Adhyaya 127
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਰੇਵਾਖੰਡ ਦੇ ਯਾਤਰਾ-ਉਪਦੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਨੁਪਮ ਤੇ ਪਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਅਗਨਿਤੀਰਥ ਵੱਲ ਜਾਓ। ਪੱਖ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਤੀਰਥ-ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ; ਇਸ ਸਨਾਨ ਨਾਲ ਸਭ ਕਿਲਬਿਸ਼, ਪਾਪ ਅਤੇ ਆਚਾਰਕ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੱਗੇ ਕਨਿਆਦਾਨ-ਧਰਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਰਣਿਤ ਹੈ—ਯਥਾਸ਼ਕਤੀ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਕੁੜੀ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਹਾਨ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਫਲ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਅਗਨੀਸ਼ਟੋਮ ਅਤੇ ਅਤਿਰਾਤ੍ਰ ਵਰਗੇ ਸੋਮਯਾਗਾਂ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਅਸਾਧਾਰਣ ਤੌਰ ਤੇ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦਾਤਾ ਦਾ ਪੁੰਨ ਵੰਸ਼-ਪਰੰਪਰਾ ਤੱਕ ਫੈਲਦਾ ਹੈ—ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਅਟੁੱਟ ਲੜੀ ਦੇ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ (ਕੇਸ-ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਉਪਮਾ ਨਾਲ) ਦਾਤਾ ਸ਼ਿਵਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਾਜਕ ਨਿਰੰਤਰਤਾ, ਦਾਨ-ਕਰਤਵ੍ਯ ਅਤੇ ਸ਼ੈਵ ਮੁਕਤੀ-ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਇਕੱਠੇ ਜੋੜੇ ਗਏ ਹਨ।
Shlokas
Verse 1
मार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र अग्नितीर्थमनुत्तमम् । तत्र स्नात्वा तु पक्षादौ मुच्यते सर्वकिल्बिषैः
ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜੇੰਦਰ, ਅਤਿਉੱਤਮ ਅਗਨਿਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਓ। ਪੱਖ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
Verse 2
तत्र तीर्थे तु यः कन्यां दद्यात्स्वयमलंकृताम् । तस्य यत्फलमुद्दिष्टं तच्छृणुष्व नरोत्तम
ਉਸ ਤੀਰਥ ਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਕੰਨਿਆ ਦਾ ਦਾਨ (ਵਿਵਾਹ) ਕਰੇ, ਹੇ ਨਰੋਤਮ, ਉਸ ਲਈ ਜੋ ਫਲ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਉਹ ਸੁਣੋ।
Verse 3
अग्निष्टोमातिरात्राभ्यां शतं शतगुणीकृतम् । प्राप्नोति पुरुषो दत्त्वा यथाशक्त्या ह्यलंकृताम्
ਯਥਾਸ਼ਕਤੀ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਕੰਨਿਆ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਸੌ ਗੁਣਾ ਉੱਤੇ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਅਤੇ ਅਤਿਰਾਤ੍ਰ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਪੁੰਨ ਤੋਂ ਵੀ ਅਧਿਕ।
Verse 4
तस्याः पुत्रप्रपौत्राणां या भवेद्रोमसंगतिः । स याति तेन मानेन शिवलोके परां गतिम्
ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ-ਪ੍ਰਪੌਤਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਜਿੰਨੀ ਹੋਵੇ—ਦੇਹ ਦੇ ਰੋਮਾਂ ਜਿੰਨੀ ਅਣਗਿਣਤ—ਉਸੇ ਮਾਪ ਨਾਲ ਉਹ ਸ਼ਿਵਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਰਮ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Verse 127
। अध्याय
॥ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ॥