Adhyaya 141

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल तापेश्वरमनुत्तमम् । यत्र सा हरिणी सिद्धा व्याधभीता नरेश्वर

ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਅਤੁਲ ਤਾਪੇਸ਼ਵਰ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਹਰਨੀ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ, ਹੇ ਨਰੇਸ਼ਵਰ।

Verse 2

जले प्रक्षिप्य गात्राणि ह्यन्तरिक्षं गता तु सा । व्याधो विस्मितचित्तस्तु तां मृगीमवलोक्य च

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਗ ਜਲ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟੇ ਅਤੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਉੱਡ ਗਈ। ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਮਨ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਮ੍ਰਿਗੀ ਨੂੰ ਤੱਕਦਾ ਰਹਿ ਗਿਆ।

Verse 3

विमुच्य सशरं चापं प्रारेभे तप उत्तमम् । दिव्यं वर्षसहस्रं तु व्याधेनाचरितं तपः

ਤੀਰਾਂ ਸਮੇਤ ਧਨੁਸ਼ ਛੱਡ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਮ ਤਪੱਸਿਆ ਆਰੰਭੀ। ਹਜ਼ਾਰ ਦਿਵ੍ਯ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਉਸ ਵਿਆਧ ਨੇ ਉਹ ਤਪ ਕੀਤਾ।

Verse 4

अतीते तु ततः काले परितुष्टो महेश्वरः । वरं ब्रूहि महाव्याध यत्ते मनसि रोचते

ਉਹ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਜਾਣ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲੇ: “ਹੇ ਮਹਾਵਿਆਧ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਵੇ, ਉਹ ਵਰ ਮੰਗ।”

Verse 5

व्याध उवाच । यदि तुष्टोऽसि देवेश यदि देयो वरो मम । तव पार्श्वे महादेव वासो मे प्रतिदीयताम्

ਵਿਆਧ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਈਸ਼! ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਪਾਸ ਵਸਣ ਦੀ ਦਾਤ ਬਖ਼ਸ਼ੋ।”

Verse 6

ईश्वर उवाच । एवं भवतु ते व्याध यस्त्वया काङ्क्षितो वरः । दैवदेवो महादेव इत्युक्त्वान्तरधीयत । गते चादर्शनं देवे स्थापयित्वा महेश्वरम्

ਈਸ਼ਵਰ ਬੋਲੇ: “ਹੇ ਵਿਆਧ, ਤੇਰਾ ਇੱਛਿਤ ਵਰ ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ—“ਮਹਾਦੇਵ ਹੀ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਹਨ”—ਉਹ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਦੇਵ ਦੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਜਾਣ ਤੇ ਵਿਆਧ ਨੇ ਉੱਥੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਕੀਤੀ।

Verse 7

पूजयित्वा विधानेन गतो व्याधस्ततो दिवम् । तदाप्रभृति तत्तीर्थं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्

ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ ਵਿਆਧ ਫਿਰ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਹ ਤੀਰਥ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 8

व्याधानुतापसंजातं तापेश्वरमिति श्रुतम् । तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा सम्पूजयति शङ्करम्

ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦੇ ਪਸ਼ਚਾਤਾਪ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਇਹ ਸਥਾਨ ‘ਤਾਪੇਸ਼ਵਰ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੋਈ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਯਥਾਵਿਧਿ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—

Verse 9

शिवलोकमवाप्नोति मामुवाच महेश्वरः । ये स्नाता नर्मदातोये तीर्थे तापेश्वरे नराः

ਉਹ ਸ਼ਿਵਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ। ਜੋ ਨਰ ਤਾਪੇਸ਼ਵਰ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ—

Verse 10

तापत्रयविमुक्तास्ते नात्र कार्या विचारणा । अष्टम्यां च चतुर्दश्यां तृतीयायां विशेषतः

ਉਹ ਤਿੰਨ ਤਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਅਸ਼ਟਮੀ, ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਤੀਆ ਨੂੰ।

Verse 11

स्नानं समाचरेन्नित्यं सर्वपातकशान्तये

ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਨਿੱਤ ਸਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 141

। अध्याय

ਇਥੇ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।