Shiva Purana — Vidyesvara Samhita, Shloka 106
भस्म-प्रकार-त्रिपुण्ड्र-धारण-विधिः
Types of Bhasma and the Method of Wearing Tripuṇḍra
अथवा मूर्द्ध्नि केशे च कर्मयोर्वदने तथा । बाहुद्वये च हृदये नाभ्यामूरुयुगे तथा
athavā mūrddhni keśe ca karmayorvadane tathā | bāhudvaye ca hṛdaye nābhyāmūruyuge tathā
ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਰ ਦੇ ਸ਼ਿਖਰ ਤੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ, ਦੋਵੇਂ ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਮੁਖ ਉੱਤੇ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਬਾਂਹਾਂ ਉੱਤੇ, ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ, ਨਾਭੀ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਜੰਘਾਂ ਉੱਤੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਿਵ-ਪੂਜਾ ਲਈ ਦੇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
Suta Goswami
Tattva Level: pashu
Shiva Form: Sadāśiva
FAQs
It teaches bodily sanctification as a support for inner devotion—making the body a fit vessel for Śiva-bhakti and steady remembrance of Pati (Śiva) in Shaiva Siddhanta.
By prescribing sacred placement on key bodily points, it prepares the devotee for formal Linga-puja and Saguna Śiva worship, aligning outer ritual purity with inner concentration.
It implies a preparatory rite such as applying vibhūti (tripuṇḍra/bhasma) or related consecratory markings while mentally invoking Śiva—often alongside japa of the Pañcākṣarī mantra.