
ਇਸ ਸੰਖੇਪ ਧਾਰਮਿਕ ਵਰਣਨ ਵਿੱਚ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਤੀਰਥਯਾਤਰੀ ਨੂੰ ਮਹਿਮਾਵਾਨ ਭਾਰਗਲੇਸ਼ਵਰ ਧਾਮ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ “ਜਗਤ ਦਾ ਪ੍ਰਾਣ” ਕਹਿ ਕੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਕੇਵਲ ਸਿਮਰਨ ਹੀ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ (ਸਮ੍ਰਿਤਮਾਤ੍ਰ-ਅਘਨਾਸ਼ਨ)। ਅੱਗੇ ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੇ ਦੋ ਫਲ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ—(1) ਜੋ ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; (2) ਜੋ ਉਸੇ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣਤਿਆਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ “ਅਨਿਵਰਤਿਕਾ ਗਤੀ” ਪਾ ਕੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਾਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਿਵ-ਭਕਤੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਸਿਮਰਨ—ਮੋਖਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਾਧਨ ਹਨ।
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेद्धरापाल भार्गलेश्वरमुत्तमम् । शङ्करं जगतः प्राणं स्मृतमात्राघनाशनम्
ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਉੱਤਮ ਭਾਰਗਲੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਜਾਓ—ਸ਼ੰਕਰ, ਜਗਤ ਦਾ ਪ੍ਰਾਣ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਮਾਤ੍ਰ ਹੀ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Verse 2
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेत्परमेश्वरम् । अश्वमेधस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः
ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜ੍ਞ ਦੇ ਫਲ ਦੇ ਸਮਾਨ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Verse 3
तत्र तीर्थे तु यः कश्चित्प्राणत्यागं करिष्यति । अनिवर्तिका गतिस्तस्य रुद्रलोकादसंशयम्
ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਕਰੇ, ਉਸ ਦੀ ਗਤੀ ਅਨਿਵਰਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਰੁਦ੍ਰਲੋਕ ਤੋਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਵਾਪਸੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
Verse 152
। अध्याय
ਅਧਿਆਇ (ਅਧਿਆਇ-ਸਿਰਲੇਖ)