राहोः शिरच्छेदन-कारणकथनम् / The Account of Rāhu’s Beheading (Cause and Background)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । एकदा वारिधिसुतो वृन्दापति रुदारधीः । सभार्य्यस्संस्थितो वीरोऽसुरैस्सर्वैः समन्वितः

ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਾਰਿਧੀ-ਪੁੱਤਰ ਵ੍ਰਿੰਦਾ-ਪਤੀ, ਕਠੋਰ ਨਿਸ਼ਚੇ ਵਾਲਾ ਵੀਰ, ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਕਰਤੱਬ ਲਈ ਤਿਆਰ ਖੜਾ ਸੀ।

Verse 2

तत्राजगाम सुप्रीतस्सुवर्चास्त्वथ भार्गवः । तेजः पुंजो मूर्त इव भासयन्सकला दिशः

ਤਦ ਭ੍ਰਿਗੁ-ਵੰਸ਼ ਦੇ ਭਾਰਗਵ ਰਿਸ਼ੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੋ ਕੇ ਉੱਥੇ ਆਏ; ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ ਦਾ ਮੂਰਤ ਪੁੰਜ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚਮਕਾ ਰਹੇ ਸਨ।

Verse 3

तं दृष्ट्वा गुरुमायान्तमसुरास्तेऽखिला द्रुतम् । प्रणेमुः प्रीतमनसस्सिंधुपुत्रोऽपि सादरम्

ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਅਸੁਰ ਤੁਰੰਤ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਨ ਲੱਗੇ; ਅਤੇ ਸਿੰਧੂ-ਪੁੱਤਰ (ਜਲੰਧਰ) ਨੇ ਵੀ ਆਦਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।

Verse 4

दत्त्वाशीर्वचनं तेभ्यो भार्गवस्तेजसां निधिः । निषसादासने रम्ये संतस्थुस्तेऽपि पूर्ववत्

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇ ਬਚਨ ਦੇ ਕੇ, ਤੇਜ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਭਾਰਗਵ (ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਚਾਰ੍ਯ) ਸੁੰਦਰ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਉੱਥੇ ਖੜੇ ਰਹੇ।

Verse 5

अथ सिंध्वात्मजो वीरो दृष्ट्वा प्रीत्या निजां सभाम् । जलंधरः प्रसन्नोऽभूदनष्टवरशासनः

ਤਦੋਂ ਸਿੰਧੂ-ਪੁੱਤਰ ਵੀਰ ਜਲੰਧਰ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸਭਾ ਵੇਖੀ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਵਰ-ਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਰਹਿ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ।

Verse 6

तत्स्थितं छिन्नशिरसं दृष्ट्वा राहुं स दैत्यराट् । पप्रच्छ भार्गवं शीघ्रमिदं सागरनन्दनः

ਉੱਥੇ ਸਿਰ-ਕੱਟਿਆ ਰਾਹੂ ਖੜਾ ਵੇਖ ਕੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਸਾਗਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਤੁਰੰਤ ਭਾਰਗਵ (ਸ਼ੁਕ੍ਰ) ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ—ਇਹ ਕੀ ਹੈ?

Verse 7

जलंधर उवाच । केनेदं विहितं राहोश्शिरच्छेदनकं प्रभो । तद्ब्रूहि निखिलं वृत्तं यथावत्तत्त्वतो गुरो

ਜਲੰਧਰ ਬੋਲਿਆ—ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਰਾਹੂ ਦਾ ਇਹ ਸਿਰ-ਛੇਦਨ ਕਿਸ ਨੇ ਨਿਯਤ ਕੀਤਾ? ਹੇ ਗੁਰੂ, ਸਾਰਾ ਵਰਤਾਂਤ ਯਥਾਵਤ ਅਤੇ ਤੱਤਵ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।

Verse 8

सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य सिन्धुपुत्रस्य भार्गवः । स्मृत्वा शिवपदांभोजं प्रत्युवाच यथार्थवत्

ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਸਿੰਧੁਪੁੱਤਰ ਦੇ ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਚਰਨ-ਕਮਲਾਂ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸੱਚਾ ਤੇ ਯੋਗ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 9

शुक्र उवाच । जलंधर महावीर सर्वासुरसहायक । शृणु वृत्तांतमखिलं यथावत्कथयामि ते

ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਜਲੰਧਰ ਮਹਾਵੀਰ, ਸਭ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸਹਾਇਕ! ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਾਰਾ ਵ੍ਰਿਤਾਂਤ ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਤਿਵੇਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।

Verse 10

पुराभवद्बलिर्वीरो विरोचनसुतो बली । हिरण्यकशिपोश्चैव प्रपौत्रो धर्मवित्तमः

ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਬਲੀ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਵੀਰ ਸੀ—ਵਿਰੋਚਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਬਲੀ; ਅਤੇ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਦਾ ਪਰਪੋਤਾ, ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਗੇਵਾਨ।

Verse 11

पराजितास्सुरास्तेन रमेशं शरणं ययुः । सवासवास्स्ववृत्तांतमाचख्युः स्वार्थसाधकाः

ਉਸ ਤੋਂ ਹਾਰ ਕੇ ਅਸੁਰ ਰਮੇਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਗਏ। ਵਸੂਆਂ ਅਤੇ ਆਦਿਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੋਇਆ ਸਾਰਾ ਵ੍ਰਿਤਾਂਤ ਦੱਸਿਆ—ਆਪਣੇ ਸਵਾਰਥ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲਈ।

Verse 12

तदाज्ञया सुरैः सार्द्धं चक्रुस्संधिमथो सुराः । स्वकार्यसिद्धये तातच्छलकर्मविचक्षणाः

ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੰਧੀ ਕੀਤੀ। ਹੇ ਤਾਤ, ਚਾਲਾਕ ਛਲ-ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲਈ ਇਹ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।

Verse 13

अथामृतार्थे सिंधोश्च मंथनं चक्रुरादरात् । विष्णोस्सहायिनस्ते हि सुरास्सर्वेऽसुरैस्सह

ਫਿਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਮੰਥਨ ਕੀਤਾ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੇਵ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇਹ ਕਰਮ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।

Verse 14

ततो रत्नोपहरणमकार्षुर्दैत्यशत्रवः । जगृहुर्यत्नतो देवाः पपुरप्यमृतं छलात्

ਫਿਰ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਦੇਵਾਂ ਨੇ ਰਤਨਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆ ਲਿਆ। ਦੇਵਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਤਨ ਨਾਲ ਲਿਆ ਅਤੇ ਚਤੁਰਾਈ ਦੇ ਛਲ ਨਾਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੀ ਪੀ ਲਿਆ।

Verse 15

ततः पराभवं चक्रुरसुराणां सहायतः । विष्णोस्सुरास्सचक्रास्तेऽमृतापानाद्बलान्विताः

ਫਿਰ ਸਹਾਇਕਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ ਦੇਵਾਂ ਨੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਕੇ ਬਲਵਾਨ ਹੋਏ ਚੱਕਰਧਾਰੀ ਦੇਵ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਯੁੱਧ ਕਰਕੇ ਜਿੱਤ ਗਏ।

Verse 16

शिरश्छेदं चकारासौ पिबतश्चामृतं हरिः । राहोर्देवसभां हि पक्षपाती हरेस्सदा

ਰਾਹੁ ਜਦੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦੋਂ ਹੀ ਹਰਿ (ਵਿਸ਼ਨੂ) ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਦੇਵ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਹਰਿ ਸਦਾ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—ਰਾਹੁ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ।

Verse 17

सनत्कुम्रार उवाच । एवं कविस्तस्य शिरश्छेदं राहोश्शशंस च । अमृतार्थे समुद्रस्य मंथनं देवकारितम्

ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਕਵੀ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਹੂ ਦੇ ਸਿਰ-ਛੇਦ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ। ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ-ਮਥਨ ਕਰਵਾਇਆ।

Verse 18

रत्नोपहरणं चैव दैत्यानां च पराभवम् । देवैरमृतपानं च कृतं सर्वं च विस्तरात्

ਉਸ ਨੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ—ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਲੁੱਟ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਹਾਰ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪਾਨ—ਸਭ ਕੁਝ।

Verse 19

तदाकर्ण्य महावीरोम्बुधिबालः प्रतापवान् । चुक्रोध क्रोधरक्ताक्षस्स्वपितुर्मंथनं तदा

ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਮਹਾਵੀਰ ਅੰਬੁਧਿਬਾਲ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭੜਕ ਉਠਿਆ; ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਉਕਸਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

Verse 20

अथ दूतं समाहूय घस्मराभिधमुत्तमम् । सर्वं शशंस चरितं यदाह गुरुरात्मवान्

ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਘਸਮਰ ਨਾਮ ਦੇ ਉੱਤਮ ਦੂਤ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਆਤਮ-ਸੰਯਮੀ ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰੂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰਾ ਵ੍ਰਿਤਾਂਤ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਾਇਆ।

Verse 21

अथ तं प्रेषयामास स्वदूतं शक्रसन्निधौ । संमान्य बहुशः प्रीत्याऽभयं दत्त्वा विशारदम्

ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੂਤ ਨੂੰ ਸ਼ਕ੍ਰ (ਇੰਦਰ) ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ। ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸਨਮਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨਿਪੁਣ ਦੂਤ ਨੂੰ ਅਭੈ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਰਵਾਨਾ ਕੀਤਾ।

Verse 22

दूतस्त्रिविष्टपं तस्य जगामारमलं सुधीः । घस्मरोंऽबुधिबालस्य सर्वदेवसमन्वितम्

ਤਦ ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ ਤੇ ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਦੂਤ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਦੇ ਨਿਰਮਲ ਤ੍ਰਿਵਿਸ਼ਟਪ (ਸਵਰਗ) ਨੂੰ ਗਿਆ—ਅਤੇ ਅਪਕੁੱਵ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਬਾਲ-ਸੁਭਾਵ ਘਸਮਰ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ।

Verse 23

तत्र गत्वा स दूतस्तु सुधर्मां प्राप्य सत्वरम् । गर्वादखर्वमौलिर्हि देवेन्द्रं वाक्यमब्रवीत्

ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਦੂਤ ਤੁਰੰਤ ਸੁਧਰਮਾ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਫਿਰ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਸਿਰ ਉੱਚਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੇ ਦੇਵੇਂਦਰ (ਇੰਦਰ) ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

Verse 24

घस्मर उवाच । जलंधरोऽब्धि तनयस्सर्वदैत्यजनेश्वरः । सुप्रतापी महावीरस्स्वयं कविसहायवान्

ਘਸਮਰ ਬੋਲਿਆ—ਜਲੰਧਰ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੈਤ੍ਯ-ਗਣਾਂ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਾ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਮਹਾਵੀਰ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪ ਕਵੀ (ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਚਾਰ੍ਯ) ਉਸ ਦਾ ਸਹਾਇਕ ਹੈ।

Verse 25

दूतोऽहं तस्य वीरस्य घस्मराख्यो न घस्मरः । प्रेषितस्तेन वीरेण त्वत्सकाशमिहागतः

ਮੈਂ ਉਸ ਵੀਰ ਦਾ ਦੂਤ ਹਾਂ—ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਘਸਮਰ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ‘ਭੱਖਣ ਵਾਲਾ’ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਨੇ ਭੇਜਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।

Verse 26

अव्याहताज्ञस्वर्वत्र जलंधर उदग्रधीः । निर्जिताखिलदैत्यारिस्स यदाह शृणुष्व तत्

ਜਿਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹਰ ਥਾਂ ਬਿਨਾ ਰੁਕਾਵਟ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਤੀਖੀ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਦੈਤ੍ਯਾਂ ਦੇ ਸਭ ਵੈਰੀ ਜਿੱਤ ਲਏ ਹਨ—ਉਹ ਜਲੰਧਰ ਜੋ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਣੋ।

Verse 27

जलंधर उवाच । कस्मात्त्वया मम पिता मथितस्सागरोऽद्रिणा । नीतानि सर्वरत्नानि पितुर्मे देवताधम

ਜਲੰਧਰ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਤੂੰ ਪਹਾੜ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਮਥਿਆ? ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਤਨ ਕਿਉਂ ਲੈ ਗਿਆ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧਮ?

Verse 28

उचितं न कृतं तेऽद्य तानि शीघ्रं प्रयच्छ मे । ममायाहि विचार्येत्थं शरणं दैवतैस्सह

ਅੱਜ ਵੀ ਤੂੰ ਠੀਕ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੁਰੰਤ ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਦੇ। ਇਉਂ ਸੋਚ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਮੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾ।

Verse 29

अन्यथा ते भयं भूरि भविष्यति सुराधम । राज्यविध्वंसनं चैव सत्यमेतद्ब्रवीम्यहम्

ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਹੇ ਸੁਰਾਧਮ, ਤੈਨੂੰ ਵੱਡਾ ਡਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਰਾਜ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਮੈਂ ਸੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 30

सनत्कुमार उवाच । इति दूतवचः श्रुत्वा विस्मितस्त्रिदशाधिपः । उवाच तं स्मरन्निन्द्रो भयरोषसमन्वितः

ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਦੂਤ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਉਹ ਗੱਲ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਇੰਦਰ ਡਰ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।

Verse 31

अद्रयो मद्भयात्त्रस्तास्स्वकुक्षिस्था यतः कृताः । अन्येऽपि मद्द्विषस्तेन रक्षिता दितिजाः पुरा

ਮੇਰੇ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਐਸਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਹੀ ਕੁੱਖ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ (ਅੰਦਰਲੀ ਅੱਗ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ)। ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੇ ਵੈਰੀ ਹੋਰ ਦਿਤਿਜ ਦੈਤਾਂ ਦੀ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ।

Verse 32

तस्मात्तद्रत्नजातं तु मया सर्वं हृतं किल । न तिष्ठति मम द्रोही सुखं सत्यं ब्रवीम्यहम्

ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਸਾਰਾ ਰਤਨਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਮੈਂ ਹੀ ਨਿਸ਼ਚੇ ਕਰਕੇ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਦ੍ਰੋਹ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਖ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦਾ—ਇਹ ਸੱਚ ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 33

शंखोप्येव पुरा दैत्यो मां द्विषन्सागरात्मजः । अभवन्मूढचित्तस्तु साधुसंगात्समुज्झित

ਪਹਿਲਾਂ ਸਮੁੰਦਰ-ਪੁੱਤਰ ਦੈਤ ਸ਼ੰਖ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਵੈਰ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਸਾਧੂਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਉਹ ਮੋਹੀ ਮਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਉੱਠ ਕੇ ਉੱਚਾ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।

Verse 34

ममानुजेन हरिणा निहतस्य हि पापधीः । हिंसकस्साधुसंधस्य पापिष्ठस्सागरोदरे

ਮੇਰੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਹਰੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਪਾਪੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ—ਹਿੰਸਕ, ਸਾਧੂ-ਸੰਗਤ ਦਾ ਪੀੜਕ ਅਤੇ ਮਹਾ ਪਾਪੀ—ਹੁਣ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਜਾ ਪਿਆ ਹੈ।

Verse 35

तद्गच्छ दूत शीघ्रं त्वं कथयस्वास्य तत्त्वतः । अब्धिपुत्रस्य सर्वं हि सिंधोर्मंथनकारणम्

ਤਾਂ ਹੇ ਦੂਤ, ਤੂੰ ਛੇਤੀ ਜਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਵੇਰਵੇ ਸਮੇਤ ਦੱਸ ਦੇ—ਸਮੁੰਦਰ-ਪੁੱਤਰ ਬਾਰੇ ਸਭ ਕੁਝ, ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ-ਮੰਥਨ ਦਾ ਸਾਰਾ ਕਾਰਨ ਵੀ।

Verse 36

सनत्कुमार उवाच । इत्थं विसर्जितो दूतो घस्मराख्यस्सुबुद्धिमान् । तदेन्द्रेणागमत्तूर्ण्णं यत्र वीरो जलंधरः

ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਘਸਮਰ ਨਾਮ ਦਾ ਸੁਬੁੱਧਿਮਾਨ ਦੂਤ ਇੰਦਰ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਹੋਇਆ ਤੁਰੰਤ ਉੱਥੇ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਵੀਰ ਜਲੰਧਰ ਸੀ।

Verse 37

तदिदं वचनं दैत्यराजो हि तेन धीमता । कथितो निखिलं शक्रप्रोक्तं दूतेन वै तदा

ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਦੂਤ ਨੇ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸ਼ਕਰ (ਇੰਦਰ) ਵੱਲੋਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸਾਰਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤਾ।

Verse 38

तन्निशम्य ततो दैत्यो रोषात्प्रस्फुरिताधरः । उद्योगमकरोत्तूर्णं सर्वदेवजिगीषया

ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਦੈਤ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਹੋਠ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਏ; ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਤਿਆਰੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ।

Verse 39

तदोद्योगेऽसुरेन्द्रस्य दिग्भ्यः पातालतस्तथा । दितिजाः प्रत्यपद्यंत कोटिशःकोटिशस्तथा

ਤਦੋਂ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਯੁੱਧ ਲਈ ਉੱਠਦੇ ਹੀ, ਦਿਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਅਤੇ ਪਾਤਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਦਿਤੀ-ਜਨਮੇ ਦੈਤ ਕਰੋੜਾਂ ਦੇ ਕਰੋੜ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।

Verse 40

अथ शुंभनिशुंभाद्यै बलाधिपतिकोटिभिः । निर्जगाम महावीरः सिन्धुपुत्रः प्रतापवान्

ਫਿਰ ਸ਼ੁੰਭ-ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਆਦਿ ਅਤੇ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਕਰੋੜਾਂ ਦੇ ਕਰੋੜ ਸੈਨਾਪਤੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਮਹਾਵੀਰ ਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਸਿੰਧੂ-ਪੁੱਤਰ ਕੂਚ ਕਰ ਗਿਆ।

Verse 41

प्राप त्रिविष्टपं सद्यः सर्वसैन्यसमावृतः । दध्मौ शंखं जलधिजो नेदुर्वीराश्च सर्वतः

ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਤ੍ਰਿਵਿਸ਼ਟਪ (ਸਵਰਗ ਲੋਕ) ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਤਦ ਸਮੁੰਦਰ-ਜਨਮਿਆ ਸ਼ੰਖ ਵੱਜਿਆ ਅਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੀਰ ਗੱਜ ਉਠੇ।

Verse 42

गत्वा त्रिविष्टपं दैत्यो नन्दनाधिष्ठितोऽभवत् । सर्व सैन्यं समावृत्य कुर्वाणः सिंहवद्रवम्

ਤ੍ਰਿਵਿਸ਼ਟਪ (ਸੁਰਗ) ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਦੈਤ ਨੰਦਨ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਡਟ ਗਿਆ। ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਉਹ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਭਿਆਨਕ ਗੱਜਣਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।

Verse 43

पुरमावृत्य तिष्ठत्तद्दृष्ट्वा सैन्यबलं महत् । निर्ययुस्त्वमरावत्या देवा युद्धाय दंशिताः

ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਖੜ੍ਹੀ ਉਸ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਯੁੱਧ ਲਈ ਸਨੱਧ ਤੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰਧਾਰੀ ਦੇਵ ਅਮਰਾਵਤੀ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਪਏ।

Verse 44

ततस्समभवद्युद्धं देवदानवसेनयोः । मुसलैः परिघैर्बाणैर्गदापरशुशक्तिभिः

ਫਿਰ ਦੇਵਾਂ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿਚ ਘੋਰ ਯੁੱਧ ਛਿੜ ਗਿਆ—ਮੁਸਲਾਂ, ਪਰਿਘਾਂ, ਬਾਣਾਂ, ਗਦਾਵਾਂ, ਪਰਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ।

Verse 45

तेऽन्योन्यं समधावेतां जघ्नतुश्च परस्परम् । क्षणेनाभवतां सेने रुधिरौघपरिप्लुते

ਉਹ ਇਕ ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਏ ਅਤੇ ਪਰਸਪਰ ਵਾਰ ਕਰਕੇ ਡਾਹੁਣ ਲੱਗੇ। ਪਲ ਭਰ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਲਹੂ ਦੇ ਰੇਲਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ।

Verse 46

पतितैः पात्यमानैश्च गजाश्वरथपत्तिभिः । व्यराजत रणे भूमिस्संध्याभ्रपटलैरिव

ਉਸ ਰਣ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੇ ਅਤੇ ਡਾਹੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਧਰਤੀ, ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਵਾਲੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।

Verse 47

तत्र युद्धे मृतान्दैत्यान्भार्गवस्तानजीवयत् । विद्ययामृतजीविन्या मंत्रितैस्तोयबिन्दुभिः

ਉਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਰੇ ਹੋਏ ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਗਵ (ਸ਼ੁਕਰਾਚਾਰਯ) ਨੇ ਅਮ੍ਰਿਤ-ਸੰਜੀਵਨੀ ਵਿਦਿਆ ਨਾਲ, ਮੰਤਰ-ਸੰਸਕਾਰਿਤ ਜਲ-ਬੂੰਦਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਮੁੜ ਜੀਵਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 48

देवानपि तथा युद्धे तत्राजीवयदंगिराः । दिव्यौषधैस्समानीय द्रोणाद्रेस्स पुनःपुनः

ਉਸੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅੰਗਿਰਾ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜੀਵਿਤ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਦ੍ਰੋਣ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਦਿਵ੍ਯ ਔਖਧੀਆਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਲਿਆ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਜੀਵਨ ਦਿੰਦੇ ਰਹੇ।

Verse 49

दृष्टवान्स तथा युद्धे पुनरेव समुत्थितान् । जलंधरः क्रोधवशो भार्गवं वाक्यमब्रवीत्

ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਵੇਖ ਕੇ, ਕ੍ਰੋਧ ਦੇ ਵਸ਼ ਜਲੰਧਰ ਨੇ ਭਾਰਗਵ (ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਚਾਰਯ) ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ।

Verse 50

जलंधर उवाच । मया देवा हता युद्धे उत्तिष्ठंति कथं पुनः । ततः संजीविनी विद्या नैवान्यत्रेति वै श्रुता

ਜਲੰਧਰ ਬੋਲਿਆ—ਮੈਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਫਿਰ ਉਹ ਮੁੜ ਕਿਵੇਂ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹਦੇ ਹਨ? ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੰਜੀਵਨੀ ਵਿਦਿਆ ਓਥੇ ਹੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ।

Verse 51

सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य सिन्धुपुत्रस्य भार्गवः । प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा गुरुश्शुक्रो जलंधरम्

ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਸਿੰਧੂ-ਪੁੱਤਰ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਵਾਲੇ ਗੁਰੂ ਸ਼ੁਕ੍ਰ (ਭਾਰਗਵ) ਨੇ ਜਲੰਧਰ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 52

शुक्र उवाच । दिव्यौषधीस्समानीय द्रोणाद्रेरंगिरास्सुरान् । जीवयत्येष वै तात सत्यं जानीहि मे वचः

ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਤਾਤ, ਦ੍ਰੋਣ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਦਿਵ੍ਯ ਔਖਧੀਆਂ ਲਿਆ ਕੇ ਅੰਗਿਰਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜੀਵਿਤ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਮੇਰਾ ਬਚਨ ਸੱਚ ਜਾਣ।

Verse 53

जयमिच्छसि चेत्तात शृणु मे वचनं शुभम् । ततः सोऽरं भुजाभ्यां त्वं द्रोणमब्धावुपाहर

ਹੇ ਤਾਤ, ਜੇ ਤੂੰ ਜਿੱਤ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਸ਼ੁਭ ਬਚਨ ਸੁਣ। ਫਿਰ ਆਪਣੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦੇ।

Verse 54

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्तस्स तु दैत्येन्द्रो गुरुणा भार्गवेण ह । द्रुतं जगाम यत्रासावास्ते चैवाद्रिराट् च सः

ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਗੁਰੂ ਭਾਰਗਵ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਤੁਰੰਤ ਉੱਥੇ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਪਰਬਤ-ਰਾਜ ਅਦ੍ਰਿਰਾਟ ਵੱਸਦਾ ਸੀ।

Verse 55

भुजाभ्यां तरसा दैत्यो नीत्वा द्रोणं च तं तदा । प्राक्षिपत्सागरे तूर्णं चित्रं न हरतेजसि

ਤਦ ਦੈਤ ਨੇ ਵੱਡੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਦੋਹਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਦ੍ਰੋਣ ਦਾ ਤੇਜ ਸੌਖੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹਰਿਆ ਜਾਂਦਾ—ਇਹ ਅਚੰਭਾ ਸੀ।

Verse 56

पुनरायान्महावीरस्सिन्धुपुत्रो महाहवम् । जघानास्त्रैश्च विविधैस्सुरान्कृत्वा बलं महत्

ਫਿਰ ਮਹਾਵੀਰ ਸਿੰਧੂ-ਪੁੱਤਰ ਉਸ ਮਹਾਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ; ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਇਕੱਠੀ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੇ ਅਨੇਕ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਹਾਰ ਕੀਤਾ।

Verse 57

अथ देवान्हतान्दृष्ट्वा द्रोणाद्रिमगमद्गुरुः । तावत्तत्र गिरीद्रं तं न ददर्श सुरार्चितः

ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਵੇਖ ਕੇ ਗੁਰੂ ਦ੍ਰੋਣ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਗਿਆ; ਪਰ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਵੀ ਸੁਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਉਹ ਗਿਰਿਰਾਜ ਉਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਆਇਆ।

Verse 58

ज्ञात्वा दैत्यहृतं द्रोणं धिषणो भयविह्वलः । आगत्य देवान्प्रोवाच जीवो व्याकुलमानसः

ਦੈਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਹਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਜਾਣ ਕੇ, ਡਰ ਨਾਲ ਘਬਰਾਇਆ ਧੀਸ਼ਣ ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲ ਆਇਆ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਵਿਅਾਕੁਲ ਮਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।

Verse 59

गुरुरुवाच । पलायध्वं सुरास्सर्वे द्रोणो नास्ति गिरिर्महान् । ध्रुवं ध्वस्तश्च दैत्येन पाथोधितनयेन हि

ਗੁਰੂ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਸਭ ਦੇਵੋ, ਭੱਜ ਜਾਓ। ਮਹਾਨ ਦ੍ਰੋਣ ਪਹਾੜ ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ; ਸਮੁੰਦਰ-ਪੁੱਤਰ ਦੈਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

Verse 60

जलंधरो महादैत्यो नायं जेतुं क्षमो यतः । रुद्रांशसंभवो ह्येष सर्वामरविमर्दनः

ਜਲੰਧਰ ਮਹਾਂ ਦੈਤ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਆਮ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਜਿੱਤਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਮਰਦਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 61

मया ज्ञातः प्रभावोऽस्य यथोत्पन्नः स्वयं सुराः । शिवापमानकृच्छक्रचेष्टितं स्मरताखिलम्

ਮੈਂ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਜਾਣ ਲਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵੋ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਯਾਦ ਕਰੋ—ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਕੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਜੋ ਕਰਤੂਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ।

Verse 62

सनत्कुमार उवाच । श्रुत्वा तद्वचनं देवास्सुराचार्यप्रकीर्तितम् । जयाशां त्यक्तवंतस्ते भयविह्वलितास्तथा

ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਦੇਵਗੁਰੂ ਵੱਲੋਂ ਉਚਾਰੇ ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਡਰ ਨਾਲ ਘਬਰਾਏ ਰਹੇ।

Verse 63

दैत्यराजेन तेनातिहन्यमानास्समंततः । धैर्यं त्यक्त्वा पलायंत दिशो दश सवासवाः

ਉਸ ਦੈਤ੍ਯਰਾਜ ਵੱਲੋਂ ਚੌਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਰੇ ਜਾ ਕੇ, ਵਸੂ ਆਦਿ ਦੇਵ ਧੀਰਜ ਛੱਡ ਕੇ ਦਸਾਂ ਦਿਸ਼ਾਂ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਏ।

Verse 64

देवान्विद्रावितान्दृष्ट्वा दैत्यस्सागरनंदनः । शंखभेरी जयरवैः प्रविवेशामरावतीम्

ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭੱਜਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਗਰ-ਨੰਦਨ ਦੈਤ੍ਯ ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਭੇਰੀਆਂ ਦੇ ਜੈਕਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਅਮਰਾਵਤੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ।

Verse 65

प्रविष्टे नगरीं दैत्ये देवाः शक्रपुरोगमाः । सुवर्णाद्रिगुहां प्राप्ता न्यवसन्दैत्यतापिताः

ਜਦੋਂ ਦੈਤ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਸ਼ਕ੍ਰ (ਇੰਦਰ) ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਦੇਵਗਣ ਦੈਤ ਦੇ ਉਪਦ੍ਰਵ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਸੁਵਰਨ ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਓਥੇ ਹੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਕੇ ਟਿਕ ਗਏ।

Verse 66

तदैव सर्वेष्वसुरोऽधिकारेष्विन्द्रादिकानां विनिवेश्य सम्यक् । शुंभादिकान्दैत्यवरान् पृथक्पृथक्स्वयं सुवर्णादिगुहां व्यगान्मुने

ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਉਸ ਅਸੁਰ ਨੇ ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰ-ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਠਾ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਸ਼ੁੰਭ ਆਦਿ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਉਹ ਆਪ ਸੁਵਰਨ ਆਦਿ ਨਾਮ ਵਾਲੀ ਗੁਫ਼ਾ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।