
ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਸਿੱਧੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਦੇ ਇਕ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਜੋ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਤ ਅਤੇ ਪਰਮ ਸਿੱਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੰਖੇਪ ਹੈ: ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਉਮਾ‑ਰੁਦ੍ਰ (ਉਮਾ‑ਮਹੇਸ਼ਵਰ) ਦੀ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਾਜਪੇਯ ਯੱਗ ਦੇ ਸਮਾਨ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—ਤੀਰਥ‑ਭਕਤੀ ਨੂੰ ਵੈਦਿਕ ਮਹਿਮਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੰਚਿਤ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਵਰਗਾਰੋਹਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਸਵਰਗ ਭੋਗ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਧਨ‑ਧਾਨ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ, ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਵੇਦ‑ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਆਦਰਯੋਗ, ਰੋਗ‑ਸ਼ੋਕ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਸੌ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਆਯੁ ਪਾਂਦਾ ਹੈ।
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । तस्यैवानन्तरं चान्यत्सिद्धेश्वरमनुत्तमम् । तीर्थं सर्वगुणोपेतं सर्वलोकेषु पूजितम्
ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਇਕ ਹੋਰ ਅਨੁੱਤਮ ਸਿੱਧੇਸ਼ਵਰ ਹੈ—ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਤੀਰਥ, ਜੋ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਤ ਹੈ।
Verse 2
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा ह्युमारुद्रं प्रपूजयेत् । वाजपेयस्य यज्ञस्य स लभेत्फलमुत्तमम्
ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੋਈ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਉਮਾ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਵਾਜਪੇਯ ਯਜ੍ਞ ਦੇ ਸਮਾਨ ਉੱਤਮ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Verse 3
तेन पुण्येन महता मृतः स्वर्गमवाप्नुयात् । अप्सरोगणसंवीतो जयशब्दादिमङ्गलैः
ਉਸ ਮਹਾਨ ਪੁੰਨ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ, ਮਰਨ ਉਪਰਾਂਤ ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ‘ਜਯ!’ ਆਦਿ ਮੰਗਲ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤਿਤ।
Verse 4
सहस्रवत्सरांस्तत्र क्रीडयित्वा यथासुखम् । धनधान्यसमोपेते कुले महति जायते
ਉੱਥੇ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹੇ ਯਥਾਸੁਖ ਕ੍ਰੀੜਾ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਉਹ ਧਨ-ਧਾਨ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਕਿਸੇ ਮਹਾਨ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
Verse 5
पूज्यमानो नरश्रेष्ठ वेदवेदाङ्गपारगः । व्याधिशोकविनिर्मुक्तो जीवेच्च शरदां शतम्
ਜਦ ਉਹ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰੰਗਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਰੋਗ ਤੇ ਸ਼ੋਕ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਸੌ ਸ਼ਰਦਾਂ ਤੱਕ ਜੀਊਂਦਾ ਹੈ।
Verse 135
। अध्याय
ਅਧਿਆਇ—ਇਹ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸੰਕੇਤਕ ਅੰਤ ਹੈ।