बाणस्य शोकः शिवस्मरणं च — Bāṇa’s Grief and the Turn to Śiva-Remembrance

Verse 1

नारद उवाच । कृष्णे गते द्वारकायाम निरुद्धेन भार्यया । अकार्षीत्किं ततो बाणस्तत्त्वं वद महामुने

ਨਾਰਦ ਜੀ ਬੋਲੇ—ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਵਾਰਕਾ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਦ ਅਨਿਰੁੱਧ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਾਰੇ ਬਾਣ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਹੇ ਮਹਾਮੁਨੀ, ਸੱਚਾ ਵਰਤਾਂਤ ਦੱਸੋ।

Verse 2

सनत्कुमार उवाच । कृष्णे गते द्वारकायामनिरुद्धेन भार्यया । दुःखितोऽभूत्ततो बाणस्स्वाज्ञानं संस्मरन्हृदा

ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਨਿਰੁੱਧ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਦ ਬਾਣ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਗਿਆਨਜਨਿਤ ਮੂਰਖਤਾ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 3

ततो नन्दीशिवगणो बाणं प्रोवाच दुःखितम् । दैत्यं शोणितदिग्धांगमनुता पसमन्वितम्

ਤਦ ਸ਼ਿਵਗਣਾਂ ਵਿਚ ਅਗੇਵਾਨ ਨੰਦੀ ਨੇ ਦੁਖੀ ਬਾਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ—ਉਹ ਦੈਤ ਖੂਨ ਨਾਲ ਲਿਪਟੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸੜਦੀ ਤਪਸ਼ ਵਾਲੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

Verse 4

नन्दीश्वर उवाच । बाण शंकरसद्भक्त मानुतापं कुरुष्व भोः । भक्तानुकंपी शंभुर्वै भक्तवत्सलनामधृक्

ਨੰਦੀਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਬਾਣ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਸੱਚੇ ਭਗਤ! ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਸ਼ੋਕ ਨਾ ਕਰ। ਸ਼ੰਭੂ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆਲੁ ਹੈ; ਉਹ ‘ਭਕਤਵਤਸਲ’ ਨਾਮ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 5

तदिच्छया च यज्जातं तज्जातमिति चेतसा । मन्यस्व भक्तशार्दूल शिवं स्मर पुनःपुनः

ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋਇਆ ਹੈ—ਇਹ ਨਿਸਚਾ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਰੱਖੋ। ਹੇ ਭਕਤ-ਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਇਉਂ ਹੀ ਮੰਨੋ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਸਿਮਰੋ।

Verse 6

मन आद्ये समाधाय कुरु नित्यं महो त्सवम् । भक्तानुकंपनश्चाऽस्य शंकरस्य पुनःपुनः

ਪਹਿਲਾਂ ਮਨ ਨੂੰ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਓ, ਫਿਰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਮਹੋਤਸਵ ਦਾ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਕਰੋ। ਭਕਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ੰਕਰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਕਿਰਪਾ-ਪ੍ਰਸਾਦ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ।

Verse 7

नन्दिवाक्यात्ततो बाणो द्विषा शीर्षकमात्रकः । शिवस्थानं जगामाशु धृत्वा धैर्यं महामनाः

ਤਦ ਨੰਦੀ ਦੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਧਾਰ ਕੇ, ਵੈਰੀ ਵੱਲੋਂ ਕੇਵਲ ਸਿਰ-ਮਾਤ੍ਰ ਰਹਿ ਗਿਆ ਬਾਣ ਵੀ ਧੀਰਜ ਧਾਰ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਤੁਰੰਤ ਸ਼ਿਵਧਾਮ ਨੂੰ ਗਿਆ।

Verse 8

गत्वा तत्र प्रभुं नत्वा रुरोदातीव विह्वलः । गतगर्वव्रजो बाणः प्रेमाकुलितमानसः

ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਪ੍ਰਭੂ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਵਿਹਵਲ ਹੋ ਕੇ ਰੋ ਪਿਆ; ਬਾਣ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਨ ਪ੍ਰੇਮ-ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।

Verse 9

संस्तुवन्विविधैः स्तोत्रै स्संनमन्नुतितस्तथा । यथोचितं पादघातं कुर्वन्विक्षेपयन्करान्

ਉਹ ਅਨੇਕਾਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਸਤੋਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਨਮ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ; ਯਥੋਚਿਤ ਤਾਲ ਵਿੱਚ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਠੋਕਦਾ ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਲਯ ਨਾਲ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ।

Verse 10

ननर्त तांडवं मुख्यं प्रत्यालीढादिशोभितम् । स्थानकैर्विविधाकारैरालीढप्रमुखैरपि

ਉਸ ਨੇ ਮੁੱਖ ਤਾਣਡਵ ਨ੍ਰਿਤ੍ਯ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਪ੍ਰਤਿਆਲੀਢ ਆਦਿ ਵੀਰ ਅੰਗ-ਭੰਗੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ; ਅਤੇ ਆਲੀਢ ਆਦਿ ਅਨੇਕਾਂ ਸਥਾਨਕਾਂ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਵੀ।

Verse 11

सुखवादसहस्राणि भ्रूक्षेपसहितान्यपि । शिरःकम्पसहस्राणि प्राप्तानीकः सहस्रशः

ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਟੋਲੀਆਂ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ, ਸੁਖਦਾਇਕ ਜੈਕਾਰਿਆਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੁਰ ਉੱਠੇ; ਭੌਂਹਾਂ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਸਿਰ ਦੇ ਕੰਬਣ ਵੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਤੇ ਆਏ।

Verse 12

वारीश्च विविधाकारा दर्शयित्वा शनैश्शनः । तथा शोणितधाराभिस्सिञ्चयित्वा महीतलम्

ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਉਸ ਨੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਜਲ ਦਿਖਾਏ; ਫਿਰ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਭਿੱਜਾ ਦਿੱਤੀ।

Verse 13

रुद्रं प्रसादयामास शूलिनं चन्द्र शेखरम् । बाणासुरो महाभक्तो विस्मृतात्मगतिर्नतः

ਮਹਾਂਭਗਤ ਬਾਣਾਸੁਰ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਭੁੱਲ ਕੇ ਨਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ, ਚੰਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਮੰਗਣ ਲੱਗਾ।

Verse 14

ततो नृत्यं महत्कृत्वा भगवान्भक्तवत्सलः । उवाच बाणं संहृष्टो नृत्य गीतप्रियो हरः

ਫਿਰ ਭਗਤਵਤਸਲ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਮਹਾਨ ਨ੍ਰਿਤ੍ਯ ਕੀਤਾ; ਨਾਚ-ਗੀਤ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਬਾਣ ਨੂੰ ਬੋਲੇ।

Verse 15

रुद्र उवाच । बाण तात बलेः पुत्र संतुष्टो नर्तनेन ते । वरं गृहाण दैत्येन्द्र यत्ते मनसि वर्तते

ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਹੇ ਬਾਣ, ਬਲੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ! ਤੇਰੇ ਨਾਚ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ। ਹੇ ਦੈਤ੍ਯੇਂਦ੍ਰ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈ ਉਹ ਵਰ ਲੈ।

Verse 16

सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य वचश्शंम्भोर्दैत्येन्द्रेण तदा मुने । बाणेन संवृणीतोऽभूद्वरस्तु व्रणरोपणे

ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਹੇ ਮੁਨੀ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੈਤ੍ਯੇਂਦ੍ਰ ਬਾਣ ਮਾਨੋ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ; ਪਰ ਉਹ ਵਰ ਉਸ ਦੇ ਜ਼ਖਮ ਭਰਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਰਿਹਾ।

Verse 17

बाहुयुद्धस्य चोद्ध त्तिर्गाणपत्यमथाक्षयम् । उषापुत्रस्य राज्यं तु तस्मिञ्शोणितकाह्वये

ਉਸ ਬਾਹੁ-ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਗਣਪਤੀ ਦੀ ਅਖੰਡ ਸਰਬਭੌਮਤਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ; ਅਤੇ ਉਸ਼ਾ-ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਰਾਜ ਉੱਥੇ ‘ਸ਼ੋਣਿਤਕ’ ਨਾਮਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ।

Verse 18

निर्वैरता च विबुधैर्विष्णुना च विशेषतः । न पुनर्दैत्यता दुष्टा रजसा तमसा युता

ਦੇਵਤਾ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਵਿਸ਼ਣੂ—ਨਿਰਵੈਰ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਦੁਸ਼ਟ ਦੈਤ-ਸੁਭਾਉ ਐਸਾ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਰਜਸ ਤੇ ਤਮਸ ਨਾਲ ਬੱਝਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 19

शंभुभक्तिर्विशेषेण निर्विकारा सदा मुने । शिवभक्तेषु च स्नेहो दया सर्वेषु जंतुषु

ਹੇ ਮੁਨੀ, ਸ਼ੰਭੂ-ਭਕਤੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਸਦਾ ਨਿਰਵਿਕਾਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਸ਼ਿਵ-ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਸਨੇਹ ਅਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਦਇਆ ਬਣ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Verse 20

कृत्वा वराञ्शंभोर्बलिपुत्रो महाऽसुरः । प्रेम्णाऽश्रुनयनो रुद्रं तुष्टाव सुकृतांजलिः

ਸ਼ੰਭੂ ਤੋਂ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਬਲੀ-ਪੁੱਤਰ ਉਹ ਮਹਾ ਅਸੁਰ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਅੰਸੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਸੁਚੱਜੀ ਅੰਜਲੀ ਜੋੜ ਕੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਸ্তুਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।

Verse 21

बाण उवाच । देवदेव महादेव शरणा गतवत्सल । त्वां नमामि महेशान दीनबन्धो दयानिधे

ਬਾਣ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਮਹਾਦੇਵ, ਸ਼ਰਨਾਗਤ-ਵਤਸਲ! ਹੇ ਮਹੇਸ਼ਾਨ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਦೀನਾਂ ਦਾ ਬੰਧੂ, ਦਇਆ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈਂ।

Verse 22

कृता मयि कृपातीव कृपासागर शंकर । गर्वोपहारितस्सर्वः प्रसन्नेन मम प्रभो

ਹੇ ਕਰੁਣਾ-ਸਾਗਰ ਸ਼ੰਕਰ! ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਕਿਰਪਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਅਨੁਗ੍ਰਹ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਸਾਰਾ ਅਹੰਕਾਰ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 23

त्वं ब्रह्म परमात्मा हि सर्वव्याप्यखिलेश्वरः । ब्रह्मांडतनुरुग्रेशो विराट् सर्वान्वितः परः

ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ, ਪਰਮਾਤਮਾ, ਸਰਵ-ਵਿਆਪੀ ਅਤੇ ਅਖਿਲੇਸ਼ਵਰ ਹੋ। ਹੇ ਉਗ੍ਰੇਸ਼! ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੇਹ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਵਿਰਾਟ ਰੂਪ, ਸਭ ਨੂੰ ਸਮੇਟਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਰੇ ਪਰਮ ਹੋ।

Verse 24

नाभिर्नभोऽग्निर्वदनमंबु रेतो दिशः श्रुतिः । द्यौश्शीर्षमंघ्रिरुर्वी ते मनश्चन्द्रस्तव प्रभो

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੁਹਾਡੀ ਨਾਭੀ ਆਕਾਸ਼ ਹੈ, ਤੁਹਾਡਾ ਮੁਖ ਅੱਗ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਲ ਤੁਹਾਡਾ ਬੀਜ ਹੈ। ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਨ ਹਨ; ਦਿਉ (ਸਵਰਗ) ਤੁਹਾਡਾ ਸਿਰ ਹੈ; ਧਰਤੀ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨ ਹਨ; ਅਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਹੈ।

Verse 25

दृगर्को जठरं वार्द्धिर्भुजेंद्रो धिषणा विधिः । प्रजापतिर्विसर्गश्च धर्मो हि हृदयं तव

ਤੁਹਾਡੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਸੂਰਜ ਹੈ, ਤੁਹਾਡਾ ਜਠਰ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਭੁਜਾ ਨਾਗੇਂਦਰ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀ ਧਿਸ਼ਣਾ (ਬੁੱਧੀ) ਵਿਧੀ-ਨਿਯਮ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਅਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਵਿਸਰਗ ਹੋ; ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਧਰਮ ਤੁਹਾਡਾ ਹਿਰਦਾ ਹੈ।

Verse 26

रोमाण्यौषधयो नाथ केशा जलमुचस्तव । गुणास्त्रयस्त्रिनेत्राणि सर्वात्मा पुरुषो भवान्

ਹੇ ਨਾਥ! ਤੇਰੇ ਦੇਹ ਦੇ ਰੋਮ ਔਖਧੀਆਂ ਹਨ, ਤੇਰੀਆਂ ਜਟਾਵਾਂ ਵਰਖਾ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਗੁਣ ਤੇਰੇ ਤ੍ਰਿਨੇਤਰ ਹਨ। ਤੂੰ ਸਭ ਦਾ ਅੰਤਰਯਾਮੀ ਆਤਮਾ, ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਹੈਂ।

Verse 27

ब्राह्मणं ते मुखं प्राहुर्बाहुं क्षत्रियमेव च । ऊरुजं वैश्यमाहुस्ते पादजं शूद्रमेव च

ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ—ਤੇਰਾ ਮੁਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈ, ਤੇਰੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਖ਼ਸ਼ਤਰੀ ਹਨ; ਤੇਰੀਆਂ ਜੰਘਾਂ ਵੈਸ਼੍ਯ ਹਨ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਚਰਨ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਹਨ।

Verse 28

त्वमेव सर्वदोपास्यस्सर्वैर्जीवैर्महेश्वर । त्वां भजन्परमां मुक्तिं लभते पुरुषो ध्रुवम्

ਹੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ! ਤੂੰ ਹੀ ਸਦਾ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਪਾਸਯ ਹੈਂ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਤੇਰਾ ਭਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਪਰਮ ਮੁਕਤੀ ਪਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 29

यस्त्वां विसृजते मर्त्य आत्मानं प्रियमीश्वरम् । विपर्ययेन्द्रियार्थार्थं विषमत्त्यमृतं त्यजन्

ਜੋ ਮਰਤ੍ਯ ਤੈਨੂੰ—ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਿਯ ਈਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਅੰਤਰਾਤਮਾ ਨੂੰ—ਤਿਆਗ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਲਟੀ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਇੰਦ੍ਰਿਯ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜ ਕੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਸਮ ਮੁਕਤੀ ਛੱਡ ਬੰਧਨ ਦਾ ਕੌੜਾ ਵਿਸ਼ ਚੁਣਦਾ ਹੈ।

Verse 30

विष्णुर्ब्रह्माऽथ विबुधा मुनयश्चामलाशयाः । सर्वात्मना प्रपन्नास्त्वां शंकरं प्रियमीश्वरम्

ਵਿਸ਼ਣੂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਮਨ ਵਾਲੇ ਮੁਨੀ—ਸਭ ਨੇ ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ, ਸ਼ੰਕਰ ਪ੍ਰਿਯ ਈਸ਼ਵਰ, ਸ਼ਰਨ ਮੰਨੀ ਹੈ।

Verse 31

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा बलिपुत्रस्तु विरराम शरासुरः । प्रेमप्रफुल्लितांगश्च प्रणम्य स महेश्वरम्

ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ ਬਲੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਰਾਸੁਰ ਰੁਕ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਪੁਲਕਿਤ ਦੇਹ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।

Verse 32

इति श्रुत्वा स्वभक्तस्य बाणस्य भगवान्भवः । सर्वं लभिष्यसीत्युक्त्वा तत्रैवांतरधीयत

ਆਪਣੇ ਭਗਤ ਬਾਣ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਭਵ (ਸ਼ਿਵ) ਨੇ ਕਿਹਾ— “ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ,” ਅਤੇ ਉਸੇ ਥਾਂ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ।

Verse 33

ततश्शंभोः प्रसादेन महाकालत्वमागतः । रुद्रस्यानुचरो बाणो महाप्रमुदितोऽभवत्

ਫਿਰ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਬਾਣ ਨੇ ਮਹਾਕਾਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਉਹ ਅਨੁਚਰ ਬਾਣ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 34

इति किल शरनाम्नः शंकरस्यापि वृत्तं सकलगुरु जनानां सद्गुरोश्शूलपाणेः । कथितमिह वरिष्ठं श्रोत्ररम्यैर्वचोभिस्सकलभुवनमध्ये क्रीडमानस्य नित्यम्

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ‘ਸ਼ਰ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ੰਕਰ—ਸਭ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਵੀ ਸਦਗੁਰੂ, ਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਮਹਾਦੇਵ—ਦਾ ਇਹ ਪਾਵਨ ਵਰਤਾਂਤ ਇੱਥੇ ਕਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ, ਉੱਤਮ ਬਚਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਜੋ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨਿੱਤ ਲੀਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 56

इति श्रीशिवमहापुराणे द्विती यायां रुद्रसंहितायां पं० युद्धखंडे बाणासुरगणपत्वप्राप्तिवर्णनं नाम षट्पंचाशत्तमोऽध्यायः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਵ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਦੂਜੇ ਭਾਗ ਦੀ ਰੁਦ੍ਰ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਯੁੱਧਖੰਡ ਵਿੱਚ ‘ਬਾਣਾਸੁਰ ਦੀ ਸ਼ਿਵਗਣ-ਪਦ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਛੱਪਨਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।