
Supplementary Agnihotra and Soma formulas.
Mantra 1
अ॒ग्निश्च॑ पृथि॒वी च॒ सन्न॑ते॒ ते मे॒ सं न॑मताम॒दो वा॒युश्चा॒न्तरि॑क्षं च॒ सन्न॑ते॒ ते मे॒ सं न॑मताम॒द आ॑दि॒त्यश्च द्यौश्च॒ सन्न॑ते॒ ते मे॒ सं न॑मताम॒द आप॑श्च॒ वरु॑णश्च॒ सन्न॑ते॒ ते मे॒ सं न॑मताम॒दः । स॒प्त स॒ᳪसदो॑ अष्ट॒मी भू॑त॒साध॑नी । सका॑माँ॒२अध्व॑नस्कुरु सं॒ज्ञान॑मस्तु मे॒ऽमुना॑
ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਪૃਥਵੀ, ਨਮਸਕਾਰ-ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਇਕੱਠੇ ਨਮਨ ਕਰਨ; ਉਹ ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਿਕਸ਼, ਨਮਸਕਾਰ-ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਇਕੱਠੇ ਨਮਨ ਕਰਨ; ਉਹ ਆਦਿਤ੍ਯ ਅਤੇ ਦ੍ਯੌ (ਸਵਰਗ), ਨਮਸਕਾਰ-ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਇਕੱਠੇ ਨਮਨ ਕਰਨ; ਉਹ ਆਪಃ (ਜਲ) ਅਤੇ ਵਰੁਣ, ਨਮਸਕਾਰ-ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਇਕੱਠੇ ਨਮਨ ਕਰਨ। ਸੱਤ ਸੰਸਦਾਂ, ਅੱਠਵੀਂ ਭੂਤਸਾਧਨੀ; ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰ, ਮਾਰਗ ਸੁਗਮ ਕਰ; ਇਸ ਦੁਆਰਾ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸੰਜ੍ਞਾਨ (ਏਕਾਗ੍ਰ ਗਿਆਨ) ਹੋਵੇ।
Mantra 2
यथे॒मां वाचं॑ कल्या॒णीमा॒वदा॑नि॒ जने॑भ्यः । ब्र॒ह्म॒रा॒ज॒न्या॒भ्याᳪ शू॒द्राय॒ चार्या॑य च॒ स्वाय॒ चार॑णाय च । प्रि॒यो दे॒वानां॒ दक्षि॑णायै दा॒तुरि॒ह भू॑यासम॒यं मे॒ काम॒: समृ॑ध्यता॒मुप॑ मा॒दो न॑मतु
ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਇਹ ਕਲਿਆਣੀ ਬਾਣੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਚਾਰ ਸਕਾਂ—ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਰਾਜਨ੍ਯ ਨੂੰ, ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਨੂੰ ਅਤੇ ਆਰ੍ਯ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਨੂੰ ਅਤੇ ਪਰਾਏ ਨੂੰ—ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਯਜ੍ਞ-ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਵਜੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਹੋਵਾਂ। ਮੇਰੀ ਇਹ ਕਾਮਨਾ ਸਫਲ ਹੋਵੇ; ਮੋਦ (ਆਨੰਦ) ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਨਮਨ ਕਰੇ।
Mantra 3
बृह॑स्पते॒ अति॒ यद॒र्यो अर्हा॑द् द्यु॒मद्वि॒भाति॒ क्रतु॑म॒ज्जने॑षु । यद्दी॒दय॒च्छव॑स ऋतप्रजात॒ तद॒स्मासु॒ द्रवि॑णं धेहि चि॒त्रम् । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि॒ बृह॒स्पत॑ये त्वै॒ष ते॒ योनि॒र्बृह॒स्पत॑ये त्वा
ਹੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੇ! ਜੋ ਕੁਝ ਅਰ੍ਹ ਪੁਰਖ ਦੀ ਅਰ੍ਹਤਾ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦ੍ਯੁਮਤ ਤੇਜ ਵਜੋਂ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਜੋਂ, ਅਤੇ ਕਾਰਜ-ਸਾਧਕ ਕ੍ਰਤੁ (ਪ੍ਰੇਰਕ ਬੁੱਧੀ/ਸੰਕਲਪ) ਵਜੋਂ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਤ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਵਸ (ਬਲ) ਨਾਲ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ—ਉਹ ਚਿਤ੍ਰ (ਵਿਭਿੰਨ) ਦ੍ਰਵਿਣ (ਧਨ) ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਧਾਰਣ ਕਰਾ। ਉਪਯਾਮ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹੀਤ ਤੂੰ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਲਈ ਹੈਂ; ਇਹ ਤੇਰਾ ਯੋਨਿ (ਆਧਾਰ) ਹੈ; ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਲਈ ਤੈਨੂੰ (ਅਰਪਣ)।
Mantra 4
इन्द्र॒ गोम॑न्नि॒हा या॑हि॒ पिबा॒ सोम॑ᳪ शतक्रतो । वि॒द्यद्भि॒र्ग्राव॑भिः सु॒तम् । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य त्वा॒ गोम॑त ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा॒ गोम॑ते
ਹੇ ਗੋਮਤ ਇੰਦਰ, ਇੱਥੇ ਆ; ਹੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੋ, ਸੋਮ ਪਾਨ ਕਰ—ਵਿਦ੍ਯੁਤ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਗ੍ਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੁਤ (ਨਿਚੋੜਿਆ) ਸੋਮ। ਉਪਯਾਮ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਿਤ ਤੂੰ ਗੋਮਤ ਇੰਦਰ ਲਈ ਹੈਂ; ਇਹ ਤੇਰਾ ਯੋਨੀ ਹੈ; ਗੋਮਤ ਇੰਦਰ ਲਈ ਤੈਨੂੰ (ਅਰਪਣ ਕਰਦੇ ਹਾਂ)।
Mantra 5
इन्द्रा या॑हि वृत्रह॒न्पिबा॒ सोम॑ᳪ शतक्रतो । गोम॑द्भि॒र्ग्राव॑भिः सु॒तम् । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य त्वा॒ गोम॑त ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा॒ गोम॑ते
ਹੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹਨ ਇੰਦਰ, ਇੱਥੇ ਆ; ਹੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੋ, ਸੋਮ ਪਾਨ ਕਰ—ਗੋਮਦ (ਗਾਂਵਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੇ) ਗ੍ਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੁਤ ਸੋਮ। ਉਪਯਾਮ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਿਤ ਤੂੰ ਗੋਮਤ ਇੰਦਰ ਲਈ ਹੈਂ; ਇਹ ਤੇਰਾ ਯੋਨੀ ਹੈ; ਗੋਮਤ ਇੰਦਰ ਲਈ ਤੈਨੂੰ (ਅਰਪਣ ਕਰਦੇ ਹਾਂ)।
Mantra 6
ऋ॒तावा॑नं वैश्वान॒रमृ॒तस्य॒ ज्योति॑ष॒स्पति॑म् । अज॑स्रं घ॒र्ममी॑महे । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि वैश्वान॒राय॑ त्वै॒ष ते॒ योनि॑र्वैश्वान॒राय॑ त्वा
ਤਵਾਨ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ—ਤ ਦੇ ਜੋਤਿ ਦਾ ਪਤੀ—ਅਜਸ੍ਰ ਘਰਮ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਉਪਾਸਦੇ ਹਾਂ। ਉਪਯਾਮ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਿਤ ਤੂੰ ਹੈਂ; ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਲਈ ਤੈਨੂੰ! ਇਹ ਤੇਰਾ ਯੋਨੀ (ਆਧਾਰ) ਹੈ; ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਲਈ ਤੈਨੂੰ।
Mantra 7
वै॒श्वा॒न॒रस्य॑ सुम॒तौ स्या॑म॒ राजा॒ हि कं॒ भुव॑नानामभि॒श्रीः । इ॒तो जा॒तो विश्व॑मि॒दं वि च॑ष्टे वैश्वान॒रो य॑तते॒ सूर्ये॑ण । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि वैश्वान॒राय॑ त्वै॒ष ते॒ योनि॑र्वैश्वान॒राय॑ त्वा
ਅਸੀਂ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਦੀ ਸੁਮਤਿ ਵਿੱਚ ਰਹੀਏ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸ਼੍ਰੀ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਜਨਮਿਆ ਉਹ ਇਸ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪ੍ਰਵਿਰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਪਯਾਮ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਿਤ ਤੂੰ ਹੈਂ; ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਲਈ ਤੈਨੂੰ! ਇਹ ਤੇਰਾ ਯੋਨੀ (ਆਧਾਰ) ਹੈ; ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਲਈ ਤੈਨੂੰ।
Mantra 8
वै॒श्वा॒न॒रो न ऊ॒तय॒ आ प्र या॑तु परा॒वत॑: । अ॒ग्निरु॒क्थेन॒ वाह॑सा । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि वैश्वान॒राय॑ त्वै॒ष ते॒ योनि॑र्वैश्वान॒राय॑ त्वा
ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਸਾਡੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ, ਦੂਰੋਂ ਵੀ, ਇੱਥੇ ਆਵੇ; ਸਤੁਤੀ ਅਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਅਗਨੀ। ਉਪਯਾਮ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਿਤ ਤੂੰ ਹੈਂ—ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਲਈ ਤੈਨੂੰ! ਇਹ ਤੇਰਾ ਯੋਨੀ ਹੈ—ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਲਈ ਤੈਨੂੰ!
Mantra 9
अ॒ग्निरृषि॒: पव॑मान॒: पाञ्च॑जन्यः पु॒रोहि॑तः । तमी॑महे महाग॒यम् । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽस्य॒ग्नये॑ त्वा॒ वर्च॑स ए॒ष ते॒ योनि॑र॒ग्नये॑ त्वा॒ वर्च॑से
ਅਗਨੀ ਹੀ ਸ਼ੀ ਹੈ, ਪਵਮਾਨ ਹੈ, ਪਾਂਚਜਨ੍ਯ (ਪੰਜ ਜਨਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ) ਹੈ, ਪੁਰੋਹਿਤ ਹੈ; ਮਹਾਨ ਨਿਵਾਸ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦੀ ਅਸੀਂ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਉਪਯਾਮ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਿਤ ਤੂੰ ਹੈਂ—ਅਗਨੀ ਲਈ ਤੈਨੂੰ, ਵਰਚਸ ਲਈ! ਇਹ ਤੇਰਾ ਯੋਨੀ ਹੈ—ਅਗਨੀ ਲਈ ਤੈਨੂੰ, ਵਰਚਸ ਲਈ!
Mantra 10
म॒हाँ२ इन्द्रो॒ वज्र॑हस्तः षोड॒शी शर्म॑ यच्छतु । हन्तु॑ पा॒प्मानं॒ योऽस्मान्द्वेष्टि॑ ।। उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि महे॒न्द्राय॑ त्वै॒ष ते॒ योनि॑र्महे॒न्द्राय॑ त्वा
ਮਹਾਨ ਇੰਦਰ, ਵਜ੍ਰਹਸਤ, ਸ਼ੋਡਸ਼ੀ, ਸਾਨੂੰ ਸ਼ਰਨ ਦੇਵੇ; ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਦ੍ਵੈਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਪਾਪਮਾਨ ਨੂੰ ਉਹ ਸੰਹਾਰ ਕਰੇ। ਉਪਯਾਮ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਿਤ ਤੂੰ ਹੈਂ—ਮਹੇਂਦ੍ਰ ਲਈ ਤੈਨੂੰ! ਇਹ ਤੇਰਾ ਯੋਨੀ ਹੈ—ਮਹੇਂਦ੍ਰ ਲਈ ਤੈਨੂੰ!
Mantra 11
तं वो॑ द॒स्ममृ॑ती॒षहं॒ वसो॑र्मन्दा॒नमन्ध॑सः । अ॒भि व॒त्सं न स्वस॑रेषु धे॒नव॒ इन्द्रं॑ गी॒र्भिर्न॑वामहे
ਅਸੀਂ ਉਸ ਅਦਭੁਤ, ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ—ਸੋਮ-ਪਾਨ ਨਾਲ ਮਸਤ, ਧਨ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ—ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਸਤੁਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ; ਜਿਵੇਂ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ (ਧਾਰਾਵਾਂ) ਆਪਣੇ ਹੀ ਰਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਛੇ ਵੱਲ ਦੌੜਦੀਆਂ ਹਨ।
Mantra 12
यद्वाहि॑ष्ठं॒ तद॒ग्नये॑ बृ॒हद॑र्च विभावसो । महि॑षीव॒ त्वद्र॒यिस्त्वद्वाजा॒ उदी॑रते
ਹੇ ਵਿਭਾਵਸੁ, ਵਾਹਨ ਲਈ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਬਲ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਸਤੁਤੀ ਅਗਨੀ ਲਈ ਗਾ; ਮਹਾਰਾਣੀ ਵਾਂਗ, ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਦਾਨ-ਧਨ ਉੱਠਦਾ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਬਲ ਦੇ ਇਨਾਮ ਉੱਠਦੇ ਹਨ।
Mantra 13
एह्यू॒ षु ब्रवा॑णि॒ तेऽग्न॑ इ॒त्थेत॑रा॒ गिर॑: । ए॒भिर्व॑र्धास॒ इन्दु॑भिः
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਇੱਥੇ ਆਓ; ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੈਂ ਅਨੇਕ-ਵਿਧ ਸਤੁਤੀ ਦੇ ਬਚਨ ਉਚਾਰਾਂਗਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੋਮ-ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਬਲਵਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ।
Mantra 14
ऋ॒तव॑स्ते य॒ज्ञं वि त॑न्वन्तु॒ मासा॒ रक्ष॑न्तु ते॒ हवि॑: । सं॒व॒त्स॒रस्ते॑ य॒ज्ञं द॑धातु नः प्र॒जां च॒ परि॑ पातु नः
ਰੁੱਤਾਂ ਤੇਰਾ ਯਜ੍ਞ ਵਿਸਤਾਰਨ; ਮਹੀਨੇ ਤੇਰੀ ਹਵਿ (ਆਹੁਤੀ) ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਸੰਵਤਸਰ ਤੇਰਾ ਯਜ੍ਞ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਿਪਾਲਨਾ ਕਰੇ।
Mantra 15
उ॒प॒ह्व॒रे गि॑री॒णाᳪ स॑ङ्ग॒मे च॑ न॒दी॒ना॑म् । धि॒या विप्रो॑ अजायत
ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਉਪਹ੍ਵਰ (ਖੋਹ/ਖੱਡ) ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗਮ ਤੇ, ਧੀ (ਪਵਿੱਤਰ ਵਿਚਾਰ) ਨਾਲ ਵਿਪ੍ਰ (ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਰਿਸ਼ੀ-ਪੁਰੋਹਿਤ) ਜਨਮਿਆ।
Mantra 16
उ॒च्चा ते॑ जा॒तमन्ध॑सो दि॒वि सद्भूम्या द॑दे । उ॒ग्रᳪ शर्म॒ महि॒ श्रव॑ः
ਸੋਮ-ਰਸ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਉਹ ਉੱਚੇ—ਦਿਵਿ ਵਿੱਚ—ਥਿਰ ਖੜਾ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਉਸ ਨੇ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ—ਉਗਰ ਆਸਰਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਯਸ਼।
Mantra 17
स न॒ इन्द्रा॑य॒ यज्य॑वे॒ वरु॑णाय म॒रुद्भ्य॑: । व॒रि॒वो॒वित्परि॑ स्रव
ਹੇ ਵਰਿਵੋਵਿਤ् (ਵਿਸਤਾਰ-ਦਾਤਾ), ਸਾਡੇ ਲਈ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਵਹਿ; ਯਜ੍ਯ ਇੰਦਰ ਲਈ, ਵਰੁਣ ਲਈ ਅਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਲਈ।
Mantra 18
ए॒ना विश्वा॑न्य॒र्य आ द्यु॒म्नानि॒ मानु॑षाणाम् । सिषा॑सन्तो वनामहे
ਇਸ ਦੇ ਦੁਆਰਾ, ਹੇ ਆਰਯ (ਉਦਾਰ ਪੁਰਖ), ਅਸੀਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਭ ਦ੍ਯੁਮਨ—ਤੇਜ ਅਤੇ ਵੈਭਵ—ਜਿੱਤ ਲਈਏ; ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਇੱਛੁਕ ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰੀਏ।
Mantra 19
अनु॑ वीरै॒रनु॑ पुष्यास्म॒ गोभि॒रन्वश्वै॒रनु॒ सर्वे॑ण पु॒ष्टैः । अनु॒ द्विप॒दाऽनु॒ चतु॑ष्पदा व॒यं दे॒वा नो॑ य॒ज्ञमृ॑तु॒था न॑यन्तु
ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਫਲੇ-ਫੂਲੇਂ; ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਦੇ ਨਾਲ। ਦੋ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ—ਦੇਵਤਾ ਸਾਡੇ ਯਜ੍ਞ ਨੂੰ ਰਿਤੁ-ਰਿਤੁ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਿਤ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ, ਅੱਗੇ ਲੈ ਜਾਣ।
Mantra 20
अग्ने॒ पत्नी॑रि॒हा व॑ह दे॒वाना॑मुश॒तीरुप॑ । त्वष्टा॑र॒ᳪ सोम॑पीतये
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛੁਕ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆ ਆ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਲਿਆ—ਅਤੇ ਸੋਮਪਾਨ ਲਈ ਤ੍ਵਸ਼੍ਟ੍ਰ ਨੂੰ ਵੀ (ਲਿਆ ਆ)।
Mantra 21
अ॒भि य॒ज्ञं गृ॑णीहि नो॒ ग्नावो॒ नेष्ट॒: पिब॑ ऋ॒तुना॑ । त्वᳪ हि र॑त्न॒धा असि॑
ਹੇ ਗ੍ਨਾਵਾ, ਯਜ੍ਞ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਤੁਤੀ ਗਾ; ਹੇ ਨੇਸ਼੍ਟ੍ਰ, ਰਿਤੂ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਨ ਕਰ; ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਰਤਨਾਂ ਦਾ ਦਾਤਾ ਹੈਂ।
Mantra 22
द्र॒वि॒णो॒दाः पि॑पीषति जु॒होत॒ प्र च॑ तिष्ठत । ने॒ष्ट्रादृ॒तुभि॑रिष्यत
ਦ੍ਰਵਿਣੋਦਾ (ਧਨਦਾਤਾ) ਪਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੈ; ਹਵਨ ਕਰੋ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਖੜੇ ਹੋਵੋ! ਨੇਸ਼੍ਟ੍ਰ ਤੋਂ, ਰਿਤੂਆਂ (ਨਿਯਤ ਵਾਰਿਆਂ) ਅਨੁਸਾਰ, ਯਜ੍ਞਕਰਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਰਤਿਤ ਕਰੋ।
Mantra 23
तवा॒यᳪ सोम॒स्त्वमेह्य॒र्वाड् श॑श्वत्त॒मᳪ सु॒मना॑ अ॒स्य पा॑हि । अ॒स्मिन् य॒ज्ञे ब॒र्हिष्या नि॒षद्या॑ दधि॒ष्वेमं ज॒ठर॒ इन्दु॑मिन्द्र
ਹੇ ਇੰਦਰ! ਤੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਸੋਮ ਹੈ; ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਸਾਡੀ ਵੱਲ ਆ—ਸਦਾ ਅਟੱਲ, ਸੁਮਨ ਵਾਲਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਪਾਨ ਕਰ। ਇਸ ਯਜ ਵਿੱਚ ਬਰ੍ਹਿਸ਼ (ਵਿਛਾਈ ਕੁਸ਼ਾ) ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਇਸ ਇੰਦੂ-ਬੂੰਦ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜਠਰ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾ।
Mantra 24
अ॒मेव॑ नः सुहवा॒ आ हि गन्त॑न॒ नि ब॒र्हिषि॑ सदतना॒ रणि॑ष्टन । अथा॑ मन्दस्व जुजुषा॒णो अन्ध॑स॒स्त्वष्ट॑र्दे॒वेभि॒र्जनि॑भिः सु॒मद्ग॑णः
ਹੇ ਸੁਹਵ (ਸੌਖੇ ਨਾਲ ਬੁਲਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ) ਦੇਵੋ! ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਇੱਥੇ ਆਓ; ਬਰ੍ਹਿਸ਼ ਉੱਤੇ ਬੈਠੋ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੋ। ਫਿਰ, ਹੇ ਤ੍ਵਸ਼ਟ੍ਰ! ਅੰਧਸ (ਸੋਮਰਸ) ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ ਮਸਤ ਹੋ; ਦੇਵਾਂ ਨਾਲ, ਦਿਵ੍ਯ ਜਨੀਆਂ ਨਾਲ—ਸੁਮਦ੍ਗਣ (ਸ਼ੁਭ ਸੰਗਤ ਵਾਲਿਆ) ਤੂੰ ਰਹਿ।
Mantra 25
स्वादि॑ष्ठया॒ मदि॑ष्ठया॒ पव॑स्व सोम॒ धार॑या । इन्द्रा॑य॒ पात॑वे सु॒तः
ਹੇ ਸੋਮ! ਸਭ ਤੋਂ ਮਿੱਠੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਕ ਧਾਰਾ ਨਾਲ ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ; ਇੰਦਰ ਦੇ ਪਾਨ ਲਈ ਤੂੰ ਸੁਤ (ਨਿਚੋੜਿਆ/ਦਬਾਇਆ) ਹੋ ਕੇ ਵਹਿ।
Mantra 26
र॒क्षो॒हा वि॒श्वच॑र्षणिर॒भि योनि॒मयो॑हते । द्रोणे॑ स॒धस्थ॒मास॑दत्
ਰੱਖੋਹਾ, ਵਿਸ਼ਵਚਰਸ਼ਣੀ—ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ—ਅਯੋਹਤ ਯੋਨੀ ਨੂੰ—ਲੋਹੇ ਵਾਂਗ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਗਰਭ-ਸਥਾਨ ਨੂੰ—ਨਜ਼ਦੀਕ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ। ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਸ ਨੇ ਸਧਸਥਾਨ (ਸਾਂਝੇ ਆਸਨ) ਉੱਤੇ ਬੈਠਕ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤੀ ਹੈ।
In this adhyāya’s Purushamedha setting, the emphasis is symbolic and totalizing: human roles and cosmic functions are gathered into yajña as an offering of the whole social-cosmic order, framed by Purusha-sūkta-style universality.
Vaiśvānara is Agni as the universal, all-pervading fire—protector and carrier of offerings—praised with solar splendor and as the light of ṛta, so that sacrificial fire and sun are seen as one pervasive power sustaining the rite.
The Ṣoḍaśin cup is installed and offered for Mahendra (Indra) as a climactic Soma moment: Indra is praised and invited to drink, and the sacrificer seeks śarman (protective shelter), strength, and prosperity through Indra’s Soma-delight.