Shukla Yajur Veda — Adhyaya 19, Mantra 53
Rishi: Pitṛyajña-tradition (Ancestral/ṛṣi-line attribution is collective; often left unspecified in VS anuvākas of this type)
Devata: Soma Pavamāna (with implicit Pitaraḥ as recipients/participants)
Chandas: Tr̥ṣṭubh (dominant cadence; to be confirmed by full metrical count in padapāṭha)
Samhita Patha (Devanagari)
त्वया॒ हि न॑: पि॒तर॑: सोम॒ पूर्वे॒ कर्मा॑णि च॒क्रुः प॑वमान॒ धीरा॑: । व॒न्वन्नवा॑तः परि॒धीँ१ रपो॑र्णु वी॒रेभि॒रश्वै॑र्म॒घवा॑ भवा नः
Transliteration
tváyā hí naḥ pitáraḥ soma pū́rve kármāṇi cakrúḥ pavamāna dhī́rāḥ | vánvann avā́taḥ paridhī́ṃ rápó ūrṇu vī́rebhir áśvair maghávā bhavā naḥ ||
Translation
ਹੇ ਸੋਮ, ਪਵਮਾਨ! ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਸਾਡੇ ਪੂਰਵ ਪਿਤਰਾਂ—ਧੀਰ ਵਿਦਵਾਨਾਂ—ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਸਿਧ ਕੀਤੇ। ਹਵਾ ਨੂੰ ਹੰਢਾ ਕੇ, ਪਰਿਧੀ (ਘੇਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਲੱਕੜੀਆਂ) ਨਾਲ (ਯਜ੍ਞ ਨੂੰ) ਢੱਕ ਕੇ, ਹਾਨੀ ਨੂੰ ਰੋਕ। ਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਡੇ ਲਈ ਮਘਵਾਨ (ਉਦਾਰ ਦਾਤਾ) ਬਣ।
Padapatha (Word Analysis)
त्वया । हि । नः । पितरः । सोम । पूर्वे । कर्माणि । चक्रुः । पवमान । धीराः । वन्वन् । अवातः । परिधीन् । रपः । ऊर्णु । वीरेभिः । अश्वैः । मघवा । भवा । नः
Word by Word
त्वयाby you / with you
त्वया:
करण
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हिindeed / for
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
नःto us / for us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पितरःthe fathers (ancestors)
पितरः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
पूर्वेformer / earlier
पूर्वे:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
कर्माणिdeeds / rites
कर्माणि:
कर्म
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
चक्रुःthey did / performed
चक्रुः:
—
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
पवमानO purifying one
पवमान:
सम्बोधन
TypeAdjective
Rootपू (धातु) → पवमान (वर्तमान-कृदन्त, शानच्)
धीराःwise
धीराः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootधीरा (प्रातिपदिक)
वन्वन्winning / striving
वन्वन्:
कर्तृ
TypeParticiple
Rootवन्/वन्व् (धातु) → वन्वन् (वर्तमान-कृदन्त, शतृ)
अवातःthe windless one / (as) without wind
अवातः:
कर्तृ (सह-कर्तृ/उपपद-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअवात (प्रातिपदिक)
परिधीन्enclosures / surrounding rims
परिधीन्:
कर्म
TypeNoun
Rootपरिधि (प्रातिपदिक)
रपःimpurity / stain
रपः:
कर्म
TypeNoun
Rootरपस् (प्रातिपदिक)
उर्णुremove / uncover / drive away
उर्णु:
—
TypeVerb
Rootवृ (धातु) → उर्णु (लोट्/आज्ञार्थ; मध्यम-पुरुष; एकवचन; परस्मैपद)
वीरेभिःwith heroes
वीरेभिः:
करण
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
अश्वैःwith horses
अश्वैः:
करण
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
मघवाO bountiful one
मघवा:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootमघवन् (प्रातिपदिक)
भवbecome / be
भव:
—
TypeVerb
Rootभू (धातु)
नःfor us / to us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
S
Soma PavamānaP
Pitaraḥ (Fathers/Ancestors)M
Maghavan (Bounteous Lord—epithet applied here to Soma)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes