Adhyaya 110
ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਸ਼ੁੱਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਅੰਤ ਚਕ੍ਰਤੀਰਥ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਵੈਸ਼ਣਵ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਤੀਰਥ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਣੂ (ਜਨਾਰਦਨ) ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਿਆਨਕ ਦਾਨਵ-ਵਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਬਾਕੀ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਪਾਪ-ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਇਹ ਤੀਰਥ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ—ਇਹੀ ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੀ ਕਾਰਣ-ਕਥਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਕ੍ਰੋਧ-ਜਯ (ਜਿਤਕ੍ਰੋਧ), ਕਠੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਮੌਨ-ਵ੍ਰਤ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ; ਐਸਾ ਸੰਯਮ ਦੇਵ ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਵੀ ਸੌਖੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਅੱਗੇ ਸੰਖੇਪ ਵਿਧਾਨ ਹੈ—ਸਨਾਨ, ਯੋਗ ਦਵਿਜਾਤੀ ਨੂੰ ਦਾਨ, ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜਪ—ਇਹ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਭਾਰੀ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਕੇ ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਵੈਸ਼ਣਵ ਪਦ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । धौतपापं ततो गच्छेन्महापातकनाशनम् । समीपे चक्रतीर्थस्य विष्णुना निर्मितं पुरा
ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ ਪਾਪ ਧੋ ਕੇ, ਮਹਾਪਾਤਕ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਚਕ੍ਰਤੀਰਥ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵਿਸ਼ਣੁ ਨੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
Verse 2
निहतैर्दानवैर्घोरैर्देवदेवो जनार्दनः । तत्पापस्य विनाशार्थं दानवान्तोद्भवस्य च
ਭਿਆਨਕ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਨਿਹਤ ਹੋ ਜਾਣ ਉਪਰੰਤ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਉਸ ਕਰਮ ਤੋਂ ਉੱਠੇ ਪਾਪ ਦੇ ਨਾਸ ਅਤੇ ਦਾਨਵ-ਪੀੜਾ ਦੇ ਸ਼ਮਨ ਲਈ ਉਪਾਅ ਕੀਤਾ।
Verse 3
तत्र तीर्थे जितक्रोधश्चचार विपुलं तपः । दुश्चरं मौनमास्थाय ह्यशक्यं देवदानवैः
ਉਸ ਤੀਰਥ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤਪ ਕੀਤਾ; ਕਠਿਨ ਮੌਨ-ਵ੍ਰਤ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ—ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਲਈ ਭੀ ਅਸੰਭਵ ਹੈ।
Verse 4
स्नात्वा दत्त्वा द्विजातिभ्यो दानानि विविधानि च । तत्क्षणात्सुपापस्तु गतस्तद्वैष्णवं पदम्
ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਅਤੇ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਘੋਰ ਪਾਪੀ ਭੀ ਉਸੇ ਪਲ ਵੈਸ਼ਣਵ ਪਦ—ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਪਰਮ ਧਾਮ—ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
Verse 5
एवं युक्तस्तु यस्तत्र पापं कृत्वा सुदारुणम् । स्नात्वा जप्त्वा विधानेन मुच्यते सर्वपातकैः
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਜੋ ਉੱਥੇ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਪਾਪ ਕਰ ਬੈਠਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜਪ ਕਰ ਕੇ ਸਭ ਪਾਤਕਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Verse 110
। अध्याय
ਅਧਿਆਇ — ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ/ਸੰਕੇਤ।