Mantra 2
Rishi: Not specified in the excerpt.
Devata: Dik (quarters), Candra, Nakṣatras, Āpas, Varuṇa, Nābhi (centre), Pūta (purified essence).
Chandas: Yajus/prose formula (svāhā-series).
Samhita Patha (Devanagari)
दि॒ग्भ्यः स्वाहा॑ च॒न्द्राय॒ स्वाहा॒ नक्ष॑त्रेभ्य॒: स्वाहा॒ ऽद्भ्यः स्वाहा॒ वरु॑णाय॒ स्वाहा॑ । नाभ्यै॒ स्वाहा॑ पू॒ताय॒ स्वाहा॑
Transliteration
digbhyáḥ svā́hā candrā́ya svā́hā nákṣatrebhyaḥ svā́hā ’dbhyáḥ svā́hā váruṇāya svā́hā | nā́bhyai svā́hā pūtā́ya svā́hā
Translation
ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸ੍ਵਾਹਾ; ਚੰਦਰ ਨੂੰ ਸ੍ਵਾਹਾ; ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸ੍ਵਾਹਾ; ਜਲਾਂ ਨੂੰ ਸ੍ਵਾਹਾ; ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਸ੍ਵਾਹਾ। ਨਾਭੀ ਨੂੰ ਸ੍ਵਾਹਾ; ਪੂਤ (ਸ਼ੁੱਧ ਤੱਤ/ਸ਼ਕਤੀ) ਨੂੰ ਸ੍ਵਾਹਾ।
Padapatha (Word Analysis)
दि॒ग्भ्यः । स्वाहा॑ । च॒न्द्राय॑ । स्वाहा॑ । नक्ष॑त्रेभ्यः । स्वाहा॑ । अ॒द्भ्यः । स्वाहा॑ । वरु॑णाय । स्वाहा॑ । नाभ्यै॑ । स्वाहा॑ । पू॒ताय॑ । स्वाहा॑
Word by Word
दिग्भ्यःfrom the directions
दिग्भ्यः:
Apādāna
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक: दिक्/दिश्)
स्वाहाsvāhā (oblatory exclamation)
स्वाहा:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (निपात/यज्ञीय-उद्गार)
चन्द्रायto the Moon
चन्द्राय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootचन्द्र (प्रातिपदिक)
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
नक्षत्रेभ्यःto the constellations
नक्षत्रेभ्यः:
Sampradāna
TypeNoun
Rootनक्षत्र (प्रातिपदिक)
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
अद्भ्यःfrom the waters
अद्भ्यः:
Apādāna
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक: अप्/आपः)
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
वरुणायto Varuṇa
वरुणाय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
नाभ्यैto the navel (centre)
नाभ्यै:
Sampradāna
TypeNoun
Rootनाभि (प्रातिपदिक)
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
पूतायto the purified (one)
पूताय:
Sampradāna
TypeAdjective
Rootपूत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √पू ‘पवने/शोधने’ → पूत ‘purified’)
स्वाहाsvāhā
स्वाहा:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
Entities Mentioned
D
Dik (Quarters/Directions)C
Candra (Moon)N
Nakṣatras (Stars/Lunar mansions)Ā
Āpas (Waters)V
VaruṇaN
Nābhi (Navel/Center)P
Pūta (Purified essence)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes