
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਮੁਨੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ‘ਰਾਜੇਂਦਰ’ ਨੂੰ ਕਰੰਜਾ ਤੀਰਥ ਜਾਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਪਵਾਸ ਰੱਖ ਕੇ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰਕੇ ਸਾਧਕ ਕਰੰਜਾ ਜਾਵੇ; ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਕਥਨ ਹੈ। ਫਿਰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦਾ ਕਰਮ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ, ਮਣੀ‑ਮੋਤੀ‑ਪ੍ਰਵਾਲ ਆਦਿ, ਅਤੇ ਪਾਦੁਕਾ, ਛਤਰੀ, ਸ਼ੈਯਾ, ਆਛਾਦਨ ਵਰਗੀਆਂ ਉਪਯੋਗੀ ਵਸਤਾਂ ਦਾ ਉਲੇਖ ਹੈ। ਤੀਰਥਸੇਵਾ‑ਸ਼ੈਵਪੂਜਾ‑ਦਾਨਧਰਮ ਦਾ ਫਲ ‘ਕੋਟੀ‑ਕੋਟੀ ਗੁਣ’ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । करञ्जाख्यं ततो गच्छेत्सोपवासो जितेन्द्रियः । तत्र स्नात्वा तु राजेन्द्र सर्वपापैः प्रमुच्यते
ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਾ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਹੋਇਆ, ਕਰੰਜਾ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਜਾਵੇ। ਹੇ ਰਾਜੇਸ਼ਵਰ! ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Verse 2
अर्चयित्वा महादेवं दत्त्वा दानं तु भक्तितः । सुवर्णं रजतं वापि मणिमौक्तिकविद्रुमान्
ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ—ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ, ਜਾਂ ਮਣੀ-ਮੋਤੀ ਤੇ ਵਿਦ੍ਰੁਮ (ਮੂੰਗਾ) ਆਦਿ—
Verse 3
पादुकोपानहौ छत्रं शय्यां प्रावरणानि च । कोटिकोटिगुणं सर्वं जायते नात्र संशयः
ਪਾਦੁਕਾ ਤੇ ਜੁੱਤੇ, ਛਤਰੀ, ਸ਼ਯਿਆ ਅਤੇ ਓਢਣ-ਪਹਿਨਣ ਦੇ ਪ੍ਰਾਵਰਣ—ਇਹ ਸਭ ਦਾਨ ਕੋਟਿ-ਕੋਟਿ ਗੁਣਾ ਪੁੰਨ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
Verse 105
। अध्याय
“ਅਧਿਆਇ”—ਇਹ ਲੇਖਕ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸੀਮਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।