केवलामुष्मिकविधिः — The Rite for Exclusive Otherworldly Attainment (Liṅga-Abhiṣeka and Padma-Pūjā Protocol)

Verse 1

उपमन्युरुवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि केवलामुष्मिकं विधिम् । नैतेन सदृशं किंचित्कर्मास्ति भुवनत्रये

ਉਪਮਨ੍ਯੂ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਹੁਣ ਅੱਗੇ ਮੈਂ ਉਹ ਵਿਧੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਕੇਵਲ ਪਰਲੋਕ ਦੇ ਪਰਮ ਸ਼੍ਰੇਯ ਲਈ ਹੈ। ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਸਮਾਨ ਕੋਈ ਕਰਮ ਨਹੀਂ।

Verse 2

पुण्यातिशयसंयुक्तः सर्वैर्देवैरनुष्ठितः । ब्रह्मणा विष्णुना चैव रुद्रेण च विशेषतः

ਅਤਿਸ਼ਯ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਇਹ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕੀਤਾ—ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਵੀ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ।

Verse 3

इंद्रादिलोकपारैश्च सूर्याद्यैर्नवभिर्ग्रहैः । विश्वामित्रवसिष्ठाद्यैर्ब्रह्मविद्भिर्महर्षिभिः

ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਨਾਲ, ਸੂਰਜ ਆਦਿ ਨੌਂ ਗ੍ਰਹਾਂ ਨਾਲ; ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਵਸਿਸ਼ਠ ਆਦਿ ਬ੍ਰਹਮਵਿਦ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ (ਉਥੇ) ਸੰਗਤ ਹੋਈ।

Verse 4

श्वेतागस्त्यदधीचाद्यैरस्माभिश्च शिवाश्रितैः । नंदीश्वरमहाकालभृंगीशाद्यैर्गणेश्वरैः

ਸ਼ਵੇਤ, ਅਗਸਤ੍ਯ, ਦਧੀਚਿ ਆਦਿ ਵੱਲੋਂ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲਏ ਅਸੀਂ ਵੀ; ਨੰਦੀਸ਼ਵਰ, ਮਹਾਕਾਲ, ਭ੍ਰਿੰਗੀਸ਼ ਆਦਿ ਗਣੇਸ਼ਵਰਾਂ ਸਮੇਤ (ਇਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ)।

Verse 5

पातालवासिभिर्दैत्यैः शेषाद्यैश्च महोरगैः । सिद्धैर्यक्षैश्च गंधर्वै रक्षोभूतपिशाचकैः

ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ, ਸ਼ੇਸ਼ ਆਦਿ ਮਹੋਰਗਾਂ ਵੱਲੋਂ; ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਂ, ਯਕਸ਼ਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ, ਭੂਤਾਂ ਤੇ ਪਿਸਾਚਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ (ਉਪਸਥਿਤੀ ਸੀ)।

Verse 6

स्वंस्वं पदमनुप्राप्तं सर्वैरयमनुष्ठितः । अनेन विधिना सर्वे देवा देवत्वमागताः

ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਪਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਸਭ ਨੇ ਇਹ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਕੀਤਾ। ਇਸੇ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਦੇਵਤਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ।

Verse 7

ब्रह्मा ब्रह्मत्वमापन्नो विष्णुर्विष्णुत्वमागतः । रुद्रो रुद्रत्वमापन्न इंद्रश्चेन्द्रत्वमागतः

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਤ੍ਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ; ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂਤ੍ਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਰੁਦ੍ਰਤ੍ਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਵੀ ਇੰਦਰਤ੍ਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

Verse 8

श्वेतैर्विकसितैः पद्मैः संपूज्य प्रणिपत्य च । तत्र पद्मासनं रम्यं कृत्वा लक्षणसंयुतम्

ਚਿੱਟੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੜੇ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਓਥੇ ਵਿਧੀ-ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਪਦਮਾਸਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਸ਼੍ਰੀਸ਼ਿਵ-ਆਰਾਧਨਾ ਲਈ ਯੋਗ।

Verse 9

विभवे सति हेमाद्यै रत्नाद्यैर्वा स्वशक्तितः । मध्ये केसरजालास्य स्थाप्य लिंगं कनीयसम्

ਜੇ ਸਮਰੱਥਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸੋਨਾ ਆਦਿ ਜਾਂ ਰਤਨ ਆਦਿ ਨਾਲ, ਉਸ (ਪਦਮ-ਰਚਨਾ) ਦੇ ਕੇਸਰ-ਜਾਲ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਕਰੇ।

Verse 10

अंगुष्ठप्रतिमं रम्यं सर्वगन्धमयं शुभम् । दक्षिणे स्थापयित्वा तु बिल्वपत्रैः समर्चयेत्

ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ, ਸੁੰਦਰ, ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਸਭ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਰਘ੍ਯ/ਭੇਟ ਨੂੰ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਫਿਰ ਬਿਲਵ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ (ਸ਼੍ਰੀਸ਼ਿਵ ਦੀ) ਸਮ੍ਯਕ ਅਰਚਨਾ ਕਰੇ।

Verse 11

अगुरुं दक्षिणे पार्श्वे पश्चिमे तु मनःशिलाम् । उत्तरे चंदनं दद्याद्धरितालं तु पूर्वतः

ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਅਗੁਰੂ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਮਨਹਸ਼ਿਲਾ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਚੰਦਨ, ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਹਰਿਤਾਲ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁਭ ਦ੍ਰਵਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਜਾਓ।

Verse 12

सुगन्धैः कुसुमै रम्यैर्विचित्रैश्चापि पूजयेत् । धूपं कृष्णागुरुं दद्यात्सर्वतश्च सगुग्गुलम्

ਸੁਗੰਧਿਤ, ਸੁਹਣੇ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਗਰੂ ਦਾ ਧੂਪ ਅਰਪੇ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਦੇ ਚੌਹਾਂ ਪਾਸੇ ਗੁੱਗੁਲ-ਮਿਸ਼੍ਰਿਤ ਧੂਪ ਰੱਖ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੁਗੰਧ ਫੈਲਾਏ।

Verse 13

वासांसि चातिसूक्ष्माणि विकाशानि निवेदयेत् । पायसं घृतसंमिश्रं घृतदीपांश्च दापयेत्

ਬਹੁਤ ਹੀ ਬਰੀਕ ਵਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲ ਨਿਵੇਦਨ ਕਰੇ। ਘਿਉ ਮਿਲਿਆ ਪਾਇਸ ਅਰਪੇ ਅਤੇ ਘਿਉ ਨਾਲ ਭਰੇ ਦੀਵੇ ਜਗਾਏ।

Verse 14

सर्वं निवेद्य मन्त्रेण ततो गच्छेत्प्रदक्षिणाम् । प्रणम्य भक्त्या देवेशं स्तुत्वा चान्ते क्षमापयेत्

ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਵੇਦਨ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰੇ। ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਦੇਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ, ਸਤੁਤੀ ਕਰੇ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ਾਂ ਲਈ ਖ਼ਿਮਾ ਮੰਗੇ।

Verse 15

सर्वोपहारसंमिश्रं ततो लिंगं निवेदयेत् । शिवाय शिवमन्त्रेण दक्षिणामूर्तिमाश्रितः

ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਉਪਹਾਰ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਨੂੰ ਨਿਵੇਦਨ ਕਰੇ। ਦਕਸ਼ਿਣਾਮੂਰਤੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ਿਵ ਮੰਤ੍ਰ “ਨਮಃ ਸ਼ਿਵਾਯ” ਦਾ ਜਪ ਕਰੇ।

Verse 16

एवं यो ऽर्चयते नित्यं पञ्चगन्धमयं शुभम् । सर्वपापविनिर्मुक्तः शिवलोके महीयते

ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਚਗੰਧਮਯ ਸ਼ੁਭ ਦ੍ਰਵ ਨਾਲ ਨਿੱਤ ਅਰਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਿਵਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਾਣ ਪਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 17

एतद्व्रतोत्तमं गुह्यं शिवलिंगमहाव्रतम् । भक्तस्य ते समाख्यातं न देयं यस्य कस्यचित्

ਇਹ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਗੁਪਤ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਮਹਾਵ੍ਰਤ ਹੈ। ਹੇ ਭਗਤ, ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਬੇਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।

Verse 18

देयं च शिवभक्तेभ्यः शिवेन कथितं पुरा

ਇਹ ਵੀ ਸ਼ਿਵ-ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਗੱਲ ਪਹਿਲਾਂ ਖੁਦ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਕਹੀ ਸੀ।