Adhyaya 144
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਰਾਜ-ਸ਼੍ਰੋਤਾ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ, ਯਾਤਰਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਵਾਲੀ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ “ਉੱਤਮ” ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ-ਤੀਰਥ ਵੱਲ ਜਾਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਮ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਸੀਮਿਤਤਾ ਨੂੰ ਚਕ੍ਰਤੀਰਥ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦਾਨ, ਜਪ, ਹੋਮ ਅਤੇ ਬਲੀ/ਅਰਪਣ ਦੇ ਫਲ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਘਟ ਜਾਂ ਮੁੱਕ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਚਕ੍ਰਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਕਰਮ ਅਖ਼ਯ ਮੰਨੇ ਗਏ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੰਨ ਕਦੇ ਘਟਦਾ ਨਹੀਂ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਭੂਤ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਤੱਕ ਵਿਸਤਾਰ ਵਾਲੇ ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੇ ਪਰਮ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ—ਇਸ ਉਪਸੰਹਾਰ ਵਾਕ ਨਾਲ ਇਸ ਸਤੁਤੀ-ਭਾਗ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महाराज द्वादशीतीर्थमुत्तमम् । क्षरन्ति सर्वदानानि जपहोमबलिक्रियाः
ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉੱਤਮ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਓ। ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਦਾਨ, ਜਪ, ਹੋਮ ਅਤੇ ਬਲੀ-ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਫਲ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Verse 2
न क्षीयते तु राजेन्द्र चक्रतीर्थे तु यत्कृतम् । यद्भूतं यद्भविष्यच्च तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम्
ਪਰ, ਹੇ ਰਾਜੇੰਦਰ, ਚਕ੍ਰ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਕਦੇ ਘਟਦਾ ਨਹੀਂ। ਭੂਤਕਾਲ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਭਵਿੱਖ—ਇਹੀ ਤੀਰਥ ਦੀ ਉੱਤਮ ਮਹਿਮਾ ਹੈ।
Verse 3
कथितं तन्मया सर्वं पृथग्भावेन भारत
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਮੈਂ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਵ ਨਾਲ, ਠੀਕ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
Verse 144
। अध्याय
ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ—ਇਹ ਅਧਿਆਇ ਇਥੇ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।