
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ‘ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ/ਨੇਤਾ’ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਧਾਰਮਿਕ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ ਅਤੁੱਲ ਸ਼ਿਵਤੀਰਥ ਵੱਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਿਵਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਦੇਵ-ਦਰਸ਼ਨ ਮਾਤਰ ਨਾਲ ਹੀ ਸਭ ਪਾਪ-ਕਲੁਸ਼ (ਸਰਵ-ਕਿਲਬਿਸ਼) ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧ-ਜੈ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਅ-ਨਿਗ੍ਰਹ ਨਾਲ ਤੀਰਥ-ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ; ਇਸ ਦਾ ਪੁੰਨ ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਯੱਗ ਦੇ ਸਮਾਨ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੱਗੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਪਵਾਸ (ਸੋਪਵਾਸ) ਕਰਕੇ ਸ਼ਿਵ-ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਧਕ ਦੀ ਆਤਮਿਕ ਗਤੀ ਅਟੱਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਫਲ ਵਜੋਂ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ।
Verse 1
मार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेद्धरापाल शीवतीर्थमनुत्तमम् । दर्शनाद्यस्य देवस्य मुच्यते सर्वकिल्बिषैः
ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਧਰਾਪਾਲ, ਅਨੁੱਤਮ ਸ਼ਿਵ-ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਓ। ਉੱਥੇ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਮਾਤਰ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Verse 2
शिवतीर्थे तु यः स्नात्वा जितक्रोधो जितेन्द्रियः । पूजयेत महादेवं सोऽग्निष्टोमफलं लभेत्
ਜੋ ਸ਼ਿਵ-ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਏ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਏ, ਅਤੇ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ—ਉਹ ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਯਜ್ಞ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Verse 3
तत्र तीर्थे तु यो भक्त्या सोपवासोऽर्चयेच्छिवम् । अनिवर्तिका गतिस्तस्य रुद्रलोकादसंशयम्
ਉਸੇ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰੇ—ਉਸ ਦੀ ਗਤੀ ਅਟੱਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਉਹ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Verse 145
। अध्याय
ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ। ਇਹ ਅਧਿਆਇ ਇਥੇ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ।