दक्षयज्ञे सत्या अपमानबोधः — Satī Encounters Disrespect at Dakṣa’s Sacrifice

Verse 1

ब्रह्मोवाच । दाक्षायणी गता तत्र तत्र यज्ञो महाप्रभः । सुरासुरमुनीन्द्रादिकुतूहलसमन्वितः

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਦਾਕਸ਼ਾਇਣੀ (ਸਤੀ) ਉੱਥੇ ਗਈ; ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੱਗ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਅਸੁਰਾਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਸੀ।

Verse 2

स्वपितुर्भवनं तत्र नानाश्चर्यसमन्वितम् । ददर्श सुप्रभं चारु सुरर्षिगण संयुतम्

ਉੱਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਭਵਨ ਦੇਖਿਆ—ਜੋ ਕਈ ਅਜੂਬਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ—ਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

Verse 3

द्वारि स्थिता तदा देवी ह्यवरुह्य निजासनात् । नन्दिनोऽभ्यंतरं शीघ्रमेकैवागच्छदध्वरम्

ਤਦੋਂ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਖੜੀ ਦੇਵੀ ਆਪਣੇ ਆਸਨ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ, ਇਕੱਲੀ ਹੀ ਤੁਰੰਤ ਨੰਦੀ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਪ੍ਰਾਂਗਣ—ਯੱਗ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਰਿਸਰ—ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਈ।

Verse 4

आगतां च सतीं दृष्ट्वाऽसिक्नी माता यशस्विनी । अकरोदादरं तस्या भगिन्यश्च यथोचितम्

ਸਤੀਂ ਨੂੰ ਆਇਆ ਵੇਖ ਕੇ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਮਾਤਾ ਅਸਿਕਨੀ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਯਥੋਚਿਤ ਆਦਰ ਤੇ ਸਨੇਹ ਕੀਤਾ; ਅਤੇ ਭੈਣਾਂ ਨੇ ਵੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ।

Verse 5

नाकरोदादरं दक्षो दृष्ट्वा तामपि किंचन । नान्योपि तद्भयात्तत्र शिवमायाविमोहितः

ਦੱਖ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ ਰਤਾ ਭਰ ਆਦਰ ਨਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਉੱਥੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਭ ਸ਼ਿਵ-ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਸਨ।

Verse 6

अथ सा मातरं देवी पितरं च सती मुने । अनमद्विस्मितात्यंतं सर्वलोक पराभवात्

ਫਿਰ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਦੇਵੀ ਸਤੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ; ਪਰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਕਾਰਨ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਰਹੀ ਅਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਸ਼ਾਂਤ ਨਾ ਹੋ ਸਕੀ।

Verse 7

भागानपश्यद्देवानां हर्यादीनां तदध्वरे । न शंभुभागमकरोत् क्रोधं दुर्विषहं सती

ਸਤੀ ਨੇ ਉਸ ਯਜ੍ਞ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਲੈਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਪਰ ਸ਼ੰਭੂ ਲਈ ਕੋਈ ਹਿੱਸਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਅਪਮਾਨ ਦੇਖ ਕੇ ਸਤੀ ਨੂੰ ਅਸਹਿਣ ਕ੍ਰੋਧ ਚੜ੍ਹ ਆਇਆ।

Verse 8

सत्युवाच । तदा दक्षं दहन्तीव रुषा पूर्णा सती भृशम् । क्रूरदृष्ट्या विलोक्यैव सर्वानप्यपमानिता

ਸਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਤਦ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਅਤਿ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸਤੀ ਨੇ ਦਕਸ਼ ਵੱਲ ਐਸੇ ਕਠੋਰ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਤੱਕਿਆ ਜਿਵੇਂ ਉਸਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਵੇਗੀ; ਅਪਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸੇ ਤੀਖੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ।

Verse 9

सत्युवाच । अनाहूतस्त्वया कस्माच्छंभुः परमशोभनः । येन पूतमिदं विश्वं समग्रं सचराचरम्

ਸਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਤੂੰ ਪਰਮ ਸ਼ੋਭਾਵਾਨ ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸੱਦਿਆ? ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸਾਰਾ ਚਰਾਚਰ ਸਮੇਤ ਸੰਪੂਰਨ ਜਗਤ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 10

यज्ञो यज्ञविदां श्रेष्ठो यज्ञांगो यज्ञदक्षिणः । यज्ञकर्ता च यश्शंभुस्तं विना च कथं मखः

ਸ਼ੰਭੂ ਹੀ ਯਜ੍ਞ ਹੈ—ਯਜ੍ਞ-ਵਿਦਾਂ ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ। ਉਹੀ ਯਜ੍ਞ ਦਾ ਅੰਗ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹੀ ਯਜ੍ਞ-ਦਕਸ਼ਿਣਾ। ਉਹੀ ਯਜ੍ਞਕਰਤਾ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਮਖ (ਯਜ੍ਞ) ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

Verse 11

यस्य स्मरणमात्रेण सर्वं पूतं भवत्यहो । विना तेन कृतं सर्वमपवित्रं भविष्यति

ਅਹੋ! ਜਿਸ ਦਾ ਕੇਵਲ ਸਿਮਰਨ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸਭ ਕੁਝ ਅਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 12

द्रव्यमंत्रादिकं सर्वं हव्यं कव्यं च यन्मयम् । शंभुना हि विना तेन कथं यज्ञः प्रवर्तितः

ਸਾਰੇ ਦ੍ਰਵ੍ਯ, ਮੰਤ੍ਰ ਆਦਿ ਅਤੇ ਹਵ੍ਯ ਤੇ ਕਵ੍ਯ—ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਨਾਲ ਹੀ ਵਿਆਪਤ ਹਨ; ਤਾਂ ਫਿਰ ਸ਼ੰਭੂ (ਸ਼ਿਵ) ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਯੱਗ ਕਿਵੇਂ ਚੱਲ ਸਕਦਾ ਹੈ?

Verse 13

किं शिवं सुरसामान्यं मत्याकार्षीरनादरम् । भ्रष्टबुद्धिर्भवानद्य जातोसि जनकाधम

ਸਧਾਰਣ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਦੇਵਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਤੂੰ ਅਦਬ ਕਿਉਂ ਨਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਅਪਮਾਨ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ? ਅੱਜ ਤੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਭਟਕ ਗਈ; ਤੂੰ ਪਿਤਿਆਂ ਵਿਚ ਕਲੰਕ ਬਣ ਗਿਆ।

Verse 14

विष्णुब्रह्मादयो देवा यं संसेव्य महेश्वरम् । प्राप्ताः स्वपदवीं सर्वे तं न जानासि रे हरम्

ਵਿਸ਼ਨੂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵ ਉਸ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਉੱਚ ਪਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ; ਪਰ ਤੂੰ ਹਰਾ—ਬੰਧਨ ਹਰਨ ਵਾਲੇ—ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।

Verse 15

एते कथं समायाता विष्णुब्रह्मादयस्सुराः । तव यज्ञे विना शंभुं स्वप्रभुं मुनयस्तथा

ਵਿਸ਼ਨੂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵ ਤੇਰੇ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਆ ਪਹੁੰਚੇ? ਅਤੇ ਮੁਨੀ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸੁਆਮੀ ਸ਼ੰਭੂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਤੇਰੇ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਆ ਗਏ?

Verse 16

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा परमेशानी विष्ण्वादीन्सकलान् प्रति । पृथक्पृथगवोचत्सा भर्त्सयंती भवात्मिका

ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ ਭਵਾਤਮਿਕਾ ਪਰਮੇਸ਼ਾਨੀ ਸਤੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਆਦਿਕ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕ-ਇਕ ਕਰਕੇ ਡਾਂਟਦਿਆਂ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।

Verse 17

सत्युवाच । हे विष्णो त्वं महादेवं किं न जानासि तत्त्वतः । सगुणं निर्गुणं चापि श्रुतयो यं वदंति ह

ਸਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ! ਕੀ ਤੂੰ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਤੱਤਵਤಃ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ? ਸ਼੍ਰੁਤੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਗੁਣ ਅਤੇ ਨਿਰਗੁਣ ਦੋਵੇਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਆਖਦੀਆਂ ਹਨ।

Verse 18

यद्यपि त्वां करं दत्त्वा बहुवारं महेश्वरः । अशिक्षयत्पुरा शाल्वप्रमुखाकृतिभिर्हरे

ਹੇ ਹਰੇ! ਭਾਵੇਂ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਸ਼ਾਲਵ ਆਦਿਕ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਤੇਰਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਬਾਰੰਬਾਰ ਤੈਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਿਕਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

Verse 19

तदपि ज्ञानमायातं न ते चेतसि दुर्मते । भागार्थी दक्षयज्ञेस्मिन् शिवं स्वस्वामिनं विना

ਹੇ ਦੁਰਮਤੀ! ਉਹ ਗਿਆਨ ਵੀ ਤੇਰੇ ਚਿੱਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਉਤਰੀਆ। ਇਸ ਦਕਸ਼ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਵਾਮੀ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੂੰ ਹਿੱਸਾ ਮੰਗਦਾ ਹੈਂ।

Verse 20

पुरा पंचमुखो भूत्वा गर्वितोऽसि सदाशिवम् । कृतश्चतुर्मुखस्तेन विस्मृतोसि तदद्भुतम्

ਪਹਿਲਾਂ ਤੂੰ ਪੰਜਮੁਖ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਹੰਕਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਚਤੁਰਮੁਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਪਰ ਤੂੰ ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਕਰਤਬ ਭੁੱਲ ਗਿਆ।

Verse 21

इन्द्र त्वं किं न जानासि महादेवस्य विक्रमम् । भस्मी कृतः पविस्ते हि हरेण क्रूरकर्मणा

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਕੀ ਤੂੰ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ? ਕਠੋਰ ਤੇ ਅਟੱਲ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਰ ਨੇ ਤੇਰਾ ਵਜ੍ਰ ਭਸਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

Verse 22

हे सुराः किन्न जानीथ महादेवस्य विक्रमम् । अत्रे वसिष्ठ मुनयो युष्माभिः किं कृतं त्विह

ਹੇ ਦੇਵੋ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ? ਹੇ ਅਤ੍ਰੀ ਤੇ ਵਸਿਸ਼ਠ ਮੁਨੀਓ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕਰ ਬੈਠੇ ਹੋ?

Verse 23

भिक्षाटनं च कृतवान् पुरा दारुवने विभुः । शप्तो यद्भिक्षुको रुद्रो भवद्भिर्मुनिभिस्तदा

ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਦਾਰੁਵਨ ਵਿੱਚ ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਭਿਖਿਆ ਮੰਗਣ ਦੀ ਲੀਲਾ ਕੀਤੀ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੁਸੀਂ ਮੁਨੀਜਨਾਂ ਨੇ ਭਿਖਾਰੀ-ਵੇਸ਼ ਧਾਰੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

Verse 24

शप्तेनापि च रुद्रेण यत्कृतं विस्मृतं कथम् । तल्लिंगेनाखिलं दग्धं भुवनं सचराचरम्

ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਵੀ ਜੋ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਭੁੱਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਉਸੇ ਲਿੰਗ ਨਾਲ ਚਰ-ਅਚਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰਾ ਭਵਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੜ ਗਿਆ।

Verse 25

सर्वे मूढाश्च संजाता विष्णुब्रह्मादयस्सुराः । मुनयोऽन्ये विना शंभुमागता यदिहाध्वरे

ਵਿਸ਼ਨੂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਦੇਵ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ। ਹੋਰ ਮੁਨੀ ਵੀ ਇੱਥੇ ਇਸ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਪਰ ਸ਼ੰਭੂ (ਸ਼ਿਵ) ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ।

Verse 26

सर्वे वेदाश्च संभूताः सांगाश्शास्त्राणि वाग्यतः । योसौ वेदांतगश्शम्भुः कैश्चिज्ज्ञातुं न पार्यते

ਉਸੇ ਤੋਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਵੇਦ ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਸਮੇਤ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਬਾਣੀ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵੀ। ਪਰ ਵੇਦਾਂਤ ਦਾ ਪਰਮ ਲਕਸ਼ ਉਹ ਸ਼ੰਭੂ ਕੁਝ ਸੀਮਿਤ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।

Verse 27

ब्रह्मोवाच । इत्यनेकविधा वाणीरगदज्जगदम्बिका । कोपान्विता सती तत्र हृदयेन विदूयता

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਨੇਕ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਬੋਲ ਕੇ ਜਗਦੰਬਿਕਾ ਸਤੀ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਓਥੇ ਹੀ ਠਹਿਰ ਗਈ; ਅੰਦਰੋਂ ਉਸ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਸੜਦਾ ਹੋਇਆ ਵਿਹਲ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 28

विष्ण्वादयोखिला देवा मुनयो ये च तद्वचः । मौनीभूतास्तदाकर्ण्य भयव्याकुलमानसाः

ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਮੁਨੀ ਵੀ ਡਰ ਨਾਲ ਘਬਰਾਏ ਮਨ ਹੋ ਕੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ।

Verse 29

इतिश्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां द्वितीये सतीखंडे सतीवाक्यवर्णनं नामैकोनत्रिंशोऽध्यायः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਵ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਦੂਜੇ ਗ੍ਰੰਥ ਰੁਦ੍ਰਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਤੀਖੰਡ ਵਿੱਚ ‘ਸਤੀ-ਵਾਕ੍ਯ-ਵਰਨਨ’ ਨਾਮਕ ਉਨੱਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।

Verse 30

दक्ष उवाच । तव किं बहुनोक्तेन कार्यं नास्तीह सांप्रतम् । गच्छ वा तिष्ठ वा भद्रे कस्मात्त्वं हि समागता

ਦਕਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ—“ਲੰਮਾ ਬੋਲਣ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਇਸ ਵੇਲੇ ਇੱਥੇ ਤੇਰਾ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਚਲੀ ਜਾ ਜਾਂ ਰਹਿ ਜਾ; ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਆਈ ਹੀ ਕਿਉਂ?”

Verse 31

अमंगलस्तु ते भर्ता शिवोसौ गम्यते बुधैः । अकुलीको वेदबाह्यो भूतप्रेतपिशाचराट्

“ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਇਹ ਸ਼ਿਵ ਅਮੰਗਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਵਿਦਵਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕੁਲ-ਰੀਤ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਵੇਦਿਕ ਮਰਯਾਦਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ, ਅਤੇ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ-ਪਿਸਾਚਾਂ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਹੈ।”

Verse 32

तस्मान्नाह्वारितो रुद्रो यज्ञार्थं सुकुवेषभृत् । देवर्षिसंसदि मया ज्ञात्वा पुत्रि विपश्चिता

ਇਸ ਲਈ ਯੱਗ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਯੋਗ ਵੇਸ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਬਾਵਜੂਦ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਹੇ ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਧੀਏ, ਦੇਵ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਫ਼ ਜਾਣ ਲਈ।

Verse 33

विधिना प्रेरितेन त्वं दत्ता मंदेन पापिना । रुद्रायाविदितार्थाय चोद्धताय दुरात्मने

ਵਿਧੀ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ ਤੂੰ ਉਸ ਮੰਦਬੁੱਧੀ ਪਾਪੀ ਵੱਲੋਂ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ ਗਈ—ਜਿਸ ਨੂੰ (ਲੋਕਾਂ ਨੇ) ਮਰਯਾਦਾ ਦਾ ਗਿਆਨ ਨਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਅਹੰਕਾਰੀ ਤੇ ਦੁਸ਼ਟ-ਹਿਰਦਾ ਸਮਝਿਆ।

Verse 34

तस्मात्कोपं परित्यज्य स्वस्था भव शुचिस्मिते । यद्यागतासि यज्ञेस्मिन् दायं गृह्णीष्व चात्मना

ਇਸ ਲਈ ਕ੍ਰੋਧ ਛੱਡ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀਏ। ਜਦ ਤੂੰ ਇਸ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਆਈ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਠਹਿਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਯੋਗ ਹਿੱਸਾ ਆਪ ਹੀ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰ।

Verse 35

ब्रह्मोवाच । दक्षेणोक्तेति सा पुत्री सती त्रैलोक्यपू जिता । निंदायुक्तं स्वपितरं दृष्ट्वासीद्रुषिता भृशम्

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਦਕਸ਼ ਦੇ ਇਉਂ ਕਹਿਣ ਉਪਰੰਤ, ਤ੍ਰਿਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਤ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਸਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਿੰਦਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਦੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧ ਕੀਤਾ।

Verse 36

अर्चितयत्तदा सेति कथं यास्यामि शंकरम् । शंकरं द्रष्टुकामाहं पृष्टा वक्ष्ये किमुत्तरम्

“ਤਾਂ ਫਿਰ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ,” ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ—ਪਰ ਮੈਂ ਸ਼ੰਕਰ ਕੋਲ ਕਿਵੇਂ ਜਾਵਾਂ? ਮੈਂ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੀ ਹਾਂ; ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਕੀ ਜਵਾਬ ਦਿਆਂ?

Verse 37

अथ प्रोवाच पितरं दक्षं तं दुष्टमानसम् । निश्श्वसंती रुषाविष्टा सा सती त्रिजगत्प्रसूः

ਫਿਰ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਸਤੀ ਨੇ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਾਹ ਲੈਂਦਿਆਂ, ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਟ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਪਿਤਾ ਦਕਸ਼ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।

Verse 38

सत्युवाच । यो निंदति महादेवं निंद्यमानं शृणोति वा । तावुभौ नरकं यातौ यावच्चन्द्रदिवाकरौ

ਸਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਿੰਦਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਹਨ।

Verse 39

तस्मात्त्यक्ष्याम्यहं देवं प्रवेक्ष्यामि हुताशनम् । किं जीवितेन मे तात शृण्वंत्यानादरं प्रभोः

ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇਸ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿਆਂਗੀ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਾਂਗੀ। ਹੇ ਪਿਤਾ, ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਅਨਾਦਰ ਸੁਣਦਿਆਂ ਮੇਰੇ ਜਿਊਣ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?

Verse 40

यदि शक्तस्स्वयं शंभोर्निंदकस्य विशेषतः । छिंद्यात् प्रसह्य रसनां तदा शुद्ध्येन्न संशयः

ਜੇ ਕੋਈ ਸਮਰੱਥ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਜੀਭ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਤਦ ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।

Verse 41

यद्यशक्तो जनस्तत्र निरयात्सुपिधाय वै । कर्णौ धीमान् ततश्शुद्ध्येद्वदंतीदं बुधान्वरान्

ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਉੱਥੇ ਅਸਮਰੱਥ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਨ ਬੰਦ ਕਰ ਲੈਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਚਲੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤਦ ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਅਜਿਹਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਵਿਦਵਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

Verse 42

ब्रह्मोवाच । इत्थमुक्त्वा धर्मनीतिं पश्चात्तापमवाप सा । अस्मरच्छांकरं वाक्यं दूयमानेन चेतसा

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਮ ਨੀਤੀ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਪਛਤਾਵੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ। ਦੁਖੀ ਮਨ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਸ਼ੰਕਰ (ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ) ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।

Verse 43

ततस्संकुद्ध्य सा दक्षं निश्शंकं प्राह तानपि । सर्वान्विष्ण्वादिकान्देवान्मुनीनपि सती ध्रुवम्

ਤਦ ਸਤੀ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਦਕਸ਼ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।

Verse 44

सत्युवाच । तात त्वं निंदकश्शंभोः पश्चात्तापं गमिष्यसि । इह भुक्त्वा महादुःखमंते यास्यसि यातनाम्

ਸਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਪਿਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਨਿੰਦਕ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਯਕੀਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਛਤਾਵਾ ਕਰੋਗੇ। ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਭੋਗ ਕੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਯਾਤਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋਗੇ।"

Verse 45

यस्य लोकेऽप्रियो नास्ति प्रियश्चैव परात्मनः । तस्मिन्नवैरे शर्वेस्मिन् त्वां विना कः प्रतीपकः

ਜਿਸ ਲਈ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਪ੍ਰਿਯ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਜੋ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿਆਰਾ ਹੈ—ਸਭ ਨਾਲ ਬਿਨਾ ਵੈਰ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਵ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੌਣ ਵਿਰੋਧੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

Verse 46

महद्विनिंदा नाश्चर्यं सर्वदाऽसत्सु सेर्ष्यकम् । महदंघ्रिरजो ध्वस्ततमस्सु सैव शोभना

ਮਹਾਨਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੋਈ ਅਚੰਭਾ ਨਹੀਂ; ਅਸੱਤ ਅਤੇ ਅਪਵਿੱਤਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਦਾ ਹੀ ਈਰਖਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਧਕਾਰ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਚਰਨ-ਰਜ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਹੀ ਗੱਲ ਭੂਸ਼ਣ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 47

शिवेति द्व्यक्षरं यस्य नृणां नाम गिरेरितम् । सकृत्प्रसंगात्सकलमघमाशु विहंति तत्

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ‘ਸ਼ਿ-ਵ’ ਇਹ ਦੋ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਨਾਮ ਇਕ ਵਾਰ ਵੀ, ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਸੰਗਵਸ਼ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਉਚਾਰਣ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 48

पवित्रकीर्तितमलं भवान् द्वेष्टि शिवेतरः । अलंघ्यशासनं शंभुमहो सर्वेश्वरं खलः

ਹੇ ਸ਼ਿਵ-ਵਿਰੋਧੀ! ਜਿਸ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਹੈ, ਉਸ ਸ਼ੰਭੂ ਨਾਲ ਵੀ ਤੂੰ ਵੈਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ; ਜਿਸ ਦਾ ਹੁਕਮ ਅਲੰਘਣੀਯ ਹੈ। ਹਾਏ, ਸਰਵੇਸ਼ਵਰ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਨੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਤੂੰ ਕਿੰਨਾ ਦੁਸ਼ਟ ਹੈਂ!

Verse 49

यत्पादपद्मं महतां मनोऽलिसुनिषेवितम् । सर्वार्थदं ब्रह्मरसैः सर्वार्थिभिरथादरात्

ਉਸ ਦੇ ਚਰਨ-ਕਮਲ ਨੂੰ ਮਹਾਨਾਂ ਦੇ ਭੌਰੇ ਵਰਗੇ ਮਨ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਸੇਵਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਭ ਪੁਰੁਸ਼ਾਰਥ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮ-ਰਸ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਸਾਧਕ ਉਸ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਆਦਰਦੇ ਹਨ।

Verse 50

यद्वर्षत्यर्थिनश्शीघ्रं लोकस्य शिवआदरात् । भवान् द्रुह्यति मूर्खत्वात्तस्मै चाशेषबंधवे

ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਪ੍ਰਤੀ ਆਦਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ 'ਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਵਰਦਾਨਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ—ਮੂਰਖਤਾ ਕਾਰਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸਾਕ ਅਤੇ ਹਿਤਕਾਰੀ ਹਨ।

Verse 51

किंवा शिवाख्यमशिवं त्वदन्ये न विदुर्बुधाः । ब्रह्मादयस्तं मुनयस्सनकाद्यास्तथापरे

ਜਾਂ ਫਿਰ, ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵਿਦਵਾਨ ਵੀ ਉਸ ਸ਼ਿਵ ਕਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ—ਜੋ ਸਾਰੇ ਅਸ਼ੁਭਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵਤੇ, ਮੁਨੀ ਅਤੇ ਸਨਕ ਆਦਿ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।

Verse 52

अवकीर्य जटाभूतैश्श्मशाने स कपालधृक् । तन्माल्यभस्म वा ज्ञात्वा प्रीत्यावसदुदारधीः

ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਜਟਾਧਾਰੀ ਭੂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਹਫ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਖਿਲਾਰ ਕੇ, ਕਪਾਲ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਉਦਾਰ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਭਸਮ ਮੰਨ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਨਿਵਾਸ ਕੀਤਾ।

Verse 53

ये मूर्द्धभिर्दधति तच्चरणोत्सृष्टमाराद् । निर्माल्यं मुनयो देवास्स शिवः परमेश्वरः

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਵਿਸਰਜਿਤ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਅਵਸ਼ੇਸ਼—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਲਿਆ—ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੁਨੀ ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਉਹ ਹੀ ਇਕੱਲੇ ਸ਼ਿਵ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਹਨ।

Verse 54

प्रवृत्तं च निवृत्तं च द्विविधं कर्मचोदि तम् । वेदे विविच्य वृत्तं च तद्विचार्यं मनीषिभिः

ਵੇਦ-ਵਿਹਿਤ ਕਰਮ ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਹਨ—ਪ੍ਰਵ੍ਰਿੱਤੀ ਅਤੇ ਨਿਵ੍ਰਿੱਤੀ। ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯੋਗ ਹੱਦ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਨਨ ਕਰਕੇ ਠੀਕ ਮਾਰਗ ਚੁਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਕਰਮ ਸ਼ੁੱਧੀ ਦਾ ਸਾਧਨ ਬਣੇ ਅਤੇ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਸ਼੍ਰੀਸ਼ਿਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮੋਖਸ਼ ਮਿਲੇ।

Verse 55

विरोधियौगपद्यैककर्तृके च तथा द्वयम् । परब्रह्मणि शंभो तु कर्मर्च्छंति न किंचन

ਪਰਬ੍ਰਹਮ ਸ਼ੰਭੂ ਵਿੱਚ ਕਰਮ ਦੇ ਟਿਕਣ ਲਈ ਰਤਾ ਭਰ ਵੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ—ਚਾਹੇ ਵਿਰੋਧੀ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇ, ਇਕੱਠੀ ਕ੍ਰਿਆ ਹੋਵੇ, ਇਕ ਕਰਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਦ੍ਵੈਤ ਦੀ ਕਲਪਨਾ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਉਸ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

Verse 56

मा वः पदव्यस्स्म पितर्या अस्मदास्थितास्सदा । यज्ञशालासु वो धूम्रवर्त्मभुक्तोज्झिताः परम्

ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਆਸਰੇ ਵਾਲੇ ਉਸ ਰਾਹ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਨਾ ਟਿਕੋ। ਯੱਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਧੂੰਏਂ-ਮਾਰਗ ਦੇ ਭੋਗੀ—ਕੇਵਲ ਬਾਹਰੀ ਕਰਮਕਾਂਡ ਨਾਲ ਚਿਮੜੇ—ਬਣ ਕੇ ਪਰਮ ਸ਼ਿਵ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਗੇ ਗਏ ਹੋ।

Verse 57

नोऽव्यक्तलिंगस्सततमवधूतसुसेवितः । अभिमानमतो न त्वं कुरु तात कुबुद्धिधृक्

ਉਹ ਕੇਵਲ ਅਵ੍ਯਕਤ ਲਿੰਗ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲਾ ਹੀ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਸਦਾ ਅਵਧੂਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੇਵਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਤਾਤ, ਅਹੰਕਾਰ ਨਾ ਕਰ; ਇਹ ਤਾਂ ਕੁਬੁੱਧੀ ਦੀ ਚਾਲ ਹੈ।

Verse 58

किंबहूक्तेन वचसा दुष्टस्त्वं सर्वथा कुधीः । त्वदुद्भवेन देहेन न मे किंचित्प्रयोजनम्

ਬਹੁਤ ਕਹਿਣ ਨਾਲ ਕੀ ਲਾਭ? ਤੂੰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਟ ਤੇ ਕੁਬੁੱਧੀ ਹੈਂ। ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਇਸ ਦੇਹ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਰਤਾ ਭਰ ਵੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।

Verse 59

तज्जन्म धिग्यो महतां सर्वथावद्यकृत्खलः । परित्याज्यो विशेषेण तत्संबंधो विपश्चिता

ਧਿਕਾਰ ਹੈ ਐਸਾ ਜਨਮ; ਜੋ ਖਲ ਸਦਾ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਹਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਲੱਜਿਤ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਵਿਵੇਕੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਹਰ ਸੰਬੰਧ ਤਿਆਗ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 60

गोत्रं त्वदीयं भगवान् यदाह वृषभध्वजः । दाक्षायणीति सहसाहं भवामि सुदुर्मनाः

ਜਦੋਂ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਧਵਜ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਤੇਰੇ ਗੋਤ੍ਰ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦਿਆਂ ਅਚਾਨਕ ਮੈਨੂੰ “ਦਾਕਸ਼ਾਯਣੀ” ਕਹਿ ਦੇਂਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਮੇਰਾ ਮਨ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਦਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 61

तस्मात्त्वदंगजं देहं कुणपं गर्हितं सदा । व्युत्सृज्य नूनमधुना भविष्यामि सुखावहा

ਇਸ ਲਈ ਤੇਰੇ ਅੰਗਾਂ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਇਹ ਦੇਹ ਸਦਾ ਕੁਣਪ ਵਾਂਗ ਨਿੰਦਿਤ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਤਿਆਗਾਂਗੀ; ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਮੈਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਕਲਿਆਣ ਦੀ ਦਾਤੀ ਬਣਾਂਗੀ।

Verse 62

हे सुरा मुनयस्सर्वे यूयं शृणुत मद्वचः । सर्वथानुचितं कर्म युष्माकं दुष्टचेतसाम्

ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮੁਨੀਆਂ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ। ਦੁਸ਼ਟ ਚਿੱਤ ਵਾਲਿਆਂ ਤੁਹਾਡਾ ਇਹ ਕਰਮ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅਨੁਚਿਤ ਹੈ।

Verse 63

सर्वे यूयं विमूढा हि शिवनिंदाः कलिप्रियाः । प्राप्स्यंति दण्डं नियतमखिलं च हराद्ध्रुवम्

ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਪਏ ਹੋ—ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਕਲੀ ਦੇ ਰਾਹ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ। ਹਰ (ਸ਼ਿਵ) ਵੱਲੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਟੱਲ ਤੌਰ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਅਤੇ ਪੂਰਾ ਦੰਡ ਮਿਲੇਗਾ।

Verse 64

ब्रह्मोवाच । दक्षमुक्त्वाध्वरे तांश्च व्यरमत्सा सती तदा । अनूद्य चेतसा शम्भुमस्मरत्प्राणवल्लभम्

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਦਕਸ਼ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਇਕੱਠਿਆਂ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ ਸਤੀ ਤਦ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਈ। ਅੰਦਰ ਮੁੜ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣਪਿਆਰੇ ਸ਼ੰਭੂ—ਸ਼ਿਵ—ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕੀਤਾ।