नारदप्रश्नवर्णन (Nāradapraśna-varṇana) — “Account of Nārada’s Inquiry”

Verse 1

सूत उवाच । अंतर्हिते हरौ विप्रा नारदो मुनिसत्तमः । विचचार महीं पश्यञ्छिवलिंगानि भक्तितः

ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਵਿਪ੍ਰੋ, ਹਰੀ ਦੇ ਅੰਤ੍ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਣ ਉਪਰੰਤ ਮੁਨੀਸ਼੍ਰੇਠ ਨਾਰਦ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਚਰਦਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।

Verse 2

पृथिव्या अटनं कृत्वा शिवरूपाण्यनेकशः । ददर्श प्रीतितो विप्रा भुक्तिमुक्तिप्रदानि सः

ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਭਟਕ ਕੇ, ਹੇ ਵਿਪ੍ਰੋ, ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ—ਜੋ ਭੁਕਤੀ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 3

अथ तं विचरंतं कौ नारदं दिव्यदर्शनम् । ज्ञात्वा शंभुगणौ तौ तु सुचित्तमुपजग्मतुः

ਫਿਰ ਦਿਵ੍ਯ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੋ ਕੇ ਵਿਚਰਦੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਉਹ ਦੋ ਗਣ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ-ਭਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਆਏ।

Verse 4

शिरसा सुप्रणम्याशु गणावूचतुरादरात् । गृहीत्वा चरणौ तस्य शापोद्धारेच्छया च तौ

ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਗਣ ਤੁਰੰਤ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਬੋਲੇ; ਅਤੇ ਸ਼ਾਪ ਉਤਰ ਜਾਵੇ ਇਸ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨ ਫੜ ਲਏ।

Verse 5

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां प्रथमखंडे सृष्ट्युपाख्याने नारदप्रश्नवर्णनोनाम पञ्चमोऽध्यायः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਵ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਦੂਜੇ ਭਾਗ ਰੁਦ੍ਰ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਖੰਡ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਉਪਾਖਿਆਨ ਵਿੱਚ ‘ਨਾਰਦ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਪੰਜਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।

Verse 6

आवां हरगणौ विप्र तवागस्कारिणौ मुने । स्वयम्बरे राजपुत्र्या मायामोहितचेतसा

ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ, ਹੇ ਮੁਨੀ! ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਹਰ (ਸ਼ਿਵ) ਦੇ ਗਣ ਹਾਂ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕਾਰਜ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਆਏ ਹਾਂ। ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦੇ ਸਵਯੰਵਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਚਿੱਤ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 7

त्वया दत्तश्च नौ शापः परेशप्रेरितेन ह । ज्ञात्वा कुसमयं तत्र मौनमेव हि जीवनम्

ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸ਼ਾਪ ਵੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਪਰਮੇਸ਼ (ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਉੱਥੇ ਸਮਾਂ ਪ੍ਰਤੀਕੂਲ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਮੌਨ ਹੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਢੰਗ ਹੈ।

Verse 8

स्वकर्मणः फलं प्राप्तं कस्यापि न हि दूषणम् । सुप्रसन्नो भव विभो कुर्वनुग्रहमद्य नौ

ਜੋ ਕੁਝ ਸਾਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਹੈ; ਕਿਸੇ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਸਰਬ-ਸਮਰਥ ਪ੍ਰਭੂ, ਪੂਰਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਅਨੁਗ੍ਰਹ ਕਰੋ।

Verse 9

सूत उवाच । वच आकर्ण्य गणयोरिति भक्त्युक्तमादरात् । प्रत्युवाच मुनिः प्रीत्या पश्चात्तापमवाप्य सः

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਸ਼ਿਵਗਣਾਂ ਦੇ ਦੋ ਸੇਵਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਹੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਮੁਨੀ ਮਨੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਲੱਗਾ; ਅਤੇ ਪਸ਼ਚਾਤਾਪ ਨਾਲ ਛੂਹਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਫਿਰ ਬੋਲਿਆ।

Verse 10

नारद उवाच । शृणुतं मे महादेव गणा मान्यतमौ सताम् । वचनं सुखदं मोहनिर्मुक्तं च यथार्थकम्

ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਸੁਣੋ; ਹੇ ਗਣੋ, ਤੁਸੀਂ ਸਤਪੁਰਖਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾਣਯੋਗ ਹੋ। ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਖਦਾਇਕ, ਮੋਹ-ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਸੱਚ ਦੇ ਅਨੁਰੂਪ ਹੈ।

Verse 11

पुरा मम मतिर्भ्रष्टासीच्छिवेच्छावशात् युवम् । सर्वथा मोहमापन्नश्शप्तवान्वां कुशेमुषिः

ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਸ਼ ਮੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਭਟਕ ਗਈ। ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਪੈ ਕੇ ਮੈਂ—ਕੁਸ਼ੇਮੁਸ਼ੀ—ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਬੈਠਾ।

Verse 12

यदुक्तं तत्तथा भावि तथापि शृणुतां गणौ । शापोद्धारमहं वच्मि क्षमथा मघमद्य मे

ਜੋ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਉਹ ਓਹੋ ਜਿਹਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ; ਫਿਰ ਵੀ, ਹੇ ਗਣੋ, ਸੁਣੋ। ਮੈਂ ਸ਼ਾਪ ਉਤਾਰਨ ਦਾ ਉਪਾਅ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ; ਇਸ ਲਈ ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਅਪਰਾਧ ਮਾਫ਼ ਕਰੋ।

Verse 13

वीर्यान्मुनिवरस्याप्त्वा राक्षसेशत्वमादिशम् । स्यातां विभवसंयुक्तौ बलिनो सुप्रतापिनौ

ਉਸ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੁਨੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤਿ ਬਣਾਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਐਸ਼ਵਰ੍ਯ-ਸੰਪੰਨ, ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਅਤਿ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਹੋ ਗਏ।

Verse 14

सर्वब्रह्मांडराजानौ शिवभक्तौ जितेन्द्रियौ । शिवापरतनोर्मृत्युं प्राप्य स्वं पदमाप्स्यथः

ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਸਭ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡਾਂ ਦੇ ਅਧਿਰਾਜ ਬਣੋਗੇ—ਸ਼ਿਵ-ਭਗਤ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ। ਅਤੇ ਮੌਤ ਆਉਣ ਤੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਆਸਰੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਪਰਮ ਪਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋਗੇ।

Verse 15

सूत उवाच । इत्याकर्ण्य मुनेर्वाक्यं नारदस्य महात्मनः । उभौ हरगणौ प्रीतौ स्वं पदं जग्मतुर्मुदा

ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਮਹਾਤਮਾ ਮੁਨੀ ਨਾਰਦ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਰ (ਸ਼ਿਵ) ਦੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਗਣ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।

Verse 16

नारदोऽपि परं प्रीतो ध्यायञ्छिवमनन्यधीः । विचचार महीं पश्यञ्छिवतीर्थान्यभीक्ष्णशः

ਨਾਰਦ ਵੀ ਪਰਮ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਅਨਨ੍ਯ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਚਰਿਆ ਅਤੇ ਮੁੜ ਮੁੜ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।

Verse 17

काशीं प्राप्याथ स मुनिः सर्वोपरि विराजिताम् । शिवप्रियां शंभुसुखप्रदां शम्भुस्वरूपिणीम्

ਫਿਰ ਉਹ ਮੁਨੀ ਕਾਸ਼ੀ ਪਹੁੰਚਿਆ—ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਭੂਸ਼ਿਤ ਹੈ; ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪ੍ਰਿਆ, ਸ਼ੰਭੂ ਦਾ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਅਤੇ ਆਪ ਹੀ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਸਰੂਪ ਸਮਾਨ।

Verse 18

दृष्ट्वा काशीं कृताऽर्थोभूत्काशीनाथं ददर्श ह । आनर्च परम प्रीत्या परमानन्दसंयुतः

ਕਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਕ੍ਰਿਤਾਰਥ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਕਾਸ਼ੀਨਾਥ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ, ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ।

Verse 19

स मुदः सेव्यतां काशीं कृतार्थो मुनिसत्तमः । नमन्संवर्णयन्भक्त्या संस्मरन्प्रेमविह्वलः

ਹੇ ਮੁਨੀਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ; ਤੂੰ ਕ੍ਰਿਤਾਰਥ ਹੈਂ। ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ, (ਸ਼ਿਵ ਦਾ) ਗੁਣਗਾਨ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਵਿਹਵਲ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦਾ ਰਹਿ।

Verse 20

ब्रह्मलोकं जगामाथ शिवस्मरणसन्मतिः । शिवतत्त्वं विशेषेण ज्ञातुमिच्छुस्स नारदः

ਤਦ ਸ਼ਿਵ-ਸਿਮਰਨ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਮਨ ਵਾਲਾ ਨਾਰਦ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ-ਤੱਤ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਸੁਖਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹਿਆ।

Verse 21

नत्वा तत्र विधिं भक्त्या स्तुत्वा च विविधैस्तवैः । पप्रच्छ शिवत्तत्वं शिवसंभक्तमानसः

ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਵਿਧਾਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਤਵਾਂ ਨਾਲ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ; ਫਿਰ ਸ਼ਿਵ-ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਮਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਨਾਰਦ ਨੇ ਸ਼ਿਵ-ਤੱਤ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।

Verse 22

नारद उवाच । ब्रह्मन्ब्रह्मस्वरूपज्ञ पितामह जगत्प्रभो । त्वत्प्रसादान्मया सर्वं विष्णोर्माहात्म्यमुत्तमम्

ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਨ, ਬ੍ਰਹਮ-ਸਰੂਪ ਦੇ ਗਿਆਤਾ, ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ ਜਗਤ-ਪ੍ਰਭੋ! ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਉੱਤਮ ਮਹਾਤਮ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਲਿਆ ਹੈ।

Verse 23

भक्तिमार्गं ज्ञानमार्गं तपोमार्गं सुदुस्तरम् । दानमार्गञ्च तीर्थानां मार्गं च श्रुतवानहम्

ਮੈਂ ਭਗਤੀ-ਮਾਰਗ, ਗਿਆਨ-ਮਾਰਗ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਸ਼ਕਰ ਤਪੋ-ਮਾਰਗ, ਦਾਨ-ਮਾਰਗ ਅਤੇ ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਮਾਰਗ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।

Verse 24

न ज्ञातं शिवतत्त्वं च पूजाविधिमतः क्रमात् । चरित्रं विविधं तस्य निवेदय मम प्रभो

ਮੈਂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਸ਼ਿਵ-ਤੱਤਵ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਿਆ, ਨਾਂ ਹੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਦਾ ਕ੍ਰਮ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਪਵਿੱਤਰ ਚਰਿਤ੍ਰ ਮੈਨੂੰ ਸੁਣਾਓ।

Verse 25

निर्गुणोऽपि शिवस्तात सगुणश्शंकरः कथम् । शिवतत्त्वं न जानामि मोहितश्शिवमायया

ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਸ਼ਿਵ ਤਾਂ ਨਿਰਗੁਣ ਹਨ; ਫਿਰ ਸ਼ੰਕਰ ਸਗੁਣ ਕਿਵੇਂ? ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਹੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਸ਼ਿਵ-ਤੱਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।

Verse 26

सृष्टेः पूर्वं कथं शंभुस्स्वरूपेण प्रतिष्ठितः । सृष्टिमध्ये स हि कथं क्रीडन्संवर्तते प्रभुः

ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੰਭੂ ਆਪਣੇ ਸਵਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਸਨ? ਅਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉਹ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਕਿਵੇਂ ਲੀਲਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਰਦਿਆਂ ਸੰਵਰਤ (ਪ੍ਰਲਯ) ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ?

Verse 27

तदन्ते च कथं देवस्स तिष्ठति महेश्वरः । कथं प्रसन्नतां याति शंकरो लोकशंकरः

ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੇਵ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਕਿਵੇਂ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ? ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਸ਼ੰਕਰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ?

Verse 28

संतुष्टश्च स्वभक्तेभ्यः परेभ्यश्च महेश्वरः । किं फलं यच्छति विधे तत्सर्वं कथयस्व मे

ਜਦੋਂ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਵਿਧਾਤਾ (ਬ੍ਰਹਮਾ), ਉਹ ਕਿਹੜਾ ਫਲ ਬਖ਼ਸ਼ਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।

Verse 29

सद्यः प्रसन्नो भगवान्भवतीत्यनुसंश्रुतम् । भक्तप्रयासं स महान्न पश्यति दयापरः

ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦਇਆਲੂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਭਗਤ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਜਾਂ ਕਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਕੇਵਲ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।

Verse 30

ब्रह्मा विष्णुर्महेशश्च त्रयो देवाश्शिवांशजाः । महेशस्तत्र पूर्णांशस्स्वयमेव शिवः परः

ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼—ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਦੇਵ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹਨ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੇਸ਼ ਪੂਰਨ ਅੰਸ਼ ਹੈ; ਉਹੀ ਆਪ ਪਰਮ ਸ਼ਿਵ ਹੈ।

Verse 31

तस्याविर्भावमाख्याहि चरितानि विशेषतः । उमाविर्भावमाख्याहि तद्विवाहं तथा विभो

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਉਸ (ਸ਼ਿਵ) ਦੇ ਪ੍ਰਾਕਟਯ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚਰਿਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਰਣਨ ਕਰੋ। ਉਮਾ ਦੇ ਪ੍ਰਾਕਟਯ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਵ੍ਯ ਵਿਵਾਹ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਦੱਸੋ।

Verse 32

तद्गार्हस्थ्यं विशेषेण तथा लीलाः परा अपि । एतत्सर्वं तथान्यच्च कथनीयं त्वयानघ

ਉਸ ਦੇ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਜੀਵਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਰਮ ਦਿਵ੍ਯ ਲੀਲਾਵਾਂ ਦਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕਰੋ। ਹੇ ਨਿਰਪਾਪ, ਇਹ ਸਭ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਕੁਝ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਕਿਹਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 33

तदुत्पत्तिं विवाहं च शिवायास्तु विशेषतः । प्रब्रूहि मे प्रजानाथ गुहजन्म तथैव च

ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਨਾਥ, ਉਸ (ਦੇਵੀ) ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਵਿਵਾਹ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵਰਣਨ ਕਰੋ; ਅਤੇ ਗੁਹ (ਕਾਰਤਿਕੇਯ) ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਦੱਸੋ।

Verse 34

बहुभ्यश्च श्रुतं पूर्वं न तृप्तोऽस्मि जगत्प्रभो । अतस्त्वां शरणं प्राप्तः कृपां कुरु ममोपरि

ਹੇ ਜਗਤ-ਪ੍ਰਭੋ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਹਾਂ—ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰ।

Verse 35

इति श्रुत्वा वचस्तस्य नारदस्यांगजस्य हि । उवाच वचनं तत्र ब्रह्मा लोकपितामहः

ਆਪਣੇ ਮਨੋਜ ਪੁੱਤਰ ਨਾਰਦ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਲੋਕਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉੱਥੇ ਉੱਤਰ ਵਜੋਂ ਬਚਨ ਕਿਹਾ।