Adhyaya 106

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल तीर्थं परमशोभनम् । सौभाग्यकरणं दिव्यं नरनारीमनोरमम्

ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹੀਪਾਲ! ਪਰਮ ਸ਼ੋਭਨ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਵੇ—ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਸਥਾਨ ਜੋ ਸੁਭਾਗ੍ਯ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਰ-ਨਾਰੀ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਰਮਣੀਯ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

Verse 2

तत्र या दुर्भगा नारी नरो वा नृपसत्तम । स्नात्वार्चयेदुमारुद्रौ सौभाग्यं तस्य जायते

ਉੱਥੇ, ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਜੋ ਕੋਈ ਅਭਾਗੀ ਨਾਰੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪੁਰਖ—ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਉਮਾ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰੇ; ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਭਾਗ੍ਯ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 3

तृतीयायामहोरात्रं सोपवासो जितेन्द्रियः । निमन्त्रयेद्द्विजं भक्त्या सपत्नीकं सुरूपिणम्

ਤੀਜੇ ਪਹਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਹੋਇਆ, ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਨਿਮੰਤਰਣ ਦੇਵੇ।

Verse 4

गन्धमाल्यैरलंकृत्य वस्त्रधूपादिवासितम् । भोजयेत्पायसान्नेन कृसरेणाथ भक्तितः

ਚੰਦਨ-ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ, ਧੂਪ ਆਦਿ ਨਾਲ ਮਹਿਕਾਏ ਹੋਏ ਵਸਤ੍ਰ ਅਰਪਣ ਕਰੇ; ਫਿਰ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਖੀਰ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸਰ (ਖਿਚੜੀ) ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰਾਵੇ।

Verse 5

भोजयित्वा यथान्यायं प्रदक्षिणमुदाहरेत् । प्रीयतां मे महादेवः सपत्नीको वृषध्वजः

ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਯਥੋਚਿਤ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰੇ ਅਤੇ ਉਚਾਰਨ ਕਰੇ: “ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਵೃಷਧ੍ਵਜ ਸ਼ਿਵ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ।”

Verse 6

यथा ते देवदेवेश न वियोगः कदाचन । ममापि करुणां कृत्वा तथास्त्विति विचिन्तयेत्

“ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵੇਸ਼! ਜਿਵੇਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕਦੇ ਵੀ ਵਿਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਰੁਣਾ ਕਰਕੇ ਇਹੀ ਹੋਵੇ”—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਨ ਕਰੇ।

Verse 7

एवं कृते ततस्तस्य यत्पुण्यं समुदाहृतम् । तत्ते सर्वं प्रवक्ष्यामि यथा देवेन भाषितम्

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਉਪਰੰਤ, ਉਸ ਤੋਂ ਜੋ ਪੁੰਨ ਫਲ ਪ੍ਰਗਟ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪ ਉਚਾਰਿਆ ਸੀ।

Verse 8

दौर्भाग्यं दुर्गतिश्चैव दारिद्र्यं शोकबन्धनम् । वन्ध्यत्वं सप्तजन्मानि जायते न युधिष्ठिर

ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਇਸ ਧਰਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬਦਕਿਸਮਤੀ, ਦੁৰ্গਤੀ, ਦਰਿਦ੍ਰਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੋਕ ਦੇ ਬੰਧਨ—ਹਾਂ, ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਵੰਝਪਨ ਵੀ—ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 9

ज्येष्ठमासे सिते पक्षे तृतीयायां विशेषतः । तत्र गत्वा तु यो भक्त्या पञ्चाग्निं साधयेत्ततः

ਜ੍ਯੇਸ਼ਠ ਮਾਸ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਤ੍ਰਿਤੀਯਾ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਕੋਈ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਪੰਚਾਗ્નਿ ਤਪ ਸਾਧੇ—

Verse 10

सोऽपि पापैरशेषैस्तु मुच्यते नात्र संशयः । गुग्गुलं दहते यस्तु द्विधा चित्तविवर्जितः

—ਉਹ ਭੀ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਅਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਗੁੱਗਲ ਨੂੰ ਸਾੜੇ, ਦੋਧੇ ਮਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ,

Verse 11

शरीरं भेदयेद्यस्तु गौर्याश्चैव समीपतः । तस्मिन्कर्मप्रविष्टस्य उत्क्रान्तिर्जायते यदि

ਜੋ ਕੋਈ ਗੌਰੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਆਪਣੇ ਸ਼ਰੀਰ ਨੂੰ ਭੇਦੇ (ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰੇ); ਅਤੇ ਜੇ ਉਸ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋਏ ਹੋਏ ਉਸ ਦੀ ਉਤਕ੍ਰਾਂਤੀ (ਮੌਤ) ਹੋ ਜਾਵੇ,

Verse 12

देहपाते व्रजेत्स्वर्गमित्येवं शङ्करोऽब्रवीत् । सितरक्तैस्तथा पीतैर्वस्त्रैश्च विविधैः शुभैः

ਦੇਹ ਦੇ ਪਤਨ ਉਪਰੰਤ ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਇਉਂ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਚਿੱਟੇ, ਲਾਲ ਅਤੇ ਪੀਲੇ, ਅਨੇਕਾਂ ਸ਼ੁਭ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ—

Verse 13

ब्राह्मणीं ब्राह्मणं चैव पूजयित्वा यथाविधि । पुष्पैर्नानाविधैश्चैव गन्धधूपैः सुशोभनैः

ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਅਤਰ ਤੇ ਧੂਪ ਨਾਲ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ੋਭਦੇ ਹਨ,

Verse 14

कण्ठसूत्रकसिन्दूरैः कुङ्कुमेन विलेपयेत् । कल्पयेत स्त्रियं गौरीं ब्राह्मणं शिवरूपिणम्

ਗਲ ਦੇ ਸੂਤਰ/ਹਾਰ, ਸਿੰਦੂਰ ਅਤੇ ਕੁੰਕੁਮ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੇਪ ਕਰੇ। ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਗੌਰੀ ਸਮਝੇ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ-ਸਰੂਪ ਮੰਨੇ।

Verse 15

तेषां तद्रूपकं कृत्वा दानमुत्सृज्यते ततः । कङ्कणं कर्णवेष्टं च कण्ठिकां मुद्रिकां तथा

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੂਪ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣਾਕੇ, ਫਿਰ ਦਾਨ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਕੰਗਣ, ਕਾਨਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣੇ, ਗਲਹਾਰ ਅਤੇ ਅੰਗੂਠੀਆਂ ਵੀ।

Verse 16

सप्तधान्यं तथा चैव भोजनं नृपसत्तम । अन्यान्यपि च दानानि तस्मिंस्तीर्थे ददाति यः

ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਜੋ ਕੋਈ ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਧਾਨਿਆਂ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਾਨ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—

Verse 17

सर्वदानैश्च यत्पुण्यं प्राप्नुयान्नात्र संशयः । सहस्रगुणितं सर्वं नात्र कार्या विचारणा

ਸਭ ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ ਜੋ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਭ ਕੁਝ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।

Verse 18

शङ्करेण समं तस्माद्भोगं भुङ्क्ते ह्यनुत्तमम् । सौभाग्यं तस्य विपुलं जायते नात्र संशयः

ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਅਨੁੱਤਮ ਸੁਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਲਈ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੌਭਾਗ੍ਯ ਉਪਜਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 19

अपुत्रो लभते पुत्रमधनो धनमाप्नुयात् । राजेन्द्र कामदं तीर्थं नर्मदायां व्यवस्थितम्

ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਨਰਮਦਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇਸ ਕਾਮਦ ਤੀਰਥ ਤੇ ਸੰਤਾਨਹੀਨ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧਨਹੀਨ ਨੂੰ ਧਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 106

। अध्याय

ਅਧਿਆਇ—ਇਹ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ।