थं सर्वव्याधिविनाशनम्

ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਰੇਵਾ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਆਦਿਤ੍ਯੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਦਾ ਧਾਮ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਭਾਸਕਰ-ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।”

Verse 26

तत्र याह्यविचारेण गन्तुं चेच्छक्यते त्वया । एवमुक्तो द्विजैर्विप्रो गन्तुं तत्र प्रचक्रमे

ਉੱਥੇ ਤੂੰ ਬਿਨਾ ਸੰਕੋਚ ਦੇ ਚਲਾ ਜਾ, ਜੇ ਤੈਥੋਂ ਯਾਤਰਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਉਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਉਹ ਵਿਪ੍ਰ ਉਸ ਥਾਂ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਲੱਗਾ।

Verse 27

व्याधिना परिभूतस्तु घोरेण प्राणहारिणा । यदा गन्तुं न शक्नोति तदा तेन विचिन्तितम्

ਪਰ ਉਹ ਭਿਆਨਕ, ਪ੍ਰਾਣਘਾਤਕ ਰੋਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਅੱਗੇ ਜਾਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਾ ਰਿਹਾ, ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ।

Verse 28

सामर्थ्यं ब्राह्मणानां हि विद्यते भुवनत्रये । लिङ्गपातः कृतो विप्रैर्देवदेवस्य शूलिनः

ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਆਤਮਿਕ ਸਮਰਥਾ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਪ੍ਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਹੀ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਸ਼ੂਲਿਨ ਦਾ ਲਿੰਗ ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਬਲ ਨਾਲ ਅਵਤਰਿਤ ਕਰ ਕੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਵਾਇਆ।

Verse 29

समुद्रः शोषितो विप्रैर्विन्ध्यश्चापि निवारितः । अहमप्यत्र संस्थस्तु ह्यानयिष्यामि भास्करम्

ਵਿਪ੍ਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਸੁਕਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਵਿਂਧਿਆ ਨੂੰ ਵੀ ਰੋਕ ਕੇ ਥੰਮ੍ਹ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਵੀ ਇੱਥੇ ਅਡੋਲ ਰਹਿ ਕੇ ਭਾਸਕਰ (ਸੂਰਜ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਾਂਗਾ।

Verse 30

तपोबलेन महता ह्यादित्येश्वरसंज्ञितम् । इति निश्चित्य मनसा ह्युग्रे तपसि संस्थितः

ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਿਸਚਯ ਕਰ ਕੇ—“ਮਹਾਨ ਤਪੋਬਲ ਨਾਲ ਇਹ ਆਦਿਤ੍ਯੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ”—ਉਹ ਉਗ੍ਰ ਅਤੇ ਏਕਾਗ੍ਰ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹੋ ਬੈਠਾ।

Verse 31

वायुभक्षो निराहारो ग्रीष्मे पञ्चाग्निमध्यगः । शिशिरे तोयमध्यस्थो वर्षास्वप्रावृताकृतिः

ਉਹ ਵਾਯੁ-ਭੱਖੀ ਸੀ, ਅੰਨ ਤੋਂ ਨਿਰਾਹਾਰ ਰਹਿੰਦਾ; ਗ੍ਰੀਸ਼ਮ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਅੱਗਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤਪ ਕਰਦਾ। ਸ਼ਿਸਿਰ ਵਿੱਚ ਜਲ ਦੇ ਮੱਧ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ; ਵਰਖਾ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾ ਓਟ ਤੇ ਬਿਨਾ ਆਵਰਨ ਦੇ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ।

Verse 32

साग्रे वर्षशते पूर्णे रविस्तुष्टोऽब्रवीदिदम्

ਜਦ ਪੂਰੇ ਸੌ ਵਰ੍ਹੇ ਸੰਪੂਰਨ ਹੋ ਗਏ, ਤਦ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਰਵੀ—ਸੂਰਜ ਦੇਵ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

Verse 33

सूर्य उवाच । वरं वरय भद्रं ते किं ते मनसि वाञ्छितम् । अदेयमपि दास्यामि ब्रूहि मां त्वं चिरं कृथाः

ਸੂਰਜ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਵਰ ਮੰਗ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਇੱਛਾ ਹੈ? ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅਦੇਯ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਮੈਂ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ। ਦੱਸ; ਤੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਤਪ ਕਰਦਾ ਆਇਆ ਹੈਂ।”

Verse 34

किमसाध्यं हि ते विप्र इदानीं तपसि स्थितः

“ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਤਪ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਸਥਿਤ ਹੈਂ; ਤੇਰੇ ਲਈ ਅਸਾਧ੍ਯ ਕੀ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ?”

Verse 35

जाबालिरुवाच । यदि तुष्टोऽसि देवेश यदि देयो वरो मम । मम प्रतिज्ञा देवेश ह्यादित्येश्वरदर्शने

ਜਾਬਾਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਈਸ਼, ਜੇ ਤੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੈਂ ਅਤੇ ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਤਿਜ्ञਾ ਆਦਿਤ੍ਯੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਜੁੜੀ ਹੈ।”

Verse 36

कृता तां पारितुं देव न शक्तो व्याधिना वृतः । शुक्लतीर्थेऽत्र तिष्ठ त्वमादित्येश्वरमूर्तिधृक्

ਹੇ ਦੇਵ! ਮੈਂ ਇਹ ਵਰਤ ਕਰ ਤਾਂ ਲਿਆ, ਪਰ ਰੋਗ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਸਮਰਥ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਇਸ ਸ਼ੁਕਲ-ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਆਦਿਤ੍ਯੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਧਾਰ ਕੇ ਨਿਵਾਸ ਕਰੋ।

Verse 37

एवमुक्ते तु देवेशो बहुरूपो दिवाकरः । उत्तरे नर्मदाकूले क्षणादेव व्यदृश्यत

ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ—ਬਹੁ-ਰੂਪੀ ਦਿਵਾਕਰ—ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਪਲ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 38

तदाप्रभृति भूपाल तद्धि तीर्थं प्रचक्षते । सर्वपापहरं प्रोक्तं सर्वदुःखविनाशनम्

ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸੇ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਤੀਰਥ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਹਰਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਹਰ ਦੁੱਖ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 39

यस्तु संवत्सरं पूर्णं नित्यमादित्यवासरे । स्नात्वा प्रदक्षिणाः सप्त दत्त्वा पश्यति भास्करम्

ਪਰ ਜੋ ਕੋਈ ਪੂਰਾ ਇੱਕ ਸਾਲ, ਹਰ ਐਤਵਾਰ ਨਿੱਤ, ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰੇ, ਸੱਤ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾਂ ਕਰੇ, ਦਾਨ-ਭੇਟ ਦੇਵੇ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੇ—

Verse 40

यत्फलं लभते तेन तच्छृणुष्व मयोदितम् । प्रसुप्तं मण्डलानीह दद्रुकुष्ठविचर्चिकाः

ਉਸ ਨੂੰ ਜੋ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਬਚਨਾਂ ਤੋਂ ਸੁਣ। ਇੱਥੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗ—ਦਾਦ ਵਰਗੇ ਧੱਬੇ, ਕੋੜ੍ਹ ਅਤੇ ਖਾਜ—ਮਾਨੋ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਹੋਣ, ਦਬ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 41

नश्यन्ति सत्वरं राजंस्तूलराशिरिवानले । धनपुत्रकलत्राणां पूरयेद्वत्सरत्रयात्

ਹੇ ਰਾਜਨ! ਇਹ ਸਤਵਰ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਰੂਈ ਦਾ ਢੇਰ। ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਧਨ, ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪਤਨੀ-ਸੰਬੰਧੀ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 42

यस्तु श्राद्धप्रदस्तत्र पित्ःनुद्दिश्य संक्रमे । तृप्यन्ति पितरस्तस्य पितृदेवो हि भास्करः

ਅਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਉੱਥੇ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਵੇਲੇ ਪਿਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਉਦੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਸਕਰ ਹੀ ਪਿਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਦਿਵ੍ਯ ਦੇਵਤਾ ਹੈ।

Verse 43

इति ते कथितं सर्वमादित्येश्वरमुत्तमम् । सर्वपापहरं दिव्यं सर्वरोगविनाशनम्

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉੱਤਮ ਆਦਿਤ੍ਯੇਸ਼ਵਰ ਬਾਰੇ ਸਭ ਕੁਝ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਹੈ—ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਹੈ, ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਹਰਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਭ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।

Verse 153

। अध्याय

ਅਧਿਆਇ — ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ।