Adhyaya 109

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल चक्रतीर्थमनुत्तमम् । सेनापुरमितिख्यातं सर्वपापक्षयंकरम्

ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤਦ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਰਾਜਨ, ਅਤੁੱਲ ਚਕ੍ਰ-ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਓ—ਜੋ ਸੈਨਾਪੁਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ—ਅਤੇ ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 2

सैनापत्याभिषेकाय देवदेवेन चक्रिणा । आनीतश्च महासेनो देवैः सेन्द्रपुरोगमैः

ਦਿਵ੍ਯ ਸੈਨਾਪਤਿ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਚਕ੍ਰਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਮਹਾਸੇਨ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਅਗੇਵਾਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਲਿਆਇਆ।

Verse 3

दानवानां वधार्थाय जयाय च दिवौकसाम् । भूमिदानेन विप्रेन्द्रांस्तर्पयित्वा यथाविधि

ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਵਧ ਅਤੇ ਦੇਵਲੋਕੀਆਂ ਦੀ ਜੈ ਲਈ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਭੂਮੀ-ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

Verse 4

शङ्खभेरीनिनादैश्च पटहानां च निस्वनैः । वीणावेणुमृदङ्गैश्च झल्लरीस्वरमङ्गलैः

ਸ਼ੰਖਾਂ ਅਤੇ ਭੇਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਦ ਨਾਲ, ਪਟਹਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਵੀਣਾ, ਵੇਣੂ, ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਤੇ ਝੱਲਰੀਆਂ ਦੇ ਮੰਗਲ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ—

Verse 5

ततः कृत्वा स्वनं घोरं दानवो बलदर्पितः । रुरुर्नाम विघातार्थमभिषेकस्य चागतः

ਫਿਰ, ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਗਰਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਰੁਰੂ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਦਾਨਵ (ਰਾਕਸ਼ਸ) ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਆਇਆ।

Verse 6

हस्त्यश्वरथपत्त्योघैः पूरयन्वै दिशो दश । तत्र तेन महद्युद्धं प्रवृत्तं किल भारत

ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਦਸ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭਰਦੇ ਹੋਏ, ਹੇ ਭਾਰਤ! ਉੱਥੇ ਉਸਦੇ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 7

शक्त्यृष्टिपाशमुशलैः खड्गैस्तोमरटङ्कनैः । भल्लैः कर्णिकनाराचैः कबन्धपटसंकुलैः

ਬਰਛਿਆਂ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਫਾਹੀਆਂ, ਗਦਾ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਤੋਮਰਾਂ ਅਤੇ ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਨਾਲ; ਭੱਲਿਆਂ ਅਤੇ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ—ਉਹ ਸਥਾਨ ਸਿਰ ਕੱਟੇ ਧੜਾਂ ਅਤੇ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।

Verse 8

ततस्तु तां शत्रुबलस्य सेनां क्षणेन चापन्च्युतबाणघातैः । विध्वस्तहस्त्यश्वरथान्महात्मा जग्राह चक्रं रिपुसङ्घनाशनः

ਫਿਰ, ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਅਚੁੱਕ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਵਾਰ ਨਾਲ, ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ—ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਰਥ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ; ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।

Verse 9

ज्वलच्च चक्रं निशितं भयंकरं सुरासुराणां च सुदर्शनं रणे । चकर्त दैत्यस्य शिरस्तदानीं करात्प्रमुक्तं मधुघातिनश्च तत्

ਉਹ ਜਲਦਾ ਹੋਇਆ, ਤਿੱਖਾ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਚੱਕਰ—ਸੁਦਰਸ਼ਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦੈਂਤ ਦੋਵੇਂ ਡਰਦੇ ਸਨ—ਮਧੂਸੂਦਨ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਛੁੱਟਦਿਆਂ ਹੀ ਉਸ ਦੈਂਤ ਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।

Verse 10

तं दृष्ट्वा सहसा विघ्नमभिषेके षडाननः । त्यक्त्वा तु तत्र संस्थानं चचार विपुलं तपः

ਅਭਿਸੇਕ ਵਿੱਚ ਆਈ ਅਚਾਨਕ ਵਿਘਨਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਛਡਾਨਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਹ ਥਾਂ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।

Verse 11

मुक्तं चक्रं विनाशाय हरिणा लोकधारिणा । द्विदलं दानवं कृत्वा पपात विमले जले

ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਰੀ ਨੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਲਈ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਛੱਡਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਦਾਨਵ ਨੂੰ ਦੋ ਭਾਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਹ ਨਿਰਮਲ ਜਲ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।

Verse 12

तदा प्रभृति तत्तीर्थं चक्रतीर्थमिति श्रुतम् । सर्वपापविनाशाय निर्मितं विश्वमूर्तिना

ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਹ ਤੀਰਥ ‘ਚਕ੍ਰਤੀਰਥ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ; ਵਿਸ਼੍ਵਮੂਰਤੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।

Verse 13

चक्रतीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेद्देवमच्युतम् । पुण्डरीकस्य यज्ञस्य फलमाप्नोति मानवः

ਚਕ੍ਰਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਜੋ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਅਚ੍ਯੁਤ ਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਪੁੰਡਰੀਕ ਦੇ ਯਜ੍ਞ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 14

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेद्ब्राह्मणाञ्छुभान् । शान्तदान्तजितक्रोधान्स लभेत्कोटिजं फलम्

ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਜੋ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਸ਼ੁਭ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕਰੇ—ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ, ਦਮਿਤ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ-ਜਿਤ ਹਨ—ਉਹ ਕਰੋੜ ਗੁਣਾ ਫਲ ਪਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 15

तत्र तीर्थे तु यो भक्त्या त्यजते देहमात्मनः । विष्णुलोकं मृतो याति जयशब्दादिमङ्गलैः

ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਦੇਹ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਰਨ ਉਪਰਾਂਤ ਵਿਸ਼ਣੁ-ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੈ-ਜੈਕਾਰ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 16

क्रीडयित्वा यथाकामं देवगन्धर्वपूजितः । इहागत्य च भूयोऽपि जायते विपुले कुले

ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕ੍ਰੀੜਾ ਕਰ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਫਿਰ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੜ ਇਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 17

एतत्पुण्यं पापहरं धन्यं दुःखप्रणाशनम् । कथितं ते महाभाग भूयश्चान्यच्छृणुष्व मे

ਇਹ ਪੁੰਨਮਈ ਕਥਾ—ਪਾਪ ਹਰਨ ਵਾਲੀ, ਧੰਨਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ—ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਤੈਨੂੰ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਹੋਰ ਵੀ ਸੁਣ।

Verse 109

। अध्याय

ਅਧਿਆਇ (ਇਹ ਅਧਿਆਇ-ਸੂਚਕ ਅੰਤ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ)।