Adhyaya 125

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल रवितीर्थमनुत्तमम् । यत्र देवः सहस्रांशुस्तपस्तप्त्वा दिवं गतः

ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਨੁੱਤਮ ਰਵਿਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਓ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵ ਸਹਸ੍ਰਾਂਸ਼ੁ (ਸੂਰਯ) ਨੇ ਤਪ ਕਰਕੇ ਦਿਵ੍ਯ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । कथं देवो जगद्धाता सर्वदेवनमस्कृतः । तपस्तपति देवेशस्तापसो भास्करो रविः

ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਗਤ ਦਾ ਧਾਤਾ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਨਮਸਕਾਰਯੋਗ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ—ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਦੇਵ ਰਵੀ ਭਾਸਕਰ—ਤਪਸਵੀ ਵਾਂਗ ਤਪ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦਾ ਹੈ?

Verse 3

आराध्यः सर्वभूतानां सर्वदेवैश्च पूजितः । प्रत्यक्षो दृश्यते लोके सृष्टिसंहारकारकः

ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਆਰਾਧਯ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਤ ਹੈ; ਉਹ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੱਖ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਸੰਹਾਰ ਦਾ ਕਰਤਾ ਹੋ ਕੇ।

Verse 4

आदित्यत्वं कथं प्राप्तः कथं भास्कर उच्यते । सर्वमेतत्समासेन कथयस्व ममानघ

ਉਸ ਨੇ ਆਦਿਤ੍ਯਤਾ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਭਾਸਕਰ ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਹੇ ਨਿਰਪਾਪ, ਇਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੋ।

Verse 5

मार्कण्डेय उवाच । महाप्रश्नो महाराज यस्त्वया परिपृच्छितः । तत्सर्वं सम्प्रवक्ष्यामि नमस्कृत्य स्वयम्भुवम्

ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਜੋ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ ਉਹ ਮਹਾਨ ਹੈ। ਮੈਂ ਸਵਯੰਭੂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਬਿਆਨ ਕਰਾਂਗਾ।

Verse 6

आसीदिदं तमोभूतमप्रज्ञातमलक्षणम् । अप्रतर्क्यमविज्ञेयं प्रसुप्तमिव सर्वतः

ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤਮਸ ਰੂਪ ਸੀ—ਅਵ੍ਯਕਤ, ਅਗਿਆਤ, ਨਿਸ਼ਾਨ-ਰਹਿਤ; ਤਰਕ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਅਵਿਜ਼ੇਯ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਜਿਵੇਂ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ।

Verse 7

ततस्तेजश्च दिव्यं च तप्तपिण्डमनुत्तमम् । आकाशात्तु यथैवोल्का सृष्टिहेतोरधोमुखी

ਤਦੋਂ ਦਿਵ੍ਯ ਤੇਜ ਦਾ ਅਤੁੱਲ ਤਪਦਾ ਪਿੰਡ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ; ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਉਲਕਾ ਵਾਂਗ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਹੇਤ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਮੁਖ ਕਰਕੇ ਉਤਰਿਆ।

Verse 8

तत्तेजसोऽन्तः पुरुषः संजातः सर्वभूषितः । स शिवोऽपाणिपादश्च येन सर्वमिदं ततम्

ਉਸ ਤੇਜ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਇਕ ਪੁਰਖ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਸਭ ਵਿਭੂਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ। ਉਹੀ ਸ਼ਿਵ ਸੀ—ਹੱਥਾਂ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ—ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।

Verse 9

तस्योत्पन्नस्य भूतस्य तेजो रूपस्य भारत । पश्चात्प्रजापतिर्भूयः कालः कालान्तरेण वै

ਹੇ ਭਾਰਤ! ਉਸ ਤੇਜ-ਰੂਪ ਭੂਤ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਪਿੱਛੋਂ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਫਿਰ ਕਾਲ ਨੂੰ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ—ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ਅਨੁਸਾਰ, ਯਥਾ-ਕਾਲ।

Verse 10

अग्निर्जातः स भूतानां मनुष्यासुररक्षसाम् । सर्वदेवाधिदेवश्च आदित्यस्तेन चोच्यते

ਉਹ ਸਭ ਭੂਤਾਂ ਲਈ ਅਗਨੀ ਬਣਿਆ—ਮਨੁੱਖਾਂ, ਅਸੁਰਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ। ਅਤੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਅਧਿਦੇਵ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਆਦਿਤ੍ਯ (ਸੂਰਜ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 11

आदौ तस्य नमस्कारोऽन्येषां च तदनन्तरम् । क्रियते दैवतैः सर्वैस्तेन सर्वैर्महर्षिभिः

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ। ਇਹ ਕਰਮ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਅਤੇ ਸਭ ਮਹਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 12

तिस्रः सन्ध्यास्त्रयो देवाः सांनिध्याः सूर्यमण्डले । नमस्कृतेन सूर्येण सर्वे देवा नमस्कृताः

ਤਿੰਨ ਸੰਧਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਦੇਵਤਾ ਸੂਰਯ-ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਿਵਾਸ ਰੱਖਦੇ ਹਨ; ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 13

न दिवा न भवेद्रात्रिः षण्मासा दक्षिणायनम् । अयनं चोत्तरं चापि भास्करेण विना नृप

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਭਾਸਕਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਨਾ ਦਿਨ ਹੋਵੇ ਨਾ ਰਾਤ; ਨਾ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਦੱਖਿਣਾਯਨ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉੱਤਰਾਯਨ ਦਾ ਗਮਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

Verse 14

स्नानं दानं जपो होमः स्वाध्यायो देवतार्चनम् । न वर्तते विना सूर्यं तेन पूज्यतमो रविः

ਸਨਾਨ, ਦਾਨ, ਜਪ, ਹੋਮ, ਸਵਾਧਿਆਇ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਅਰਚਨਾ—ਇਹ ਸਭ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਚਲਦੇ; ਇਸ ਲਈ ਰਵਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹੈ।

Verse 15

शब्दगाः श्रुतिमुख्याश्च ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः । प्रत्यक्षो भगवान्देवो दृश्यते लोकपावनः

ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ; ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਵਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ—ਦ੍ਰਿਸ਼੍ਯ ਦੇਵਤਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ—ਪ੍ਰਤੱਖ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।

Verse 16

उत्पत्तिः प्रलयस्थानं निधानं बीजमव्ययम् । हेतुरेको जगन्नाथो नान्यो विद्येत भास्करात्

ਉਤਪੱਤੀ ਦਾ ਸਰੋਤ, ਪ੍ਰਲਯ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਨਿਧਾਨ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਬੀਜ—ਇਕੋ ਕਾਰਣ, ਜਗਤ-ਨਾਥ; ਭਾਸਕਰ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ।

Verse 17

एवमात्मभवं कृत्वा जगत्स्थावरजङ्गमम् । लोकानां तु हितार्थाय स्थापयेद्धर्मपद्धतिम्

ਇਉਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਅਚਲ ਤੇ ਚਲ ਜਗਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਧਰਮ ਦੀ ਮਰਯਾਦਾ ਅਤੇ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 18

नर्मदातटमाश्रित्य स्थापयित्वात्मनस्तनुम् । सहस्रांशुं निधिं धाम्नां जगामाकाशमव्ययम्

ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਤਟ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਉੱਥੇ ਆਪਣੀ ਦੇਹਧਾਰੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ; ਫਿਰ ਸਹਸ੍ਰਾਂਸ਼ੁ—ਤੇਜ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ—ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 19

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेत्परमेश्वरम् । सहस्रकिरणं देवं नाममन्त्रविधानतः

ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ—ਸਹਸ੍ਰਕਿਰਣ ਦੇਵ—ਦੀ ਨਾਮ-ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਅਤੇ ਨਿਯਤ ਰੀਤ ਨਾਲ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 20

तेन तप्तं हुतं तेन तेन सर्वमनुष्ठितम् । तेन सम्यग्विधानेन सम्प्राप्तं परमं पदम्

ਉਸ (ਸਹੀ ਪੂਜਾ) ਨਾਲ ਤਪ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸਮਝੋ, ਉਸ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸਮਝੋ, ਉਸ ਨਾਲ ਸਭ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਪੂਰੇ ਹੋਏ ਸਮਝੋ; ਉਸੇ ਸਮ੍ਯਕ ਵਿਧਾਨ ਨਾਲ ਪਰਮ ਪਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 21

ते धन्यास्ते महात्मानस्तेषां जन्म सुजीवितम् । स्नात्वा ये नर्मदातोये देवं पश्यन्ति भास्करम्

ਧੰਨ ਹਨ ਉਹ, ਮਹਾਤਮਾ ਹਨ ਉਹ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਸੁਜੀਵਿਤ ਹੈ—ਜੋ ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਦੇਵ ਭਾਸਕਰ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 22

तथा देवस्य राजेन्द्र ये कुर्वन्ति प्रदक्षिणम् । अनन्यभक्त्या सततं त्रिरक्षरसमन्विताः

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ਿਰੋਮਣੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਸਦਾ ਅਨਨ੍ਯ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਅਕਸ਼ਰੀ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਾਧਨਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 23

तेन पूतशरीरास्ते मन्त्रेण गतपातकाः । यत्पुण्यं च भवेत्तेषां तदिहैकमनाः शृणु

ਉਸ ਸਾਧਨਾ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ਰੀਰ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਇਕਾਗ੍ਰ ਮਨ ਨਾਲ ਸੁਣ—ਇੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਜੋ ਪੁੰਨ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 24

ससमुद्रगुहा तेन सशैलवनकानना । प्रदक्षिणीकृता सर्वा पृथिवी नात्र संशयः

ਉਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਪਹਾੜਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਬਨ-ਉਪਵਨਾਂ ਸਮੇਤ, ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਮਾਨੋ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 25

मन्त्रमूलमिदं सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् । तेन मन्त्रविहीनं तु कार्यं लोके न सिध्यति

ਇਹ ਸਾਰਾ—ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਚਰਾਚਰ ਸਮੇਤ—ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਹੀ ਮੂਲ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮੰਤਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਕਰਮ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਿਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

Verse 26

यथा काष्ठमयो हस्ती यथा चर्ममयो मृगः । कार्यार्थं नैव सिध्येत तथा कर्म ह्यमन्त्रकम्

ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜ ਦਾ ਹਾਥੀ ਜਾਂ ਚਮੜੇ ਦਾ ਹਿਰਣ ਕਿਸੇ ਕਾਰਜ ਲਈ ਸਿਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਮੰਤਰ-ਰਹਿਤ ਕਰਮ ਵੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

Verse 27

भस्महुतं पार्थ यथा तोयविवर्जितम् । निष्फलं जायते दानं तथा मन्त्रविवर्जितम्

ਹੇ ਪਾਰਥ! ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਾਖ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਨਿਸ਼ਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਮੰਤ੍ਰ ਤੋਂ ਵਿਹੁੰਨਾ ਦਾਨ ਵੀ ਫਲਹੀਣ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 28

काष्ठपाषाणलोष्टेषु मृन्मयेषु विशेषतः । मन्त्रेण लोके पूजां तु कुर्वन्ति न ह्यमन्त्रतः

ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਲੱਕੜ, ਪੱਥਰ, ਢੇਲੇ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਹੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਅਮੰਤ੍ਰ ਹੋ ਕੇ ਨਹੀਂ।

Verse 29

द्वादशाब्दान्नमस्काराद्भक्त्या यल्लभते फलम् । मन्त्रयुक्तनमस्कारात्सकृत्तल्लभते फलम्

ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਮੰਤ੍ਰ-ਯੁਕਤ ਇਕ ਵਾਰੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹੀ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 30

संक्रान्तौ च व्यतीपाते अयने विषुवे तथा । नर्मदाया जले स्नात्वा यस्तु पूजयते रविम्

ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ, ਵਿਆਤੀਪਾਤ, ਅਯਨ ਅਤੇ ਵਿਸੁਵ ਦੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ—ਜੋ ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਸੂਰਜਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ…

Verse 31

द्वादशाब्देन यत्पापमज्ञानज्ञानसंचितम् । तत्क्षणान्नश्यते सर्वं वह्निना तु तुषं यथा

ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜਾਂ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਜੋ ਪਾਪ ਇਕੱਠਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਭ ਤੁਰੰਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਨਾਲ ਤੂੜੀ ਸੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 32

चन्द्रसूर्यग्रहे स्नात्वा सोपवासो जितेन्द्रियः । तत्रादित्यमुखं दृष्ट्वा मुच्यते सर्वकिल्बिषैः

ਚੰਦਰ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਵੇਲੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਪਵਾਸੀ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਹੋਇਆ, ਉੱਥੇ ਆਦਿਤ੍ਯ ਦੇ ਮੁਖ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੇ ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 33

माघमासे तु सम्प्राप्ते सप्तम्यां नृपसत्तम । सोपवासो जितक्रोध उषित्वा सूर्यमन्दिरे

ਹੇ ਨ੍ਰਿਪਸੱਤਮ! ਜਦ ਮਾਘ ਮਹੀਨਾ ਆਵੇ, ਸੱਤਮੀ ਤਿਥੀ ਨੂੰ—ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦਿਆਂ…

Verse 34

प्रातः स्नात्वा विधानेन ददात्यर्घं दिवाकरे । विधिना मन्त्रयुक्तेन स लभेत्पुण्यमुत्तमम्

ਸਵੇਰੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਦਿਵਾਕਰ ਨੂੰ ਅਰਘ੍ਯ ਅਰਪਣ ਕਰੇ; ਮੰਤ੍ਰ-ਯੁਕਤ ਠੀਕ ਰੀਤ ਨਾਲ ਕਰਨ ਤੇ ਉਹ ਉੱਤਮ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 35

पितृदेवमनुष्याणां कृत्वा ह्युदकतर्पणम् । मन्दिरे देवदेवस्य ततः पूजां समाचरेत्

ਪਿਤਰਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਉਦਕ-ਤਰਪਣ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।

Verse 36

गन्धैः पुष्पैस्तथा धूपैर्दीपनैवेद्यशोभनैः । पूजयित्वा जगन्नाथं ततो मन्त्रमुदीरयेत्

ਗੰਧ, ਫੁੱਲ, ਧੂਪ, ਦੀਵੇ ਅਤੇ ਸੁਹਾਵਣੇ ਨੈਵੇਦ੍ਯ ਨਾਲ ਜਗੰਨਾਥ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਕਰੇ।

Verse 37

विष्णुः शक्रो यमो धाता मित्रोऽथ वरुणस्तथा । विवस्वान्सविता पूषा चण्डांशुर्भर्ग एव च

ਵਿਸ਼ਣੁ, ਸ਼ਕ੍ਰ (ਇੰਦ੍ਰ), ਯਮ, ਧਾਤਾ, ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ; ਵਿਵਸਵਾਨ, ਸਵਿਤਾ, ਪੂਸ਼ਾ, ਚੰਡਾਂਸ਼ੁ ਅਤੇ ਭਰਗ—

Verse 38

इति द्वादशनामानि जपन्कृत्वा प्रदक्षिणाम् । यत्फलं लभते पार्थ तदिहैकमनाः शृणु

ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਨਾਮ ਜਪ ਕੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰ ਕੇ—ਹੇ ਪਾਰਥ, ਇਕਾਗ੍ਰ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਸੁਣ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਫਲ ਕੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

Verse 39

दरिद्रो व्याधितो मूको बधिरो जड एव च । न भवेत्सप्त जन्मानि इत्येवं शङ्करोऽब्रवीत्

ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਮਨੁੱਖ ਦਰਿਦ੍ਰ, ਰੋਗੀ, ਗੂੰਗਾ, ਬਹਿਰਾ ਜਾਂ ਮੰਦਬੁੱਧੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।”

Verse 40

एवं ज्ञात्वा विधानेन जपन्मन्त्रं विचक्षणः । आराधयेद्रविं भक्त्या य इच्छेत्पुण्यमुत्तमम्

ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਦਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਉੱਤਮ ਪੁੰਨ ਚਾਹੇ ਉਹ ਵਿਵੇਕੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਰਵੀ (ਸੂਰਜ) ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰੇ।

Verse 41

मन्त्रहीनां तु यः कुर्याद्भक्तिं देवस्य भारत । स विडम्बति चात्मानं पशुकीटपतङ्गवत्

ਪਰ ਹੇ ਭਾਰਤ, ਜੋ ਮੰਤ੍ਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੀ ਹਾਸੇ ਦਾ ਪਾਤਰ ਬਣਾਂਦਾ ਹੈ—ਪਸ਼ੂ, ਕੀੜੇ ਜਾਂ ਪਤੰਗੇ ਵਾਂਗ।

Verse 42

तत्र तीर्थे तु यः कश्चित्त्यजते देहमुत्तमम् । स गतस्तत्र देवैस्तु पूज्यमानो महर्षिभिः

ਉਸ ਤੀਰਥ-ਘਾਟ ਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਉੱਤਮ ਦੇਹ ਤਿਆਗਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਅਤੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 43

स्वेच्छया सुचिरं कालमिह लोके नृपो भवेत्

ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਹ ਰਾਜਾ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 44

पुत्रपौत्रसमायुक्तो हस्त्यश्वरथसङ्कुलः । दासीदासशतोपेतो जायते विपुले कुले

ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਪੌਤਰਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਦਾਸੀਆਂ ਤੇ ਦਾਸਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ।

Verse 125

। अध्याय

ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ—ਇਹ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਅੰਤ ਹੈ।