Adhyaya 115

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महाराज तीर्थमङ्गारकं परम् । रूपदं सर्वलोकानां विश्रुतं नर्मदातटे

ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਰਮ ਅੰਗਾਰਕ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਓ; ਜੋ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੂਪ ਅਤੇ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟਤਾ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ।

Verse 2

अङ्गारकेण राजेन्द्र पुरा तप्तं तपः किल । अर्बुदं च निखर्वं च प्रयुतं वर्षसंख्यया

ਹੇ ਰਾਜਿੰਦਰ, ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਅੰਗਾਰਕ ਨੇ ਉੱਥੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ—ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅਕਲਪਨੀਯ ਵਿਸ਼ਾਲ ਗਿਣਤਾਂ ਤੱਕ: ਅਰਬੁਦ, ਨਿਖਰਵ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੁਤ।

Verse 3

ततस्तुष्टो महादेवः परया कृपया नृप । प्रत्यक्षदर्शी भगवानुवाच क्षितिनन्दनम्

ਤਦ, ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ, ਮਹਾਦੇਵ ਪਰਮ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ; ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਬੋਲ ਕਹੇ।

Verse 4

वरदोऽस्मि महाभाग दुर्लभं त्रिदशैरपि । वरं दास्याम्यहं वत्स ब्रूहि यत्ते विवक्षितम्

“ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਮੈਂ ਵਰਦਾਤਾ ਹਾਂ—ਐਸਾ ਵਰ ਜੋ ਤ੍ਰਿਦੇਵਾਂ ਲਈ ਵੀ ਦੁਰਲਭ ਹੈ। ਪਿਆਰੇ ਵਤਸ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿਆਂਗਾ; ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਕਹਿ।”

Verse 5

अङ्गारक उवाच । तव प्रसादाद्देवेश सर्वलोकमहेश्वर । ग्रहमध्यगतो नित्यं विचरामि नभस्तले

ਅੰਗਾਰਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਦੇਵੇਸ਼, ਹੇ ਸਰਵਲੋਕ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸਦਾ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੋ ਕੇ ਆਕਾਸ਼ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦਾ ਹਾਂ।”

Verse 6

यावद्धराधरो लोके यावच्चन्द्रदिवाकरौ । नद्यो नदाः समुद्राश्च वरो मे चाक्षयो भवेत्

ਜਦ ਤਕ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਹਾੜ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ, ਜਦ ਤਕ ਚੰਦਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ, ਅਤੇ ਜਦ ਤਕ ਨਦੀਆਂ, ਨਾਲੇ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਰਹਿਣ—ਮੇਰਾ ਇਹ ਵਰ ਅਖੰਡ ਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਰਹੇ।

Verse 7

एवमस्त्विति देवेशो दत्त्वा वरमनुत्तमम् । जगामाकाशमाविश्य वन्द्यमानः सुरासुरैः

ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ,” ਅਤੇ ਉੱਤਮਤਮ ਵਰ ਦੇ ਕੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ; ਦੇਵ ਤੇ ਅਸੁਰ ਸਭ ਉਸ ਦੀ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।

Verse 8

भूमिपुत्रस्ततस्तस्मिन्स्थापयामास शङ्करम् । गतः सुरालये लोके ग्रहभावे निवेशितः

ਫਿਰ ਧਰਤੀ-ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸੇ ਥਾਂ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਤਦੋਂ ਉਹ ਸੁਰਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹ-ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਭਾਵ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਇਆ।

Verse 9

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेत्परमेश्वरम् । हुतहोमो जितक्रोधः सोऽश्वमेधफलं लभेत्

ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੋਈ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀ ਦੇਵੇ, ਹੋਮ ਕਰੇ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਜਿੱਤੇ—ਉਹ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜ੍ਞ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 10

चतुर्थ्यङ्गारके यस्तु स्नात्वा चाभ्यर्चयेद्ग्रहम् । अङ्गारकं विधानेन सप्तजन्मानि भारत

ਪਰ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਜੋ ਕੋਈ ਅੰਗਾਰਕ-ਦਿਨ (ਮੰਗਲਵਾਰ) ਨੂੰ ਪੈਣ ਵਾਲੀ ਚਤੁਰਥੀ ਤੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਗ੍ਰਹ-ਦੇਵਤਾ ਅੰਗਾਰਕ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰੇ—ਉਹ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਤਕ ਸ਼ੁਭ ਫਲ ਪਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 11

दशयोजनविस्तीर्णे मण्डले रूपवान् भवेत् । तत्रैव ता मृतो जन्तुः कामतोऽकामतोऽपि वा । रुद्रस्यानुचरो भूत्वा तेनैव सह मोदते

ਦਸ ਯੋਜਨ ਵਿਸਤਾਰ ਵਾਲੇ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ-ਸੌੰਦਰਯ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਜੋ ਜੀਵ ਮਰਦਾ ਹੈ—ਚਾਹੇ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਇੱਛਾ—ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਅਨੁਚਰ ਬਣ ਕੇ ਉਸੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਸੰਗ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।

Verse 115

। अध्याय

ਅਧਿਆਇ — ਇਹ ਅਧਿਆਇ-ਸੂਚਕ (ਕੋਲੋਫ਼ਨ) ਹੈ।