Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

Satyavrata, Vasiṣṭha, and the Crisis of Dharma: Protection, Anger, and Vow-Discipline

एकदा खलु तद्गर्भो गरेणैव सह च्युतः । सुमुहूर्त्ते सुलग्ने च पंचोच्चग्रहसंयुते

ekadā khalu tadgarbho gareṇaiva saha cyutaḥ | sumuhūrtte sulagne ca paṃcoccagrahasaṃyute

ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਸ ਦਾ ਗਰਭ ‘ਗਰ’ ਨਾਮਕ ਵਿਸ਼ ਨਾਲ ਹੀ ਸਖਲਿਤ ਹੋ ਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਿਆ। ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਮੁਹੂਰਤ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਲਗਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਪੰਜ ਗ੍ਰਹਿ ਉੱਚ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸਨ।

एकदाonce
एकदा:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeIndeclinable
Rootएकदा (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
खलुindeed
खलु:
सम्बन्ध/निपात (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootखलु (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formनिपात (particle/emphasis)
तत्-गर्भःthat embryo (her fetus)
तत्-गर्भः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + गर्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative)
गरेणby poison
गरेण:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootगर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
एवjust/indeed
एव:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअवधारण-निपात (restrictive particle)
सहtogether with
सह:
सहकारक (Comitative)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formसह-योगे अव्यय (comitative indeclinable)
च्युतःfell/was expelled
च्युतः:
क्रियाविशेषण/विधेय (Predicate)
TypeVerb
Rootच्यु (धातु) → च्युत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगार्थः (fallen/expelled)
सु-मुहूर्त्तेat an auspicious moment
सु-मुहूर्त्ते:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location in time)
TypeNoun
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + मुहूर्त्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; कर्मधारय (good + muhūrta)
सु-लग्नेin an auspicious ascendant
सु-लग्ने:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Time)
TypeNoun
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + लग्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; कर्मधारय (good + ascendant)
and
:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
पञ्च-उच्च-ग्रह-संयुतेwhen joined with five exalted planets
पञ्च-उच्च-ग्रह-संयुते:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Qualifying the time/lagna)
TypeAdjective
Rootपञ्च (संख्या-प्रातिपदिक) + उच्च (प्रातिपदिक) + ग्रह (प्रातिपदिक) + संयुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष (पञ्च उच्चग्रहैः संयुतः)

Suta Goswami

Tattva Level: pasha

Shiva Form: Īśāna

Role: creative

Cosmic Event: Astrological yoga: five planets in exaltation (pañcoccagraha-saṃyoga) at a favorable lagna/muhūrta.

S
Shiva
P
Parvati

FAQs

The verse highlights kāla (divine timing) and karmic unfolding: even distressing events occur within a larger auspicious order overseen by Pati (Lord Shiva), reminding devotees to hold faith and steadiness in Śiva-bhakti.

By emphasizing auspicious timing and cosmic order, it supports the Purāṇic view that Saguna Shiva compassionately governs the world-process; devotees approach the Śiva-liṅga seeking protection, purification, and right alignment with dharma.

The practical takeaway is to perform Śiva-pūjā at a śubha-muhūrta—recite the Pañcākṣarī ("Om Namaḥ Śivāya"), apply tripuṇḍra (bhasma), and maintain japa with a calm mind when facing adversity.