Skanda Purana Adhyaya 104
Avanti KhandaReva KhandaAdhyaya 104

Adhyaya 104

ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰੇਵਾ ਨਦੀ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ, ਸੰਗਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੌਵਰਣਸ਼ਿਲਾ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਥਾਂ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਹਰਣ ਵਾਲੀ, ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਰਿਸ਼ੀ-ਗਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ, ਦੁਰਲਭ ਅਤੇ ਛੋਟੀ ਹੱਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪੁੰਨ-ਖੇਤਰ ਵਜੋਂ ਵਰਣਿਤ ਹੈ। ਵਿਧੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਹੈ—ਸੌਵਰਣਸ਼ਿਲਾ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰੋ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ, ਭਾਸਕਰ (ਸੂਰਜ) ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਘਿਉ ਮਿਲੇ ਬਿਲਵ ਜਾਂ ਬਿਲਵ-ਪੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀ ਦਿਓ। ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ ਅਤੇ ਰੋਗ ਨਿਵਿਰਤੀ ਹੋਵੇ—ਇਹ ਸੰਖੇਪ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਫਿਰ ਦਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ—ਯੋਗ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸਵਰਨ-ਦਾਨ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਵਰਨ-ਦਾਨ ਅਤੇ ਮਹਾ ਯਜ्ञ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਫਲ ਦੇ ਸਮਾਨ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਵਰਗਾਰੋਹਣ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਸਾਨਿਧ ਵਿੱਚ ਲੰਮਾ ਵਾਸ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਵਤਰਨ ਉਪਰੰਤ ਸ਼ੁੱਧ ਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭ ਜਨਮ, ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਤੀਰਥ-ਜਲ ਦੀ ਯਾਦ ਬਣੀ ਰਹਿਣ ਦਾ ਫਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

Shlokas

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपालं सौवर्णशिलमुत्तमम् । प्रख्यातमुत्तरे कूले सर्वपापक्षयंकरम्

ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹੀਪਾਲ, ਉੱਤਮ ਸੌਵਰਣਸ਼ਿਲਾ ਨੂੰ ਜਾਵੇ—ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।

Verse 2

समन्ताच्छतपातेन मुनिसङ्घैः पुरा कृतम् । रेवायां दुर्लभं स्थानं सङ्गमस्य समीपतः

ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੇ ਸੌ ਵਾਰ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਚੌਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ। ਰੇਵਾ (ਨਰਮਦਾ) ਉੱਤੇ ਇਹ ਦੁਰਲਭ ਧਾਮ ਹੈ, ਸੰਗਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ।

Verse 3

विभक्तं हस्तमात्रं च पुण्यक्षेत्रं नराधिप । सुवर्णशिलके स्नात्वा पूजयित्वा महेश्वरम्

ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਇਹ ਪੁਣ੍ਯ-ਖੇਤਰ ਵੱਖਰਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਮਾਤ੍ਰ ਹੱਥ-ਭਰ ਵਿਸਤਾਰ ਦਾ। ਸੂਵਰਣਸ਼ਿਲਾ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ (ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ…

Verse 4

नत्वा तु भास्करं देवं होतव्यं च हुताशने । बिल्वेनाज्यविमिश्रेण बिल्वपत्रैरथापि वा

ਦਿਵ੍ਯ ਭਾਸਕਰ ਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਹਵਨ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ—ਘਿਉ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਬਿਲ੍ਵ ਫਲ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਬਿਲ੍ਵ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ।

Verse 5

प्रीयतां मे जगन्नाथो व्याधिर्नश्यतु मे ध्रुवम् । द्विजाय काञ्चने दत्ते यत्फलं तच्छृणुष्व मे

ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਜਗਤਨਾਥ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ; ਮੇਰਾ ਰੋਗ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਨਾਸ ਹੋਵੇ। ਦ੍ਵਿਜ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ) ਨੂੰ ਸੋਨਾ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਸੁਣੋ।

Verse 6

बहुस्वर्णस्य यत्प्रोक्तं यागस्य फलमुत्तमम् । तथासौ लभते सर्वं काञ्चनं यः प्रयच्छति

ਜਿੰਨਾ ਮਹਾਨ ਫਲ ਬਹੁਤ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਯਾਗ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਾਰਾ ਫਲ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੋਨਾ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 7

तेन दानेन पूतात्मा मृतः स्वर्गमवाप्नुयात् । रुद्रस्यानुचरस्तावद्यावदिन्द्राश्चतुर्दश

ਉਸ ਦਾਨ ਨਾਲ ਆਤਮਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਸੇਵਕ ਬਣ ਕੇ ਚੌਦਾਂ ਇੰਦਰਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 8

ततः स्वर्गावतीर्णस्तु जायते विशदे कुले । धनधान्यसमोपेतः पुनः स्मरति तज्जलम्

ਫਿਰ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਉਹ ਚੰਗੇ ਤੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਧਨ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਮੁੜ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 104

। अध्याय

ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ।

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App