उपमन्युतपः-निवारणप्रसङ्गः / Śiva restrains Upamanyu’s tapas (Śiva disguised as Indra)

Verse 1

वायुरुवाच । अथ सर्वे प्रदीप्तांगा वैकुण्ठं प्रययुर्द्रुतम् । प्रणम्याहुश्च तत्सर्वं हरये देवसत्तमाः

ਵਾਯੂ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਤਦ ਦਿਵ੍ਯ ਤੇਜ ਨਾਲ ਦਿਪਤ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਤੁਰੰਤ ਵੈਕੁੰਠ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰਿ (ਵਿਸ਼ਣੂ) ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸੀ।

Verse 2

श्रुत्वा तेषां तदा वाक्यं भगवान्पुरुषोत्तमः । किमिदन्त्विति संचिन्त्य ज्ञात्वा तत्कारणं च सः

ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸੁਣ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਨੇ ਸੋਚਿਆ—“ਇਹ ਕੀ ਹੈ?” ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਜਾਣ ਲਿਆ।

Verse 3

जगाम मन्दरं तूर्णं महेश्वरदिदृक्षया । दृष्ट्वा देवं प्रणम्यैवं प्रोवाच सुकृतांजलिः

ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਦੇਵ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੋਲਿਆ।

Verse 4

विष्णुरुवाच । भगवन्ब्राह्मणः कश्चिदुपमन्युरिति श्रुतः । क्षीरार्थमदहत्सर्वं तपसा तन्निवारय

ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਭਗਵਨ! ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਪਮਨ੍ਯੂ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੁੱਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਤਪ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਸਭ ਕੁਝ ਸਾੜ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ (ਤਪੋਅਗਨੀ ਨੂੰ) ਰੋਕੋ।

Verse 5

वायुरुवाच । इति श्रुत्वा वचो विष्णोः प्राह देवो महेश्वरः । शिशुं निवारयिष्यामि तत्त्वं गच्छ स्वमाश्रमम्

ਵਾਯੂ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਦੇਵ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਬੋਲੇ—“ਮੈਂ ਉਸ ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਰੋਕਾਂਗਾ; ਹੇ ਤੱਤਵ-ਜਾਣੂ, ਤੂੰ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਜਾ।”

Verse 6

तच्छ्रुत्वा शंभुवचनं स विष्णुर्देववल्लभः । जगामाश्वास्य तान्सर्वान्स्वलोकममरादिकान्

ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਿਯ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਅਮਰਾਂ ਆਦਿ ਸਭ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।

Verse 7

एतस्मिन्नंतरे देवः पिनाकी परमेश्वरः । शक्रस्य रूपमास्थाय गन्तुं चक्रे मतिं ततः

ਇਸੇ ਵੇਲੇ ਪਿਨਾਕਧਾਰੀ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਸ਼ਕ੍ਰ (ਇੰਦਰ) ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਜਾਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕੀਤਾ।

Verse 8

अथ जगाम मुनेस्तु तपोवनं गजवरेण सितेन सदाशिवः । सह सुरासुरसिद्धमहोरगैरमरराजतनुं स्वयमास्थितः

ਫਿਰ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਚਿੱਟੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਗਜਰਾਜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਮੁਨੀ ਦੇ ਤਪੋਵਨ ਨੂੰ ਗਏ। ਦੇਵ, ਅਸੁਰ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਮਹੋਰਗਾਂ ਸਮੇਤ, ਉਹ ਆਪ ਅਮਰਰਾਜ (ਇੰਦਰ) ਦਾ ਤੇਜਸਵੀ ਰੂਪ ਧਾਰੇ ਹੋਏ ਸਨ।

Verse 9

स वारणश्चारु तदा विभुं तं निवीज्य वालव्यजनेन दिव्यम् । दधार शच्या सहितं सुरेंद्रं करेण वामेन शितातपत्रम्

ਤਦੋਂ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਐਰਾਵਤ ਨੇ ਦਿਵ੍ਯ ਚੌਰ ਨਾਲ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਝਲਿਆ; ਅਤੇ ਸ਼ਚੀ ਸਮੇਤ ਦੇਵਰਾਜ ਇੰਦਰ ਉੱਤੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਚਿੱਟਾ ਛਤਰ ਧਾਰਿਆ।

Verse 10

रराज भगवान्सोमः शक्ररूपी सदाशिवः । तेनातपत्रेण यथा चन्द्रबिंबेन मन्दरः

ਸ਼ਕ੍ਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਸਦਾਸ਼ਿਵ—ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਸੋਮ—ਚਮਕ ਉਠੇ। ਉਸ ਰਾਜਛਤਰ ਨਾਲ ਉਹ ਐਸੇ ਦਿੱਖੇ ਜਿਵੇਂ ਮੰਦਰ ਪਰਬਤ ਚੰਦਰ-ਬਿੰਬ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।

Verse 11

आस्थायैवं हि शक्रस्य स्वरूपं परमेश्वरः । जगामानुग्रहं कर्तुमुपमन्योस्तदाश्रमम्

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਕ੍ਰ ਦਾ ਹੀ ਸਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਉਪਮਨ੍ਯੂ ਦੇ ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਗਏ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ ਲਈ।

Verse 12

तं दृष्ट्वा परमेशानं शक्ररूपधरं शिवम् । प्रणम्य शिरसा प्राह महामुनिवरः स्वयम्

ਸ਼ਕ੍ਰ (ਇੰਦਰ) ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਮੁਨੀਵਰ ਨੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪ ਹੀ ਬੋਲ ਪਏ।

Verse 13

उपमन्युरुवाच । पावितश्चाश्रमस्सो ऽयं मम देवेश्वर स्वयम् । प्राप्तो यत्त्वं जगन्नाथ भगवन्देवसत्तम

ਉਪਮਨ੍ਯੂ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਹੇ ਦੇਵੇਸ਼ਵਰ, ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਇੱਥੇ ਪਧਾਰੇ ਹੋ, ਇਸ ਲਈ ਮੇਰਾ ਇਹ ਆਸ਼ਰਮ ਪਾਵਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਜਗੰਨਾਥ, ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਦੇਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ!

Verse 14

वायुरुवाच । एवमुक्त्वा स्थितं प्रेक्ष्य कृतांजलिपुटं द्विजम् । प्राह गंभीरया वाचा शक्ररूपधरो हरः

ਵਾਯੂ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜੇ ਉਸ ਦਵਿਜ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਕ੍ਰ (ਇੰਦਰ) ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਹਰ ਨੇ ਗੰਭੀਰ ਬਾਣੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।

Verse 15

शक्र उवाच । तुष्टो ऽस्मि ते वरं ब्रूहि तपसानेन सुव्रत । ददामि चेप्सितान्सर्वान्धौम्याग्रज महामुने

ਸ਼ਕ੍ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ। ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ, ਇਸ ਤਪ ਦੇ ਫਲ ਵਜੋਂ ਜੋ ਵਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਦੱਸ। ਹੇ ਮਹਾਮੁਨੀ, ਧੌਮ੍ਯ ਦੇ ਅਗ੍ਰਜ, ਤੇਰੀਆਂ ਸਭ ਇੱਛਤ ਵਸਤਾਂ ਮੈਂ ਦੇਵਾਂਗਾ।

Verse 16

वायुरुवाच । एवमुक्तस्तदा तेन शक्रेण मुनिपुंगवः । वारयामि शिवे भक्तिमित्युवाच कृताञ्जलिः

ਵਾਯੂ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਤਦ ਸ਼ਕ੍ਰ ਦੇ ਇਉਂ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਮੁਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਕਿਹਾ—“ਮੈਂ (ਹੋਰ ਇੱਛਾਵਾਂ) ਰੋਕਦਾ ਹਾਂ; ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਤਾਂ ਸ਼ਿਵ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਡੋਲ ਹੈ।”

Verse 17

तन्निशम्य हरिः १ प्राह मां न जानासि लेखपम् । त्रैलोक्याधिपतिं शक्रं सर्वदेवनमस्कृतम्

ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਹਰਿ ਬੋਲੇ—“ਹੇ ਲੇਖਕ! ਕੀ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦਾ? ਮੈਂ ਤ੍ਰਿਲੋਕ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ ਸ਼ਕ੍ਰ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਭ ਦੇਵ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।”

Verse 18

मद्भक्तो भव विप्रर्षे मामेवार्चय सर्वदा । ददामि सर्वं भद्रं ते त्यज रुद्रं च निर्गुणम्

“ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਿਸ਼ੀ! ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਬਣ; ਸਦਾ ਕੇਵਲ ਮੇਰੀ ਹੀ ਪੂਜਾ ਕਰ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਮੰਗਲ ਦਿਆਂਗਾ; ਨਿਰਗੁਣ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਧਾਰਣਾ ਤਿਆਗ ਦੇ।”

Verse 19

रुद्रेण निर्गुणेनापि किं ते कार्यं भविष्यति । देवपङ्क्तिबहिर्भूतो यः पिशाचत्वमागतः

ਨਿਰਗੁਣ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਨਾਲ ਵੀ ਤੇਰਾ ਕੀ ਕੰਮ ਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਪੰਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਕੇ ਪਿਸਾਚਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ?

Verse 20

वायुरुवाच । तच्छ्रुत्वा प्राह स मुनिर्जपन्पञ्चाक्षरं मनुम् । मन्यमानो धर्मविघ्नं प्राह तं कर्तुमागतम्

ਵਾਯੂ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਮੁਨੀ ਪੰਜਾਖਰ ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਪ ਕਰਦਿਆਂ ਹੀ ਬੋਲਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਉਣ ਆਇਆ ਸਮਝ ਕੇ ਮੁਨੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।

Verse 21

उपमन्युरुवाच । त्वयैवं कथितं सर्वं भवनिंदारतेन वै । प्रसंगादेव देवस्य निर्गुणत्वं महात्मनः

ਉਪਮਨ੍ਯੂ ਨੇ ਕਿਹਾ—“ਹੇ ਭਵਾਨੀ ਦੀ ਸ্তুਤੀ ਵਿੱਚ ਰਤ! ਤੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਕਿਹਾ। ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਸ਼ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇਵ ਦੇ ਨਿਰਗੁਣ ਸੁਭਾਵ ਦਾ ਵੀ ਉਲੇਖ ਕੀਤਾ।”

Verse 22

त्वं न जानामि वै रुद्रं सर्वदेवेश्वरेश्वरम् । ब्रह्मविष्णुमहेशानां जनक प्रकृतेः परम्

ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ! ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਯਥਾਰਥ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ—ਤੂੰ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੀ ਪ੍ਰਭੂਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈਂ; ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ ਦਾ ਜਨਕ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਪਰਮ ਹੈਂ।

Verse 23

सदसद्व्यक्तमव्यक्तं यमाहुर्ब्रह्मवादिनः । नित्यमेकमनेकं च वरं तस्माद्वृणोम्यहम्

ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਤ-ਅਸਤ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਪ੍ਰਗਟ-ਅਪ੍ਰਗਟ ਸਰੂਪ, ਨਿੱਤ, ਇੱਕ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ—ਉਸੇ ਪਰਮ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣਦਾ ਹਾਂ।

Verse 24

हेतुवादविनिर्मुक्तं सांख्ययोगार्थदम्परम् । उपासते यं तत्त्वज्ञा वरं तस्माद्वृणोम्यहम्

ਜੋ ਤਰਕ-ਵਿਵਾਦ ਦੇ ਹਠ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਂਖ੍ਯ ਤੇ ਯੋਗ ਦਾ ਯਥਾਰਥ ਫਲ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ—ਜਿਸ ਦੀ ਤੱਤਵ-ਗਿਆਨੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਸੇ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਨੂੰ ਮੈਂ ਵਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣਦਾ ਹਾਂ।

Verse 25

नास्ति शंभोः परं तत्त्वं सर्वकारणकारणात् । ब्रह्मविष्ण्वादिदेवानां स्रष्टुर्गुणपराद्विभोः

ਸਭ ਕਾਰਨਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸਰਬਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਸ਼ੰਭੂ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਕੋਈ ਤੱਤਵ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਵਿਭੂ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਆਦਿ ਦੇਵ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

Verse 26

बहुनात्र किमुक्तेन मयाद्यानुमितं महत् । भवांतरे कृतं पापं श्रुता निन्दा भवस्य चेत्

ਇੱਥੇ ਵਧੇਰੇ ਕਹਿਣ ਨਾਲ ਕੀ? ਮੈਂ ਇਹ ਮਹਾਨ ਸੱਚ ਸਮਝ ਲਿਆ ਹੈ—ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਭਵ (ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਣੀ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੇ ਪਾਪ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।

Verse 27

श्रुत्वा निंदां भवस्याथ तत्क्षणादेव सन्त्यजेत् । स्वदेहं तन्निहत्याशु शिवलोकं स गच्छति

ਭਵ (ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਸੁਣਦੇ ਹੀ ਉਸੇ ਪਲ ਉਹ ਥਾਂ ਛੱਡ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਜੇ ਉਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣਾ ਦੇਹ ਵੀ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਛੇਤੀ ਹੀ ਸ਼ਿਵਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 28

आस्तां तावन्ममेच्छेयं क्षीरं प्रति सुराधम । निहत्य त्वां शिवास्त्रेण त्यजाम्येतं कलेवरम्

ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਵਿਚ ਅਧਮ! ਹੁਣ ਲਈ ਦੁੱਧ ਦੀ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਇਕ ਪਾਸੇ ਰਹਿਣ ਦੇ। ਸ਼ਿਵਾਸਤਰ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਮੈਂ ਇਸ ਦੇਹ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰਾਂਗਾ।

Verse 29

वायुरुवाच । एवमुक्त्वोपमन्युस्तं मर्तुं व्यवसितस्स्वयम् । क्षीरे वाञ्छामपि त्यक्त्वा निहन्तुं शक्रमुद्यतः

ਵਾਯੂ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ ਉਪਮਨ੍ਯੂ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਮਰਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕਰ ਲਿਆ। ਦੁੱਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵੀ ਤਿਆਗ ਕੇ ਉਹ ਸ਼ਕ੍ਰ (ਇੰਦਰ) ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਉੱਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ।

Verse 30

भस्मादाय तदा घोरमघोरास्त्राभिमंत्रितम् । विसृज्य शक्रमुद्दिश्य ननाद स मुनिस्तदा

ਤਦੋਂ ਮੁਨੀ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਭਸਮ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘੋਰ ‘ਅਘੋਰਾਸਤ੍ਰ’ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਅਭਿਮੰਤ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਸ਼ਕ੍ਰ (ਇੰਦਰ) ਵੱਲ ਸੁੱਟ ਕੇ ਉਸੇ ਪਲ ਗੱਜ ਉਠਿਆ।

Verse 31

स्मृत्वा शंभुपदद्वंद्वं स्वदेहं दुग्धुमुद्यतः । आग्नेयीं धारणां बिभ्रदुपमन्युरवस्थितः

ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਚਰਨ-ਯੁਗਲ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਕੇ ਉਪਮਨ੍ਯੂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਦੇਹ ਤੋਂ ਦੁੱਧ ਦੋਹਣ ਲਈ ਉਦਯਤ ਹੋਇਆ। ਅਗਨੇਈ ਧਾਰਣਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਕੇ ਉਹ ਅਡੋਲ ਤੇ ਸਮਾਧਿਸਥ ਰਿਹਾ।

Verse 32

एवं व्यवसिते विप्रे भगवान्भगनेत्रहा । वारयामास सौम्येन धारणां तस्य योगिनः

ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ! ਜਦੋਂ ਇਹ ਨਿਸਚਯ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਭਗ-ਨੇਤ੍ਰਹਾਰੀ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਉਸ ਯੋਗੀ ਦੀ ਧਾਰਣਾ ਨੂੰ ਕੋਮਲਤਾ ਨਾਲ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।

Verse 33

तद्विसृष्टमघोरास्त्रं नंदीश्वरनियोगतः । जगृहे मध्यतः क्षिप्तं नन्दी शंकरवल्लभः

ਨੰਦੀਸ਼ਵਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਅਘੋਰਾਸਤਰ, ਜੋ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਸ਼ੰਕਰ-ਪਿਆਰੇ ਨੰਦੀ ਨੇ ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਫੜ ਲਿਆ।

Verse 34

स्वं रूपमेव भगवानास्थाय परमेश्वरः । दर्शयामास शिप्राय बालेन्दुकृतशेखरम्

ਤਦ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਹੀ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਸ਼ਿਪ੍ਰਾ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤੇ—ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਕੋਮਲ ਬਾਲਚੰਦ੍ਰ ਦਾ ਸ਼ੇਖਰ ਧਾਰੇ ਹੋਏ।

Verse 35

क्षीरार्णवसहस्रं च पीयूषार्णवमेव वा । दध्यादेरर्णवांश्चैव घृतोदार्णवमेव च

ਚਾਹੇ ਦੁੱਧ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਹੀ ਸਮੁੰਦਰ ਹੋਵੇ; ਦਹੀਂ ਆਦਿ ਦੇ ਵੀ ਸਮੁੰਦਰ ਹੋਣ, ਅਤੇ ਘੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ ਹੋਵੇ।

Verse 36

फलार्णवं च बालस्य भक्ष्य भोज्यार्णवं तथा । अपूपानां गिरिं चैव दर्शयामास स प्रभुः

ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਫਲਾਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਭੱਖਣ-ਭੋਜਨ ਯੋਗ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਅਤੇ ਅਪੂਪਾਂ (ਮਿੱਠੇ ਕੇਕਾਂ) ਦਾ ਇੱਕ ਪਹਾੜ ਵੀ ਵਿਖਾਇਆ।

Verse 37

एवं स ददृशे देवो देव्या सार्धं वृषोपरि । गणेश्वरैस्त्रिशूलाद्यैर्दिव्यास्त्रैरपि संवृतः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੇ ਦੇਵੀ ਸਮੇਤ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਉੱਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਦੇਵ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਆਦਿ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤ੍ਰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗਣੇਸ਼ਵਰ ਉਸ ਨੂੰ ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਸਨ।

Verse 38

दिवि दुंदुभयो नेदुः पुष्पवृष्टिः पपात च । विष्णुब्रह्मेन्द्रप्रमुखैर्देवैश्छन्ना दिशो दश

ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਿਵ੍ਯ ਦੁੰਦੁਭੀਆਂ ਗੂੰਜ ਉਠੀਆਂ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ। ਵਿਸ਼ਨੂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਦੇਵਾਂ ਨੇ ਦਸੋਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭਰ ਕੇ ਢੱਕ ਲਿਆ।

Verse 39

अथोपमन्युरानन्दसमुद्रोर्मिभिरावृतः । पपात दण्डवद्भूमौ भक्तिनम्रेण चेतसा

ਤਦ ਆਨੰਦ-ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਉਪਮਨ੍ਯੂ, ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਨਿਮਰ ਮਨ ਕਰਕੇ ਦੰਡਵਤ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।

Verse 40

एतस्मिन्समये तत्र सस्मितो भगवान्भवः । एह्येहीति तमाहूय मूर्ध्न्याघ्राय ददौ वरान्

ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਉੱਥੇ ਭਗਵਾਨ ਭਵ (ਸ਼ਿਵ) ਮੰਦ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ—“ਆਓ, ਆਓ” ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਲਿਆ। ਨੇੜੇ ਕਰਕੇ ਸਨੇਹ ਨਾਲ ਮੱਥਾ ਸੁੰਘ ਕੇ ਵਰ ਬਖ਼ਸ਼ੇ।

Verse 41

शिव उवाच । भक्ष्यभोज्यान्यथाकामं बान्धवैर्भुक्ष्व सर्वदा । सुखी भव सदा दुःखान्निर्मुक्ता भक्तिमान्मम

ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਆਪਣੇ ਸਾਕ-ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਨਾਲ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਦਾ ਭੱਖਣ-ਭੋਜਨ ਦਾ ਭੋਗ ਕਰ। ਸਦਾ ਸੁਖੀ ਰਹਿ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਰਹਿ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਬਣਿਆ ਰਹਿ।

Verse 42

उपमन्यो महाभाग तवाम्बैषा हि पार्वती । मया पुत्रीकृतो ह्यद्य दत्तः क्षीरोदकार्णवः

ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ ਉਪਮਨ੍ਯੂ, ਇਹ ਪਾਰਵਤੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਤੇਰੀ ਮਾਤਾ ਹੈ; ਅੱਜ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਧੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖੀਰ-ਸਾਗਰ ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ ਹੈ।

Verse 43

मधुनश्चार्णवश्चैव दध्यन्नार्णव एव च । आज्यौदनार्णवश्चैव फलाद्यर्णव एव च

ਸ਼ਹਿਦ ਦਾ ਵੀ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ, ਦਹੀਂ-ਚੌਲ ਦਾ ਵੀ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ, ਘਿਉ-ਚੌਲ ਦਾ ਵੀ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਲ ਆਦਿ ਦਾ ਵੀ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ।

Verse 44

अपूपगिरयश्चैव भक्ष्यभोज्यार्णवस्तथा । एते दत्ता मया ते हि त्वं गृह्णीष्व महामुने

ਮਿੱਠੇ ਅਪੂਪਾਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਭੱਖ੍ਯ-ਭੋਜ੍ਯ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ—ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ; ਹੇ ਮਹਾਮੁਨੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ।

Verse 45

पिता तव महादेवो माता वै जगदम्बिका । अमरत्वं मया दत्तं गाणपत्यं च शाश्वतम्

ਮਹਾਦੇਵ ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਗਦੰਬਿਕਾ ਤੇਰੀ ਮਾਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਮਰਤਾ ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਗਾਣਪਤ੍ਯ ਅਧਿਕਾਰ ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ ਹੈ।

Verse 46

वरान्वरय सुप्रीत्या मनो ऽभिलषितान्परान् । प्रसन्नो ऽहं प्रदास्यामि नात्र कार्या विचारणा

ਵੱਡੀ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮਨ-ਭਾਵਦੇ ਪਰਮ ਵਰ ਚੁਣ। ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਦੇਵਾਂਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।

Verse 47

वायुरुवाच । एवमुक्त्वा महादेवः कराभ्यामुपगृह्यतम् । मूर्ध्न्याघ्राय सुतस्ते ऽयमिति देव्यै न्यवेदयत्

ਵਾਯੂ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਚੁੱਕ ਲਿਆ, ਸਨੇਹ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਮੱਥੇ ਦੀ ਚੋਟੀ ਨੂੰ ਸੁੰਘਿਆ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ—“ਇਹ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।”

Verse 48

देवी च गुहवत्प्रीत्या मूर्ध्नि तस्य कराम्बुजम् । विन्यस्य प्रददौ तस्मै कुमारपदमव्ययम्

ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਨੇ ਗੁਹ (ਸਕੰਦ) ਵਰਗੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਕਮਲ-ਹੱਥ ਉਸ ਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ‘ਕੁਮਾਰ’ ਦਾ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਪਦ ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ।

Verse 49

क्षीराब्धिरपि साकारः क्षीरं स्वादु करे दधत् । उपस्थाय ददौ पिण्डीभूतं क्षीरमनश्वरम्

ਖੀਰ-ਸਾਗਰ ਵੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਮਿੱਠਾ ਦੁੱਧ ਲੈ ਕੇ ਅੱਗੇ ਆਇਆ ਅਤੇ ਗੱਠੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਖੀਰ ਭੇਟ ਕੀਤਾ।

Verse 50

योगैश्वर्यं सदा तुष्टिं ब्रह्मविद्यामनश्वराम् । समृद्धिं परमान्तस्मै ददौ संतुष्टमानसः

ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਯੋਗ-ਐਸ਼ਵਰਯ, ਸਦਾ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਬ੍ਰਹਮ-ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਪਰਮ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਬਖ਼ਸ਼ੀ।

Verse 51

अथ शंभुः प्रसन्नात्मा दृष्ट्वा तस्य तपोमहः । पुनर्ददौ वरं दिव्यं मुनये ह्युपमन्यवे

ਫਿਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਿਰਦੇ ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਉਸ ਮੁਨੀ ਦੇ ਤਪ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਪਮਨ੍ਯੂ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਇੱਕ ਦਿਵ੍ਯ ਵਰ ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ।

Verse 52

व्रतं पाशुपतं ज्ञानं व्रतयोगं च तत्त्वतः । ददौ तस्मै प्रवक्तृत्वपाटवं सुचिरं परम्

ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਵਰਤ, ਮੁਕਤੀਦਾਇਕ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤੱਤਵ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਤ-ਯੋਗ ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ; ਅਤੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਤੇ ਵਿਆਖਿਆ ਵਿੱਚ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਪਰਮ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਵੀ ਦਿੱਤੀ।

Verse 53

सो ऽपि लब्ध्वा वरान्दिव्यान्कुमारत्वं च सर्वदा । तस्माच्छिवाच्च तस्याश्च शिवाया मुदितो ऽभवत्

ਉਹ ਵੀ ਦਿਵ੍ਯ ਵਰਾਂ ਨੂੰ—ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਯੌਵਨ ਅਵਸਥਾ ਸਮੇਤ—ਪਾ ਕੇ, ਉਸੇ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਉਸੇ ਸ਼ਿਵਾ (ਦੇਵੀ) ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 54

ततः प्रसन्नचेतस्कः सुप्रणम्य कृतांजलिः । ययाचे स वरं विप्रो देवदेवान्महेश्वरात्

ਫਿਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਰ ਮੰਗਿਆ।

Verse 55

उपमन्युरुवाच । प्रसीद देवदेवेश प्रसीद परमेश्वर । स्वभक्तिन्देहि परमान्दिव्यामव्यभिचारिणीम्

ਉਪਮਨ੍ਯੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ; ਹੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ। ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹੀ ਭਗਤੀ ਬਖ਼ਸ਼ੋ—ਪਰਮ, ਦਿਵ੍ਯ ਅਤੇ ਅਡੋਲ।

Verse 56

श्रद्धान्देहि महादेव द्वसम्बन्धिषु मे सदा । स्वदास्यं परमं स्नेहं सान्निध्यं चैव सर्वदा

ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ! ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ—ਤੇਰੇ ਭਗਤਾਂ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਗਤ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਮੇਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਸਦਾ ਅਡੋਲ ਰੱਖ। ਮੈਨੂੰ ਤੇਰਾ ਦਾਸ੍ਯ-ਭਾਵ, ਪਰਮ ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਹਰ ਵੇਲੇ ਤੇਰਾ ਨਿਤ੍ਯ ਸਾਨ্নਿਧ੍ਯ ਬਖ਼ਸ਼।

Verse 57

एवमुक्त्वा प्रसन्नात्माहर्षगद्गदया गिरा । सतुष्टाव महादेवमुपमन्युर्द्विजोत्तमः

ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਪਮਨ੍ਯੂ ਮਨੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ; ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗਦਗਦ ਬਾਣੀ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਸ্তুਤੀ ਕੀਤੀ।

Verse 58

उपमन्युरुवाच । देवदेव महादेव शरणागतवत्सल । प्रसीद करुणासिंधो साम्ब शंकर सर्वदा

ਉਪਮਨ੍ਯੂ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਮਹਾਦੇਵ! ਸ਼ਰਨਾਗਤ-ਵਤਸਲ! ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੋ। ਹੇ ਕਰੁਣਾ-ਸਿੰਧੂ, ਹੇ ਸਾਂਬ ਸ਼ੰਕਰ! ਸਦਾ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ।

Verse 59

वायुरुवाच । एवमुक्तो महादेवः सर्वेषां च वरप्रदः । प्रत्युवाच प्रसन्नात्मोपमन्युं मुनिसत्तमम्

ਵਾਯੂ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਬੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਭ ਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਮੁਨੀ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਪਮਨ੍ਯੂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 60

शिव उवाच । वत्सोपमन्यो तुष्टो ऽस्मि सर्वं दत्तं मया हि ते । दृढभक्तो ऽसि विप्रर्षे मया विज्ञासितो ह्यसि

ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਵਤਸ ਉਪਮਨ੍ਯੂ! ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ-ਰਿਸ਼ੇ! ਤੂੰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਭਗਤ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪਰਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈਂ।

Verse 61

अजरश्चामरश्चैव भव त्वन्दुःखवर्जितः । यशस्वी तेजसा युक्तो दिव्यज्ञानसमन्वितः

ਤੂੰ ਅਜਰ ਤੇ ਅਮਰ ਰਹੁ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਸਰਬਥਾ ਰਹਿਤ ਰਹੁ। ਯਸ਼ਸਵੀ ਹੋ, ਆਤਮਿਕ ਤੇਜ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਰਹੁ।

Verse 62

अक्षया बान्धवाश्चैव कुलं गोत्रं च ते सदा । भविष्यति द्विजश्रेष्ठ मयि भक्तिश्च शाश्वती

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਤੇਰੇ ਸਾਕ-ਸੰਬੰਧੀ, ਤੇਰਾ ਕੁਲ ਅਤੇ ਗੋਤ੍ਰ ਸਦਾ ਅਖੰਡ ਰਹੇਗਾ; ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਭਕਤੀ ਵੀ ਸਦੀਵੀ ਹੋਵੇਗੀ।

Verse 63

सान्निध्यं चाश्रमे नित्यं करिष्यामि द्विजोत्तम । उपकंठं मम त्वं वै सानन्दं विहरिष्यसि

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ! ਮੈਂ ਇਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਆਪਣੀ ਸਾਨ্নਿਧਤਾ ਕਾਇਮ ਰੱਖਾਂਗਾ; ਅਤੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨੇੜੇ ਵੱਸ ਕੇ ਇੱਥੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਵਿਹਾਰ ਕਰੇਂਗਾ।

Verse 64

एवमुक्त्वा स भगवान्सूर्यकोटिसमप्रभः । ईशानस्स वरान्दत्त्वा तत्रैवान्तर्दधे हरः

ਇਉਂ ਆਖ ਕੇ ਸੂਰਜ-ਕੋਟਿ ਸਮਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਈਸ਼ਾਨ-ਸਰੂਪ ਹਰ ਨੇ ਵਰ ਬਖ਼ਸ਼ ਕੇ ਓਥੇ ਹੀ ਅੰਤਧਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 65

उपमन्युः प्रसन्नात्मा प्राप्य तस्माद्वराद्वरान् । जगाम जननीस्थानं सुखं प्रापाधिकं च सः

ਉਪਮਨ੍ਯੂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਉਸ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਮਾਤਾ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸੁਖ ਪਾਇਆ।