Mantra 12
Rishi: Ṛgvedic provenance; Vājasaneyin transmission
Devata: Agni
Chandas: Trishtubh (probable source-metre)
Samhita Patha (Devanagari)
अग्ने॒ शर्ध॑ मह॒ते सौ॑भगाय॒ तव॑ द्यु॒म्नान्यु॑त्त॒मानि॑ सन्तु । सं जा॑स्प॒त्यᳪ सु॒यम॒मा कृ॑णुष्व शत्रूय॒ताम॒भि ति॑ष्ठा॒ महा॑ᳪसि
Transliteration
agné śárdha mahaté sáubhagāya táva dyumnā́ny uttamā́ni santu | sáṃ jā́spatyaṃ suyámam ā́ kṛṇuṣva śatrūyatā́m abhí tiṣṭha mahā́ṃsi ||
Translation
ਹੇ ਅਗਨੇ, ਹੇ ਸ਼ਰਧ (ਹੋਸਟ), ਮਹਾਨ ਸੌਭਾਗ ਲਈ ਤੇਰੇ ਉੱਤਮਤਮ ਦ੍ਯੁਮਨ (ਪ੍ਰਭਾ/ਯਸ਼) ਸਾਡੇ ਹੋਣ। ਸਾਡੇ ਲਈ ਜਾਸਪਤ੍ਯ (ਕੁਲਾਧਿਪਤ੍ਯ) ਅਤੇ ਸੁਯਮ (ਸੁਸ਼ਾਸਨ) ਕਾਇਮ ਕਰ; ਸ਼ਤ੍ਰੁਤਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਤੂੰ ਡਟ ਕੇ ਖੜਾ ਰਹਿ—ਵੱਡੇ (ਵੈਰੀਆਂ) ਨੂੰ ਦਬਾ ਦੇ।
Padapatha (Word Analysis)
अग्ने॒ । शर्ध॑ । मह॒ते । सौ॑भगाय॒ । तव॑ । द्यु॒म्नानि॑ । उ॒त्त॒मानि॑ । सन्तु । सम् । जा॑स्प॒त्यम् । सु॒यम॒म् । आ । कृ॑णुष्व । शत्रूय॒ताम् । अ॒भि । ति॑ष्ठ । महा॑ᳪसि ।
Word by Word
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि
शर्धa host, troop
शर्ध:
कर्तृ (विधेय-सम्बन्ध) / प्रथमा-विधेय
TypeNoun
Rootशर्ध
महतेfor the great (one/thing)
महते:
सम्प्रदान
TypeAdjective
Rootमहत्
सौभागायfor good fortune
सौभागाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसौभाग्य
तवof you, your
तव:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (त्वद्)
द्यु्म्नानिsplendours, glories
द्यु्म्नानि:
कर्तृ (विधेय-सम्बन्ध) / प्रथमा-विधेय
TypeNoun
Rootद्यु्म्न
उत्तमानिbest, highest
उत्तमानि:
विशेषण (द्यु्म्नानि)
TypeAdjective
Rootउत्तम
सन्तुmay (they) be
सन्तु:
विधेय-क्रिया
TypeVerb
Rootअस्
सम्together, completely
सम्:
क्रियाविशेषण (कृणुष्व-तिṣ्ठ)
TypeIndeclinable
Rootसम्
जास्पत्यम्lordship over people/household rule
जास्पत्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootजास्पत्य
सुयमम्good restraint/control, good governance
सुयमम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसु-यम
आtowards, unto; completely
आ:
क्रियाविशेषण (कृणुष्व)
TypeIndeclinable
Rootआ
कृणुष्वmake, accomplish
कृणुष्व:
विधेय-क्रिया
TypeVerb
Rootकृ
शत्रूयताम्of the hostile ones, of those acting as enemies
शत्रूयताम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeKṛdanta (verbal noun/participle used substantively)
Rootशत्रूयत्
अभिagainst, upon
अभि:
क्रियाविशेषण (तिṣ्ठ)
TypeIndeclinable
Rootअभि
तिष्ठstand, take a stand
तिष्ठ:
विधेय-क्रिया
TypeVerb
Rootस्था
महांसिthe great (ones), mighty (foes/forces)
महांसि:
कर्म (तिṣ्ठ—अभि)
TypeAdjective (substantivized)
Rootमहत्
Entities Mentioned
A
AgniRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes