Mantra 46

Rishi: Yājñavalkya-tradition (Śukla Yajurveda transmission; specific ṛṣi ascription uncertain for this formulaic dakṣiṇā-mantra)

Devata: Dakṣiṇā / Brāhmaṇa-recipient as ritual focus (with deva-orientation: ‘devatrā’)

Chandas: Mixed/prose-formula (yajus)

Samhita Patha (Devanagari)

ब्रा॒ह्म॒णम॒द्य वि॑देयं पितृ॒मन्तं॑ पैतृम॒त्यमृषि॑मार्षे॒यᳪ सु॒धातु॑दक्षिणम् । अ॒स्मद्रा॑ता देव॒त्रा ग॑च्छत प्रदा॒तार॒मा वि॑शत

Transliteration

brāhmaṇám adyá vidéyaṃ pitṛmántaṃ paitṛmátyam ṛ́ṣim ārṣeyáṃ sudhā́tu-dakṣiṇam | asmad-rā́tā devatrā́ gacchata pradātā́ram ā́ viśata

Translation

ਅੱਜ ਮੈਂ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂ—ਪਿਤ੍ਰਮੰਤ (ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ), ਪੈਤ੍ਰਮਤ੍ਯ (ਪੂਰਵਜ-ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਵਾਲਾ), ਰਿਸ਼ੀ, ਆਰ੍ਸ਼ੇਯ (ਰਿਸ਼ੀ-ਵੰਸ਼ ਦਾ), ਸੁਧਾਤੁ-ਦਕ੍ਸ਼ਿਣ (ਯਜ੍ਞ-ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਸੁਚੱਜੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਨਿਯਤ ਵਾਲਾ)। ਸਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਦਾਨ ਦੇਵਤ੍ਰਾ (ਦੇਵਲੋਕ ਵੱਲ) ਜਾਣ; ਦਾਤਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ।

Padapatha (Word Analysis)

ब्राह्मणम् । अद्य । विदेयम् । पितृ-मनतम् । पैतृ-मत्यम् । ऋषिम् । आर्षेयम् । सु-धातु-दक्षिणम् । अस्मत्-राताः । देव-त्रा । गच्छत । प्रदातारम् । आ । विशत

Entities Mentioned

• Dakṣiṇā
• Pitṛs (Fathers/Ancestors)
• Devas (devatrā orientation)