Adhyaya 126

Verse 1

मार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र परं तीर्थमयोनिजम् । स्नातमात्रो नरस्तत्र न पश्येद्योनिसङ्कटम्

ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਰਾਜੇੰਦਰ! ਫਿਰ ਉਸ ਪਰਮ ਤੀਰਥ ‘ਅਯੋਨਿਜ’ ਨੂੰ ਜਾਓ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉੱਥੇ ਕੇਵਲ ਸਨਾਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯੋਨੀ-ਜਨਮ ਦੇ ਦੁੱਖ-ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਫਿਰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।”

Verse 2

तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा पूजयेद्देवमीश्वरम् । अयोनिजो महादेव यथा त्वं परमेश्वर

ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰਭੂ ਈਸ਼ਵਰ ਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ ਅਤੇ ਕਹੇ: “ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ! ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਅਯੋਨਿਜ (ਯੋਨੀ ਤੋਂ ਅਜਨਮੇ) ਹੋ…”

Verse 3

तथा मोचय मां देव सम्भवाद्योनिसङ्कटात् । गन्धपुष्पादिधूपैश्च स मुच्येत्सर्वपातकैः

“…ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵ! ਮੈਨੂੰ ਸੰਭਵ-ਯੋਨੀ ਦੇ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਛੁਡਾ ਲੈ।” ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਧੂਪ ਆਦਿ ਅਰਪਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 4

तस्य देवस्य यो भक्त्या कुरुते लिङ्गपूरणम् । स वसेद्देवदेवस्य यावत्सिक्थस्य संख्यया

ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇਵ ਲਈ ਸ਼ਿਵ-ਲਿੰਗ ਦਾ ‘ਪੂਰਣ’ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਵੱਸਦਾ ਹੈ ਜਿੰਨੀ ਗਿਣਤੀ ਉਸ ਅਰਪਣ ਦੇ ਮੋਮ ਦੇ ਕਣਾਂ ਦੀ ਹੋਵੇ।

Verse 5

अयोनिजे महादेवं स्नापयेद्गन्धवारिणा । मधुक्षीरेण दध्ना वा स लभेद्विपुलां श्रियम्

ਅਯੋਨਿਜ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਸੁਗੰਧਿਤ ਜਲ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਦ, ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਦਹੀਂ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼੍ਰੀ ਅਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 6

अष्टभ्यां च सिते पक्षे असितां वा चतुर्दशीम् । पूजयित्वा महादेवं प्रीणयेद्गीतवाद्यकैः

ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਅੱਠਵੀਂ ਤਿਥੀ ਨੂੰ, ਜਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਚੌਦਵੀਂ ਨੂੰ, ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਗੀਤ ਅਤੇ ਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੇ।

Verse 7

वसेत्स च शिवे लोके ये कुर्वन्ति मनोहरम् । ते वसन्ति शिवे लोके यावदाभूतसम्प्लवम्

ਜੋ ਮਨੋਹਰ ਭਕਤੀ-ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਸ਼ਿਵਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੀ ਮਹਾਪ੍ਰਲਯ ਤੱਕ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

Verse 8

तस्य देवस्य भक्त्या तु यः करोति प्रदक्षिणाम् । विज्ञापयंश्च सततं मन्त्रेणानेन भारत

ਪਰ, ਹੇ ਭਾਰਤ! ਜੋ ਕੋਈ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇਵ ਦੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸਦਾ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—

Verse 9

तस्य यत्फलमुद्दिष्टं पारम्पर्येण मानवैः । सकाशाद्देवदेवस्य तच्छृणुष्व समाधिना

ਉਸ ਕਰਮ ਦਾ ਜੋ ਫਲ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਪਰੰਪਰਾ ਰਾਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ—ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੇ ਸਨਮੁੱਖੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ—ਉਹ ਤੂੰ ਸਮਾਧੀ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਸੁਣ।

Verse 10

अयोनिजो महादेव यथा त्वं परमेश्वर । तथा मोचय मां शर्व सम्भवाद्योनिसङ्कटात्

ਹੇ ਅਯੋਨਿਜ ਮਹਾਦੇਵ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਹੈਂ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ, ਹੇ ਸ਼ਰਵ, ਮੈਨੂੰ ਜਨਮ ਤੋਂ ਆਰੰਭ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਯੋਨੀ-ਸੰਕਟ ਦੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰ।

Verse 11

किं तस्य बहुभिर्मन्त्रैः कंठशोषणतत्परैः । येनौंनमः शिवायेति प्रोक्तं देवस्य संनिधौ

ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ, ਜੋ ਕੇਵਲ ਗਲਾ ਸੁਕਾਉਣ ਲਈ ਹੀ ਹਨ, ਜੇ ਉਸ ਨੇ ਦੇਵ ਦੇ ਸਨਮੁੱਖ ‘ਓਂ ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ’ ਉਚਾਰਿਆ ਹੋਵੇ?

Verse 12

तेनाधीतं श्रुतं तेन तेन सर्वमनुष्ठितम् । येनौंनमः शिवायेति मन्त्राभ्यासः स्थिरीकृतः

ਉਸ ਨੇ ਹੀ ਸਾਰਾ ਅਧਿਐਨ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨੇ ਹੀ ਸਾਰਾ ਸ਼੍ਰਵਣ-ਗਿਆਨ ਸੁਣਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਹੀ ਹਰ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਨਿਭਾਇਆ—ਜਿਸ ਨੇ ‘ਓਂ ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ’ ਮੰਤਰ ਦਾ ਅਟੱਲ ਅਭਿਆਸ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕਰ ਲਿਆ।

Verse 13

न तत्फलमवाप्नोति सर्वदेवेषु वै द्विजः । यत्फलं समवाप्नोति षडक्षर उदीरणात्

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ! ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਵੀ ਉਹ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਜੋ ਛੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਤਰ ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 14

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेच्छिवयोगिनम् । द्विजानामयुतं साग्रं स लभेत्फलमुत्तमम्

ਉਸ ਤੀਰਥ ਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਸ਼ਿਵ-ਯੋਗੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਫਲ ਪਾਂਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਤਕਾਰ ਦੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।

Verse 15

अथवा भक्तियुक्तस्तु तेषां दान्ते जितेन्द्रिये । संस्कृत्य ददते भिक्षां फलं तस्य ततोऽधिकम्

ਜਾਂ ਫਿਰ, ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਸੰਯਮੀ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਲਈ ਸੁਚੱਜੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਭਿੱਖਿਆ ਦਾਨ ਕਰੇ—ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 16

यतिहस्ते जलं दद्याद्भिक्षां दत्त्वा पुनर्जलम् । सा भिक्षा मेरुणा तुल्या तज्जलं सागरोपमम्

ਸੰਨਿਆਸੀ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਜਲ ਰੱਖੇ; ਭਿੱਖਿਆ ਦੇ ਕੇ ਫਿਰ ਜਲ ਅਰਪੇ। ਉਹ ਭਿੱਖਿਆ ਮੇਰੂ ਪਰਬਤ ਦੇ ਸਮਾਨ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਜਲ ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 126

। अध्याय

॥ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ॥