Adhyaya 116
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਮārkaṇḍeya ਰਿਸ਼ੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਪਾਂਡੂ-ਤੀਰਥ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਤੀਰਥ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਪਾਂਡੂ-ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਸਰਵ-ਪਾਵਨ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ‘ਸਰਵ-ਕਿਲਬਿਸ਼’—ਸਾਰੀ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ/ਅਪਰਾਧ ਦੂਰ ਹੋ ਕੇ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ—ਇਹ ਮੁੱਖ ਵਿਧਾਨ ਹੈ। ਸਨਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਕਾਂਚਨ-ਦਾਨ (ਸੁਵਰਨ ਦਾਨ) ਕਰਨ ਦੀ ਨੈਤਿਕ-ਆਚਾਰਕ ਹਦਾਇਤ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਭ੍ਰੂਣ-ਹਤਿਆ ਵਰਗੇ ਘੋਰ ਪਾਪ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਹੈ। ਅੱਗੇ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਜਲ ਅਰਪਣ (ਪਿੰਡੋਦਕ-ਪ੍ਰਦਾਨ) ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਾਜਪੇਯ ਯੱਗ ਦੇ ਸਮਾਨ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਤਰ ਤੇ ਪਿਤਾਮਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਾਤਰਾ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਪਿਤ੍ਰ-ਕਰਮ ਨੂੰ ਇਕੋ ਪੁੰਨਮਈ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡੂ-ਤੀਰਥ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
Shlokas
Verse 1
मार्कण्डेय उवाच । पाण्डुतीर्थं ततो गच्छेत्सर्वपापविनाशनम् । तत्र स्नात्वा नरो राजन्मुच्यते सर्वकिल्बिषैः
ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ ਪਾਂਡੁਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਵੇ, ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਕਲੰਕਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Verse 2
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा दापयेत्काञ्चनं शुचिः । भ्रूणहत्यादिपापानि नश्यन्ते नात्र संशयः
ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਸਨਾਨ ਕਰੇ ਅਤੇ ਸੋਨਾ ਦਾਨ ਕਰਵਾਏ, ਤਾਂ ਭ੍ਰੂਣਹਤਿਆ ਆਦਿ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
Verse 3
पिण्डोदकप्रदानेन वाजपेयफलं लभेत् । पितरः पितामहाश्च नृत्यन्ते च प्रहर्षिताः
ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਉਦਕ-ਤਰਨਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਵਾਜਪੇਯ ਯਜ್ಞ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪਿਤਰ ਅਤੇ ਪਿਤਾਮਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਆਨੰਦਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ—ਹਾਂ, ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਨੱਚਦੇ ਹਨ।
Verse 116
। अध्याय
ਇਹ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਨ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ।