देवाः वैकुण्ठगमनम् तथा विष्णोः अवतारस्तुतिः | Devas Go to Vaikuṇṭha and Praise Viṣṇu’s Avatāras

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । पुनर्दैत्यं समायांतं दृष्ट्वा देवास्सवासवाः । भयात्प्रकंपितास्सर्वे सहैवादुद्रुवुर्द्रुतम्

ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਦੈਤ ਨੂੰ ਮੁੜ ਅੱਗੇ ਆਉਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬ ਉਠੇ ਅਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੀ ਤੁਰੰਤ ਭੱਜ ਗਏ।

Verse 2

वैकुंठं प्रययुस्सर्वे पुरस्कृत्य प्रजापतिम् । तुष्टुवुस्ते सुरा नत्वा सप्रजापतयोऽखिलाः

ਤਦ ਸਭ ਨੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਵੈਕੁੰਠ ਵੱਲ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉੱਥੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ।

Verse 3

देवा ऊचुः । हृषीकेश महाबाहो भगवन् मधुसूदन । नमस्ते देवदेवेश सर्वदैत्यविनाशक

ਦੇਵ ਬੋਲੇ— ਹੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਮਹਾਬਾਹੋ, ਹੇ ਭਗਵਾਨ ਮਧੁਸੂਦਨ! ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵੇਸ਼, ਸਭ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 4

मत्स्यरूपाय ते विष्णो वेदान्नीतवते नमः । सत्यव्रतेन सद्राज्ञा प्रलयाब्धिविहारिणे

ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ! ਮੱਛੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਧਰਮੀ ਰਾਜਾ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤ ਨਾਲ ਪ੍ਰਲਯ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵਿਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ।

Verse 5

कुर्वाणानां सुराणां च मथनायोद्यमं भृशम् । बिभ्रते मंदरगिरिं कूर्मरूपाय ते नमः

ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਮਥਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜਤਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਦ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੂਰਮ ਰੂਪਧਾਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 6

नमस्ते भगवन्नाथ क्रतवे सूकरात्मने । वसुंधरां जनाधारां मूद्धतो बिभ्रते नमः

ਹੇ ਭਗਵਨ ਨਾਥ! ਯਜ੍ਞ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਸੂਕਰ-ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋ—ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮঃ।

Verse 7

वामनाय नमस्तुभ्यमुपेन्द्राख्याय विष्णवे । विप्ररूपेण दैत्येन्द्रं बलिं छलयते विभो

ਹੇ ਵਾਮਨ, ਉਪੇਂਦ੍ਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਸ਼ਨੂ! ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਵਿਭੋ! ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਬਲੀ ਨੂੰ ਛਲਣ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮঃ।

Verse 8

नमः परशुरामाय क्षत्रनिःक्षत्रकारिणे । मातुर्हितकृते तुभ्यं कुपितायासतां द्रुहे

ਖੱਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਃਖੱਤਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਮਾਤਾ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਏ, ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮঃ।

Verse 9

रामाय लोकरामाय मर्यादापुरुषाय ते । रावणांतकरायाशु सीतायाः पतये नमः

ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਮਾਉਣ ਵਾਲੇ ਰਾਮ, ਮਰਯਾਦਾ-ਪੁਰਖ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜੋ ਛੇਤੀ ਰਾਵਣ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸੀਤਾ ਜੀ ਦੇ ਪਤੀ—ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮः।

Verse 10

नमस्ते ज्ञानगूढाय कृष्णाय परमात्मन । राधाविहारशीलाय नानालीलाकराय च

ਨਮਸਕਾਰ—ਗਿਆਨ-ਗੂੜ੍ਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ; ਜੋ ਰਾਧਾ-ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਰਮਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਦਿਵ੍ਯ ਲੀਲਾਵਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 11

नमस्ते गूढदेहाय वेदनिंदाकराय च । योगाचार्याय जैनाय वौद्धरूपाय मापते

ਗੂੜ੍ਹ ਦੇਹ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; (ਆਵਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ) ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ। ਯੋਗ ਦੇ ਆਚਾਰਯ, ਜੈਨ-ਰੂਪ ਅਤੇ ਬੁੱਧ-ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 12

नमस्ते कल्किरूपाय म्लेच्छानामंतकारिणे । अनन्तशक्तिरूपाय सद्धर्मस्थापनाय च

ਕਲਕੀ-ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਮਲੇਛਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਅਨੰਤ ਸ਼ਕਤੀ-ਸਰੂਪ, ਸੱਤ ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 13

नमस्ते कपिलरूपाय देवहूत्यै महात्मने । वदते सांख्ययोगं च सांख्याचार्याय वै प्रभो

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਦੇਵਹੂਤੀ ਦੇ ਮਹਾਤਮਾ ਪੁੱਤਰ ਕਪਿਲ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜੋ ਸਾਂਖ੍ਯ ਅਤੇ ਯੋਗ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਸਾਂਖ੍ਯਾਚਾਰਯ ਹਨ—ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 14

नमः परमहंसाय ज्ञानं संवदते परम् । विधात्रे ज्ञानरूपाय येनात्मा संप्रसीदति

ਪਰਮ ਪਰਮਹੰਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਪਰਮ ਗਿਆਨ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਗਿਆਨ-ਸਰੂਪ ਵਿਧਾਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਆਤਮਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Verse 15

वेदव्यासाय वेदानां विभागं कुर्वते नमः । हिताय सर्वलोकानां पुराणरचनाय च

ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੇਦਵਿਆਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਅਤੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 16

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे देवयुद्धवर्णनं नाम षोडशोऽध्यायः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਵ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਦੂਜੀ ਰੁਦ੍ਰਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਯੁੱਧਖੰਡ ਵਿੱਚ ‘ਦੇਵ-ਯੁੱਧ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਸੋਲ੍ਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।

Verse 17

आर्तिहंत्रे स्वदासानां सुखदाय शुभाय च । पीताम्बराय हरये तार्क्ष्ययानाय ते नमः । सर्वक्रियायैककर्त्रे शरण्याय नमोनमः

ਹੇ ਆਪਣੇ ਦਾਸਾਂ ਦੀ ਆਰਤੀ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸੁਖ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਦੇਣ ਵਾਲੇ! ਪੀਤਾਂਬਰਧਾਰੀ ਹਰੀ, ਤਾਰਕਸ਼੍ਯ (ਗਰੁੜ) ਵਾਹਨ—ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸਭ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਏਕਮਾਤ੍ਰ ਕਰਤਾ, ਸ਼ਰਨਦਾਤਾ—ਵਾਰੰਵਾਰ ਨਮੋ ਨਮਹ।

Verse 18

दैत्यसंतापितामर्त्य दुःखादिध्वंसवज्रक । शेषतल्पशयायार्कचन्द्रनेत्राय ते नमः

ਦੈਤਿਆਂ ਨਾਲ ਤਪੇ ਮਰਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਆਦਿ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਜ੍ਰ-ਸਰੂਪ! ਸ਼ੇਸ਼-ਤਲਪ ਉੱਤੇ ਸ਼ਯਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸੂਰਜ-ਚੰਦ੍ਰ ਨੇਤਰਧਾਰੀ—ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 19

कृपासिन्धो रमानाथ पाहि नश्शरणागतान् । जलंधरेण देवाश्च स्वर्गात्सर्वे निराकृताः

ਹੇ ਕਿਰਪਾ-ਸਿੰਧੂ, ਹੇ ਰਮਾ-ਨਾਥ! ਅਸੀਂ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਹਾਂ—ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਜਲੰਧਰ ਨੇ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

Verse 20

सूर्यो निस्सारितः स्थानाच्चन्द्रो वह्निस्तथैव च । पातालान्नागराजश्च धर्मराजो निराकृतः

ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਥਾਂ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵੀ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ। ਪਾਤਾਲ ਤੋਂ ਨਾਗਰਾਜ ਨੂੰ ਵੀ ਤਿਆਗਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਧਰਮਰਾਜ ਯਮ ਨੂੰ ਵੀ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

Verse 21

विचरंति यथा मर्त्याश्शोभंते नैव ते सुराः । शरणं ते वयं प्राप्ता वधस्तस्य विचिंत्यताम्

ਮਰਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਦੇਵਤਾ ਹੁਣ ਭਟਕ ਰਹੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਹਾਂ—ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਾ ਵਧ ਨਿਸਚਿਤ ਕਰੋ।

Verse 22

सनत्कुमार उवाच । इति दीनवचश्श्रुत्वा देवानां मधुसूदनः । जगाद करुणासिन्धुर्मे घनिर्ह्रादया गिरा

ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਇਹ ਦਿਨ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਕਰੁਣਾਸਾਗਰ ਮਧੁਸੂਦਨ (ਵਿਸ਼ਨੂ) ਨੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗਰਜ ਵਰਗੀ ਗੰਭੀਰ ਬਾਣੀ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ।

Verse 23

विष्णुरुवाच । भयं त्यजत हे देवा गमिष्याम्यहमाहवम् । जलंधरेण दैत्येन करिष्यामि पराक्रमम्

ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਦੇਵੋ, ਡਰ ਛੱਡੋ। ਮੈਂ ਰਣਭੂਮੀ ਵੱਲ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਦੈਤ ਜਲੰਧਰ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਿਖਾਵਾਂਗਾ।

Verse 24

इत्युक्त्वा सहसोत्थाय दैत्यारिः खिन्नमानसः । आरोहद्गरुडं वेगात्कृपया भक्तवत्सलः

ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਦੈਤਾਂ ਦਾ ਵੈਰੀ ਤੁਰੰਤ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ। ਮਨ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਭਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਭਗਤ-ਵਤਸਲ ਪ੍ਰਭੂ ਕਰੁਣਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਬੈਠਿਆ।

Verse 25

गच्छन्तं वल्लभं दृष्ट्वा देवैस्सार्द्धं समुद्रजा । सांजलिर्बाष्पनयना लक्ष्मीर्वचनमब्रवीत्

ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵੱਲਭ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ-ਜਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂ ਲੈ ਕੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਖੜੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲੇ।

Verse 26

लक्ष्म्युवाच । अहं ते वल्लभा नाथ भक्ता यदि च सर्वदा । तत्कथं ते मम भ्राता युद्धे वध्यः कृपानिधे

ਲਕਸ਼ਮੀ ਬੋਲੀ—ਹੇ ਨਾਥ! ਜੇ ਮੈਂ ਸਦਾ ਤੁਹਾਡੀ ਵੱਲਭਾ ਅਤੇ ਭਕਤਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਹੇ ਕਿਰਪਾ-ਨਿਧਿ, ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਇਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਵਧਿਆ ਜਾਵੇਗਾ?

Verse 27

विष्णुरुवाच । जलंधरेण दैत्येन करिष्यामि पराक्रमम् । तैस्संस्तुतो गमिष्यामि युद्धाय त्वरितान्वितः

ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਆਖਿਆ— “ਦੈਤ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਿਖਾਵਾਂਗਾ। ਉਹਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਪਾ ਕੇ ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਯੁੱਧ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਵਾਂਗਾ।”

Verse 28

रुद्रांशसंभवत्वाच्च ब्रह्मणो वचनादपि । प्रीत्या च तव नैवायं मम वध्यो जलंधरः

ਜਲੰਧਰ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਬਚਨ ਕਰਕੇ ਵੀ; ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਪ੍ਰੇਮ ਵਸ਼—ਇਹ ਜਲੰਧਰ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਵਧਯ ਨਹੀਂ।

Verse 29

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा गरुडारूढश्शंखचक्रगदासिभृत् । विष्णुर्वेगाद्ययौ योद्धुं देवैश्शक्रादिभिस्सह

ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ, ਸ਼ੰਖ-ਚੱਕਰ-ਗਦਾ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਧਾਰਨ ਕਰੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਲਈ ਚਲ ਪਏ।

Verse 30

द्रुतं स प्राप तत्रैव यत्र दैत्यो जलंधरः । कुर्वन् सिंहरवं देवैर्ज्वलद्भिर्विष्णुतेजसा

ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਉਸੇ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਿੱਥੇ ਦੈਤ ਜਲੰਧਰ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਸਿੰਘ-ਨਾਦ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਦੇਵਗਣ ਵਿਸ਼ਨੂ-ਤੇਜ ਨਾਲ ਜਗਮਗਾ ਕੇ ਦਿਵ੍ਯ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਹੋ ਉਠੇ।

Verse 31

अथारुणानुजजवपक्षवातप्रपीडिताः । वात्याविवर्तिता दैत्या बभ्रमुः खे यथा घनाः

ਤਦ ਅਰੁਣ ਦੇ ਅਨੁਜ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਪੰਖਾਂ ਤੋਂ ਉਠੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਦੈਤ, ਉਸ ਆਂਧੀ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚੱਕਰ ਕੱਟਦੇ ਭਟਕਣ ਲੱਗੇ।

Verse 32

ततो जलंधरो दृष्ट्वा दैत्यान् वात्याप्रपीडितान् । उद्धृत्य वचनं क्रोधाद्द्रुतं विष्णुं समभ्यगात्

ਫਿਰ ਜਲੰਧਰ ਨੇ ਆਂਧੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ; ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਬੋਲ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜਾ ਪਹੁੰਚਿਆ।

Verse 33

एतस्मिन्नंतरे देवाश्चक्रुर्युद्धं प्रहर्षिताः । तेजसा च हरेः पुष्टा महाबलसमन्विताः

ਇਸੇ ਵੇਲੇ ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਤਰ ਪਏ। ਹਰੀ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਨਵੇਂ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਲੜੇ।

Verse 34

युद्धोद्यतं समालोक्य देवसैन्यमुपस्थितम् । दैत्यानाज्ञापयामास समरे चातिदुर्मदान्

ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਦੇਵ-ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਅਹੰਕਾਰੀ ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਜੁੱਟਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।

Verse 35

जलंधर उवाच । भोभो दैत्यवरा यूयं युद्धं कुरुत दुस्तरम् । शक्राद्यैरमरैरद्य प्रबलैः कातरैस्सदा

ਜਲੰਧਰ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੋ ਹੋ! ਹੇ ਦੈਤ੍ਯ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਅੱਜ ਸ਼ਕ੍ਰ (ਇੰਦਰ) ਆਦਿ ਅਮਰਾਂ ਨਾਲ ਦੁਸਤਾਰ ਯੁੱਧ ਕਰੋ; ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਸਦਾ ਅੰਦਰੋਂ ਕਾਤਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

Verse 36

मौर्यास्तु लक्षसंख्याता धौम्रा हि शतसंख्यकाः । असुराः कोटिसंख्याताः कालकेयास्तथैव च

ਮੌਰਿਆ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਧੌਮ੍ਰ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ; ਅਸੁਰ ਕਰੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਲਕੇਯ ਵੀ।

Verse 37

कालकानां दौर्हृदानां कंकानां लक्षसंख्यया । अन्येऽपि स्वबलैर्युक्ता विनिर्यांतु ममाज्ञया

ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਕਾਲਕ, ਦੌਰ੍ਹ੍ਰਿਦ ਅਤੇ ਕੰਗ—ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ—ਕੂਚ ਕਰਨ। ਹੋਰ ਵੀ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਨਿਕਲ ਪੈਣ।

Verse 38

सर्वे सज्जा विनिर्यात बहुसेनाभिसंयुताः । नानाशस्त्रास्त्रसंयुक्ता निर्भयाः गतसंशयाः

ਉਹ ਸਭ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਅਨੇਕਾਂ ਸੈਨਾਦਲਾਂ ਸਮੇਤ ਨਿਕਲ ਪਏ। ਨਾਨਾ ਸ਼ਸਤ੍ਰ-ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਜ, ਨਿਡਰ ਹੋਏ; ਸਭ ਸੰਦੇਹ ਮਿਟ ਗਏ।

Verse 39

भोभो शुंभनिशुंभौ च देवान्समरकातरान् । क्षणेन सुमहावीर्यौ तुच्छान्नाशयतं युवाम्

ਹੋ ਹੋ! ਹੇ ਸ਼ੁੰਭ-ਨਿਸ਼ੁੰਭ! ਦੇਵ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਡਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਵੀਰ ਹੋ—ਇਕ ਛਿਨ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੁੱਛਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰੋ।

Verse 40

सनत्कुमार उवाच । दैत्या जलंधराज्ञप्ता इत्थं युद्धविशारदाः । युयुधुस्ते सुरास्सर्वे चतुरंगबलान्विताः

ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਜਲੰਧਰ ਰਾਜੇ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਯੁੱਧ-ਨਿਪੁਣ ਦੈਤ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੜੇ; ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵ ਵੀ ਚਤੁਰੰਗੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਜੁੱਟ ਪਏ।

Verse 41

गदाभिस्तीक्ष्णबाणैश्च शूलपट्टिशतोमरैः । केचित्परशुशूलैश्च निजघ्नुस्ते परस्परम्

ਕਈਆਂ ਨੇ ਗਦਾਵਾਂ ਤੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ, ਸ਼ੂਲ-ਪੱਟਿਸ਼-ਤੋਮਰਾਂ ਨਾਲ ਇਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ; ਅਤੇ ਕਈਆਂ ਨੇ ਪਰਸ਼ੂ ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਨਾਲ ਪਰਸਪਰ ਸੰਹਾਰ ਕੀਤਾ।

Verse 42

नानायुधैश्च परैस्तत्र निजघ्नुस्ते बलान्विता । देवास्तथा महावीरा हृषीकेशबलान्विताः । युयुधुस्तीक्ष्णबाणाश्च क्षिपंतस्सिंहवद्रवाः

ਉੱਥੇ ਬਲਵਾਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਉੱਤਮ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰੀ-ਬਲ ਨੂੰ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ। ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ (ਵਿਸ਼ਨੂ) ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਉਹ ਮਹਾਵੀਰ ਦੇਵ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣ ਛੱਡਦੇ, ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਗੱਜਦੇ ਹੋਏ ਰਣ ਵਿੱਚ ਦੌੜ ਪਏ।

Verse 43

केचिद्बाणैस्तु तीक्ष्णैश्च केचिन्मुसलतोमरैः । केचित्परशुशूलैश्च निजघ्नुस्ते परस्परम्

ਕਈਆਂ ਨੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ, ਕਈਆਂ ਨੇ ਮੁਸਲ ਤੇ ਤੋਮਰ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਕਈਆਂ ਨੇ ਪਰਸ਼ੂ ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਨਾਲ ਪਰਸਪਰ ਵਾਰ ਕੀਤੇ।

Verse 44

इत्थं सुराणां दैत्यानां संग्रामस्समभून्महान् । अत्युल्बणो मुनीनां हि सिद्धानां भय कारकः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮਹਾਨ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਗ੍ਰ ਸੀ ਅਤੇ ਮੁਨੀਆਂ ਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਲਈ ਵੀ ਡਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਗਿਆ।