Shukla Yajur Veda — Adhyaya 19, Mantra 56
Rishi: Pitṛyajña-tradition (collective)
Devata: Pitaraḥ (Barhiṣadaḥ); with explicit reference to Viṣṇu (vikramaṇa)
Chandas: Tr̥ṣṭubh (probable; confirm by count)
Samhita Patha (Devanagari)
आऽहं पि॒तॄन्त्सु॑वि॒दत्राँ॑२ अवित्सि॒ नपा॑तं च वि॒क्रम॑णं च॒ विष्णो॑: । ब॒र्हि॒षदो॒ ये स्व॒धया॑ सु॒तस्य॒ भज॑न्त पि॒त्वस्त इ॒हाग॑मिष्ठाः
Transliteration
ā́ 'háṃ pitṝ́n suvidátrāṃ avitsi nápātaṃ ca vikrámaṇaṃ ca víṣṇoḥ | barhíṣado yé svadháyā sutásya bhájanta pítvas tá ihā́gamíṣṭhāḥ ||
Translation
ਮੈਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ—ਸੁਵਿਦਤ੍ਰਾਂ (ਸੁ-ਦਾਤਿਆਂ) ਨੂੰ—ਲੱਭ ਲਿਆ ਹੈ; ਅਤੇ ਨਪਾਤ ਨੂੰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਵਿਕ੍ਰਮਣ ਨੂੰ ਵੀ ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੇ ਬਰ੍ਹਿਸਦ ਪਿਤਰੋ! ਜੋ ਸ੍ਵਧਾ ਨਾਲ ਸੁਤ (ਪਿਚਿਆ ਹੋਇਆ) ਸੋਮ ਨੂੰ ਪਾਨ ਵਜੋਂ ਭਜਦੇ ਹੋ—ਤੁਸੀਂ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆਓ।
Padapatha (Word Analysis)
आ । अहम् । पितॄन् । सुविदत्रान् । अवित्सि । नपातम् । च । विक्रमणम् । च । विष्णोः । बर्हिषदः । ये । स्वधया । सुतस्य । भजन्त । पित्वः । ते । इह । आगमिष्ठाः
Word by Word
आhither; indeed (prefixed/particle)
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग) / आ (निपात)
अहम्I
अहम्:
Kartā
TypePronoun
Rootअस्मद्
पितॄन्the Fathers (ancestors)
पितॄन्:
Karma
TypeNoun
Rootपितृ
सुविदत्रान्well-found / well-discovered
सुविदत्रान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसुविदत्र (प्रातिपदिक)
अवित्सिyou found / you discovered
अवित्सि:
—
TypeVerb
Rootविद् (विन्दति/वेद) + अव (उपसर्ग)
नपातम्the descendant; the offspring
नपातम्:
Karma
TypeNoun
Rootनपात्
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
विक्रमणम्the striding; the act of stepping forth
विक्रमणम्:
Karma
TypeNoun
Rootविक्रमण (प्रातिपदिक; वि+क्रम् से)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
विष्णोःof Viṣṇu
विष्णोः:
—
TypeNoun
Rootविष्णु
बर्हिषदःthe Barhiṣ-sitters (Fathers seated on the sacred grass)
बर्हिषदः:
Kartā
TypeNoun
Rootबर्हिषद्
येwho
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद्
स्वधयाwith svadhā (ancestral oblation/power)
स्वधया:
Karaṇa
TypeNoun
Rootस्वधा
सुतस्यof the pressed (Soma)
सुतस्य:
—
TypeNoun
Rootसुत (सु-त; √सु ‘to press’)
भजन्तthey partake / share
भजन्त:
—
TypeVerb
Rootभज्
पित्वःof the drinking; of the draught (refreshment)
पित्वः:
—
TypeNoun
Rootपित्व (प्रातिपदिक; ‘drink/refreshment’)
तेthey
ते:
Kartā
TypePronoun
Rootतद्
इहhere
इह:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootइह
आगमिष्ठाःcome (hither), do come
आगमिष्ठाः:
—
TypeVerb
Rootगम् + आ (उपसर्ग)
Entities Mentioned
P
Pitaraḥ (Barhiṣadaḥ)V
Viṣṇu (Vikramaṇa)N
Nāpāt (Offspring/Descendant principle)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes