मङ्गलपत्रिकाग्रहणम् — Reception of the Auspicious Marriage Invitation
ਅਧਿਆਇ 39 ਨਾਰਦ–ਬ੍ਰਹਮਾ ਸੰਵਾਦ ਹੈ। ਨਾਰਦ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੰਗਲਪਤ੍ਰਿਕਾ (ਵਿਆਹ ਦਾ ਨਿਮੰਤਰਣ/ਸਵੀਕਾਰ-ਪੱਤਰ) ਮਿਲਣ ਉਪਰੰਤ ਸ਼ਸ਼ਿਮੌਲੀ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ—ਸ਼ਿਵ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੱਸ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਜਤਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੂਤਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਨਾਲ ਦਿਵ੍ਯ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਲੋਕਾਚਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਮਰਯਾਦਾ ਦਾ ਆਦਰਸ਼ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਨੂੰ ਵਿਧੀਵਤ ਪੜ੍ਹਵਾ ਕੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਆਹ-ਸਵੀਕਾਰ ਨੂੰ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੂਤਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ—ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਸਫਲ ਹੋਇਆ; ਮੇਰੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਰਹਿਣਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਵਿਆਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਦੂਤ ਨਮਸਕਾਰ ਤੇ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਫਲ ਦੂਤੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਥਾ-ਸ਼੍ਰਵਣ ਨੂੰ ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਤੇ ਪਾਪਨਾਸ਼ਕ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਲੀਲਾ ਪਰਾਤਪਰਤਾ ਨੂੰ ਸਮਾਜਕ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਹੋਏ ਮੰਗਲ-ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾਲੂ ਸਰਵਭੌਮਤਾ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।
Shlokas
Verse 1
नारद उवाच । विधे तात महाप्राज्ञ विष्णुशिष्य नमोऽस्तु ते । अद्भुतेयं कथाश्रावि त्वत्तोऽस्माभिः कृपानिधे
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਵਿਧਾਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ! ਹੇ ਤਾਤ, ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ्ञ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਕਿਰਪਾ-ਨਿਧਿ, ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਅਸੀਂ ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਸੁਣੀ ਹੈ।
Verse 2
इदानीं श्रोतुमिच्छामि चरितं शशिमौलिनः । वैवाहिकं सुमाङ्गल्यं सर्वाघौघविनाशनम्
ਹੁਣ ਮੈਂ ਸ਼ਸ਼ਿਮੌਲੀ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਵਾਹ ਦੀ ਪਰਮ ਸ਼ੁਭ, ਸੁਮੰਗਲਮਈ ਕਥਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।
Verse 3
किं चकार महादेवः प्राप्य मङ्गलपत्रिकाम् । तां श्रावय कथान्दिव्यां शङ्करस्सपरात्मनः
ਮੰਗਲ ਪੱਤਰਿਕਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਪਰਮਾਤਮਾ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਕਥਾ ਸਾਨੂੰ ਸੁਣਾਓ।
Verse 4
ब्रह्मोवाच । शृणु वत्स महाप्राज्ञ शाङ्करम्परमं यशः । यच्चकार महादेवः प्राप्य मङ्गलपत्रिकाम्
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਵਤਸ, ਹੇ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ্ঞ! ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪਰਮ ਕੀਰਤੀ ਸੁਣ; ਮੰਗਲ ਪੱਤਰਿਕਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਜੋ ਕੀਤਾ।
Verse 5
अथ शम्भुर्गृहीत्वा तां मुदा मंगलपत्रिकाम् । विजहास प्रहृष्टात्मा मानन्तेषां व्यधाद्विभुः
ਤਦ ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਹ ਮੰਗਲ ਪੱਤਰਿਕਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਮੁਸਕਰਾਇਆ; ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨ-ਸਨਮਾਨ ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ।
Verse 6
वाचयित्वा च तां सम्यग्स्वीचकार विधानतः । तज्जनन्यापयामास बहुसम्मान्य चादृतः
ਉਸ ਤੋਂ ਉਹ ਪੱਤਰਿਕਾ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੜ੍ਹਵਾ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ; ਫਿਰ ਬਹੁਤ ਆਦਰ ਤੇ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜਿਆ।
Verse 7
उवाच सुनिवर्गांस्तान्कार्य्यं सम्यक् कृतं शुभम् । आगन्तव्यं विवाहे मे विवाहस्स्वीकृतो मया
ਉਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਸਦਾਚਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ—“ਸ਼ੁਭ ਕਾਰਜ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਪੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰ ਆਉਣਾ; ਮੈਂ ਇਹ ਵਿਆਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।”
Verse 8
इत्याकर्ण्य वचश्शम्भोः प्रहृष्टास्ते प्रणम्य तम् । परिक्रम्य ययुर्धाम शंसन्तः स्वं विधिम्परम्
ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੱਖਿਣਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸੇ ਪਰਮ ਵਿਧਿ (ਧਰਮ) ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
Verse 9
अथ देवेश्वरश्शम्भुस्सामरस्त्वां मुने द्रुतम् । लौकिकाचारमाश्रित्य महालीलाकरः प्रभुः
ਫਿਰ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਸ਼ੰਭੂ—ਜੋ ਸਭ ਨਾਲ ਸਮਰਸ ਹੈ—ਹੇ ਮੁਨੀ, ਤੈਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਮਹਾ-ਲੀਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲੀਲਾ ਲਈ ਲੋਕਿਕ ਆਚਾਰ ਅਪਣਾਇਆ।
Verse 10
त्वमागतः परप्रीत्या प्रशंसंस्त्वं विधिम्परम् । प्रणमंश्च नतस्कन्धो विनीतात्मा कृताञ्जलिः
ਤੂੰ ਪਰਮ ਪ੍ਰੇਮ-ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਆਇਆ ਹੈਂ, ਉਸ ਪਰਮ ਵਿਧਿ (ਧਰਮ) ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ। ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ, ਮੋਢੇ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਵਿਨੀਤ ਮਨ ਨਾਲ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਖੜਾ ਹੈਂ।
Verse 11
अस्तौस्सुजयशब्दान्हि समुच्चार्य मुहुर्मुहुः । निदेशं प्रार्थयंस्तस्य प्रशंसंस्त्वं विधिम्मुने
ਤੂੰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ‘ਜੈ ਜੈ’ ਦੇ ਮੰਗਲ ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰ ਕੇ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ; ਹੇ ਮੁਨੀ, ਵਿਧੀ-ਵਿਧਾਨ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਮੰਗਿਆ।
Verse 12
ततश्शंभुः प्रहृष्टात्मा दर्शयंल्लौकिकीं गतिम् । उवाच मुनिवर्य त्वां प्रीणयञ्छुभया गिरा
ਫਿਰ ਸ਼ੰਭੂ ਅੰਦਰੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਲੀਲਾ ਲਈ ਲੋਕਿਕ ਢੰਗ ਵਿਖਾਂਦਾ, ਸ਼ੁਭ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਰਾਜ਼ੀ ਕਰਦਾ, ਹੇ ਮੁਨੀ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਬੋਲਿਆ।
Verse 13
शिव उवाच । प्रीत्या शृणु मुनिश्रेष्ठ ह्यस्मत्तोऽद्य वदामि ते । ब्रुवे तत्त्वां प्रियो मे यद्भक्तराजशिरोमणिः
ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਮੁਨੀਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਸੁਣੋ; ਅੱਜ ਮੈਂ ਆਪ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੱਤਵ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਹੋ—ਭਕਤ-ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਰੋਮਣੀ ਹੋ।
Verse 14
कृतं महत्तपो देव्या पार्वत्या तव शासनात् । तस्यै वरो मया दत्तः पतित्वे तोषितेन वै
ਤੁਹਾਡੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਮਹਾਨ ਤਪ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਬਣਾਂਗਾ।
Verse 15
करिष्येऽहं विवाहं च तस्या वश्यो हि भक्तितः । सप्तर्षिभिस्साधितश्च तल्लग्नं शोधितं च तैः
ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਸ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹਾਂ। ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ੁਭ ਲਗਨ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਕੇ ਪੱਕੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
Verse 16
अद्यतस्सप्तमे चाह्नि तद्भविष्यति नारद । महोत्सवं करिष्यामि लौकिकीं गतिमाश्रितः
ਹੇ ਨਾਰਦ, ਅੱਜ ਤੋਂ ਸੱਤਵੇਂ ਦਿਨ ਉਹ ਘਟਨਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਲੋਕ-ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਂ ਇੱਕ ਮਹੋਤਸਵ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਾਂਗਾ।
Verse 17
ब्रह्मोवाच । इति श्रुत्वा वचस्तस्य शंकरस्य परात्मनः । प्रसन्नधीः प्रभुं नत्वा तात त्वं वाक्यमब्रवीः
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਪਰਮਾਤਮਾ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਤੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
Verse 18
नारद उवाच । भवतस्तु व्रतमिदम्भक्तवश्यो भवान्मतः । सम्यक् कृतं च भवता पार्वतीमानसेप्सितम्
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਤੁਹਾਡਾ ਇਹ ਵਰਤ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਯੋਗ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
Verse 19
कार्यं मत्सदृशं किञ्चित्कथनीयन्त्वया विभो । मत्वा स्वसेवकं मां हि कृपां कुरु नमोऽस्तु ते
ਹੇ ਵਿਭੋ, ਮੇਰੇ ਯੋਗ ਕੋਈ ਕੰਮ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ। ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸੇਵਕ ਸਮਝ ਕੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
Verse 20
ब्रह्मोवाच । इत्युक्तस्तु त्वया शम्भुश्शंकरो भक्तवत्सलः । प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा सादरं त्वां मुनीश्वर
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਤੂੰ ਇਉਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਭਗਤ-ਵਤਸਲ ਸ਼ੰਭੂ-ਸ਼ੰਕਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ, ਹੇ ਮੁਨੀਸ਼ਵਰ, ਤੈਨੂੰ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲੱਗੇ।
Verse 21
शिव उवाच । विष्णुप्रभृतिदेवांश्च मुनीन्सिद्धानपि ध्रुवम् । त्वन्निमन्त्रय मद्वाण्या मुनेऽन्यानपि सर्वतः
ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਵਿਸ਼ਣੂ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਮੁਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੱਦਾ ਦੇ। ਅਤੇ ਹੇ ਮੁਨੀ, ਮੇਰੀ ਬਾਣੀ ਨਾਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਹੋਰ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਮੰਤਰਿਤ ਕਰ।
Verse 22
सर्व आयान्तु सोत्साहास्सर्वशोभासमन्विताः । सस्त्रीसुतगणाः प्रीत्या मम शासनगौरवात्
ਸਾਰੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਹਰ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ ਆਉਣ; ਆਪਣੀਆਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਕ-ਗਣਾਂ ਸਮੇਤ, ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਗੌਰਵਤਾ ਦੇ ਆਦਰ ਕਰਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਉਣ।
Verse 23
नागमिष्यन्ति ये त्वत्र मद्विवाहोत्सवे मुने । ते स्वकीया न मन्तव्या मया देवादयः खलु
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਵਿਆਹ-ਉਤਸਵ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਆਉਣਗੇ, ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਆਦਿ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਣ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨੂੰਗਾ।
Verse 24
ब्रह्मोवाच । इतीशाज्ञां ततो धृत्वा भवाञ्छङ्करवल्लभः । सर्वान्निमन्त्रयामास तं तं गत्वा द्रुतं मुने
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਧਾਰ ਕੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਪ੍ਰਿਯ ਭਵਾਨ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਤੁਰੰਤ ਇਕ ਇਕ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਸਭ ਨੂੰ ਨਿਯੋਤਾ ਦੇਣ ਲੱਗੇ।
Verse 25
शम्भूपकण्ठमागत्य द्रुतं मुनिवरो भवान् । तद्दूत्यात्तत्र सन्तस्थौ तदाज्ञाम्प्राप्य नारद
ਹੇ ਨਾਰਦ, ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਪ੍ਰਿਯ ਸੇਵਕ ਪਕੰਠ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ; ਉਸ ਦਾ ਦੂਤ ਬਣ ਕੇ ਉੱਥੇ ਟਿਕਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
Verse 26
शिवोऽपि तस्थौ सोत्कण्ठस्तदागमनलालसः । स्वगणैस्सोत्सवैस्सवेंर्नृत्यद्भिस्सर्वतोदिशम्
ਸ਼ਿਵ ਵੀ ਓਥੇ ਉਤਕੰਠਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਆਗਮਨ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਕਰਦਾ ਖੜਾ ਰਿਹਾ। ਅਤੇ ਚੌਂਹੀਂ ਪਾਸੀਂ, ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਗਣ ਉਤਸਵ-ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਨੱਚ ਕੇ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦੇ ਰਹੇ।
Verse 27
एतस्मिन्नेव काले तु रचयित्वा स्ववेषकम् । आजगामाच्युतश्शीघ्रं कैलासं सपरिच्छदः
ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਅਚ੍ਯੁਤ (ਵਿਸ਼ਨੂ) ਨੇ ਆਪਣਾ ਭੇਸ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਤੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਸਾਮਾਨ ਸਮੇਤ ਤੁਰੰਤ ਕੈਲਾਸ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
Verse 28
शिवम्प्रणम्य सद्भक्त्या सदारस्सदलो मुदा । तदाज्ञाम्प्राप्य सन्तस्थौ सुस्थाने प्रीतमानसः
ਸੱਚੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ। ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪਾ ਕੇ ਉਹ ਉਚਿਤ ਥਾਂ ਤੇ ਟਿਕ ਗਿਆ, ਮਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਿਹਾ।
Verse 29
तथाहं स्वगणैराशु कैलासमगमं मुदा । प्रभुम्प्रणम्यातिष्ठं वै सानन्दस्स्वगणान्वितः
“ਫਿਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਛੇਤੀ ਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕੈਲਾਸ ਗਿਆ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਗਣਾਂ ਸਮੇਤ ਮੈਂ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਓਥੇ ਹੀ ਟਿਕ ਗਿਆ।”
Verse 30
इन्द्रादयो लोकपाला आययुस्सपरिच्छदाः । तथैवालंकृतास्सर्वे सोत्सवास्सकलत्रकाः
ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਲੋਕਪਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਕਰ ਤੇ ਸਾਥ-ਸਮਾਨ ਸਮੇਤ ਆਏ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭੇ ਸਜੇ-ਧਜੇ, ਉਤਸਵ ਦੇ ਭਾਵ ਨਾਲ, ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਪਹੁੰਚੇ।
Verse 31
तथैव मुनयो नागास्सिद्धा उपसुरा स्तथा । आययुश्चापरेऽपीह सोत्सवास्सुनिमन्त्रिताः
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਨੀ, ਨਾਗ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਉਪਸੁਰ ਵੀ ਉੱਥੇ ਆਏ; ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਵੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਿਯੋਤੇ ਹੋਏ, ਉਤਸਵ-ਹਰਖ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚੇ।
Verse 32
महेश्वरस्तदा तत्रागतानां च पृथक् पृथक् । सर्वेषाममराद्यानां सत्कारं व्यदधान्मुदा
ਤਦ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਉੱਥੇ ਆਏ ਸਭਨਾਂ ਦਾ—ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ—ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਯਥੋਚਿਤ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।
Verse 33
अथोत्सवो महानासीत्कैलासे परमोद्भुतः । नृत्यादिकन्तदा चक्रुर्यथायोग्यं सुरस्त्रियः
ਫਿਰ ਕੈਲਾਸ ਉੱਤੇ ਪਰਮ ਅਦਭੁਤ ਮਹਾਨ ਉਤਸਵ ਉੱਠਿਆ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇਵ-ਅੰਗਨਾਵਾਂ ਨੇ ਯਥਾਯੋਗ ਨ੍ਰਿਤ੍ਯ ਆਦਿ ਕਲਾਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।
Verse 34
एतस्मिन्समये देवा विष्ण्वाद्या ये समागताः । यात्रां कारयितुं शम्भोस्तत्रोषुस्तेऽखिला मुने
ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਆਦਿ ਜੋ ਦੇਵ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਉਹ ਸਭ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਉੱਥੇ ਹੀ ਟਿਕੇ ਰਹੇ।
Verse 35
शिवाज्ञप्तास्तदा सर्वे मदीयमिति यन्त्रिताः । शिवकार्यमिदं सर्वं चक्रिरे शिवसेवनम्
ਤਦ ਸਭੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ‘ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੇ ਹੀ ਹਾਂ’ ਇਸ ਭਾਵ ਨਾਲ ਸੰਯਮਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਕੰਮ ਜਾਣ ਕੇ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ-ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ।
Verse 36
मातरस्सप्त तास्तत्र शिवभूषाविधिम्परम् । चक्रिरे च मुदा युक्ता यथायोग्यन्तथा पुनः
ਉੱਥੇ ਉਹ ਸੱਤ ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਤਾਵਾਂ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪਰਮ ਭੂਸ਼ਣ-ਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਯਥਾਵਿਧਿ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਭ ਕੁਝ ਯੋਗ੍ਯਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜਾ ਦਿੱਤਾ।
Verse 37
तस्य स्वाभाविको वेषो भूषाविविरभूत्तदा । तस्येच्छया मुनिश्रेष्ठ परमेशस्य सुप्रभो
ਤਦ ਉਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸਹਜ ਵੇਸ ਹੀ ਮਾਨੋ ਭੂਸ਼ਣ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਉਠਿਆ। ਹੇ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਦਿਵ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾ ਦਾ ਤੇਜ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।
Verse 38
चन्द्रश्च मुकुटस्थाने सान्निध्यमकरोत्तदा । लोचनं सुन्दरं ह्यासीत्तृतीयन्तिलकं शुभम्
ਤਦ ਚੰਦਰਮਾ ਮਕੁਟ-ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਸਾਨ্নਿਧ ਹੋ ਕੇ ਵਿਹਾਜ਼ਮਾਨ ਹੋਇਆ। ਨੇਤਰ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਦਿਸਿਆ, ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਤੀਜਾ ਨੇਤਰ ਪਵਿੱਤਰ ਤਿਲਕ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।
Verse 39
इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखण्डे देवनिमन्त्रण देवागमन शिवयात्रावर्णनं नामैकोनचत्वारिंशोऽध्यायः
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਵ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਦੂਜੇ ਗ੍ਰੰਥ ‘ਰੁਦ੍ਰਸੰਹਿਤਾ’ ਦੇ ਤੀਜੇ ‘ਪਾਰਵਤੀਖੰਡ’ ਵਿੱਚ ‘ਦੇਵ-ਨਿਮੰਤ੍ਰਣ, ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਆਗਮਨ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ-ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਉਨਤਾਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
Verse 40
अन्यांगसंस्थितास्सर्पास्तदंगाभरणानि च । बभूवुरतिरम्याणि नानारत्नमयानि च
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਅੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਟਿਕੇ ਸੱਪ ਉਹਨਾਂ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਹੀ ਗਹਿਣੇ ਬਣ ਗਏ; ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਨਮੋਹਕ ਲੱਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਅਨੇਕ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹੋਣ।
Verse 41
विभूतिरंगरागोऽभूच्चन्दनादिसमुद्भवः । तद्दुकूलमभूद्दिव्यं गजचर्मादि सुन्दरम्
ਵਿਭੂਤੀ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਗਰਾਗ ਬਣੀ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਆਦਿ ਤੋਂ ਸੁਗੰਧਿਤ ਲੇਪ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਸਤ੍ਰ ਦਿਵ੍ਯ ਹੋ ਗਿਆ—ਗਜਚਰਮ ਆਦਿ ਨਾਲ ਬਣਿਆ, ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ।
Verse 42
ईदृशं सुन्दरं रूपं जातं वर्णातिदुष्करम् । ईश्वरोऽपि स्वयं साक्षादैश्वर्यं लब्धवान्स्वतः
ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਵਰਣਨ ਬਾਣੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ। ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਦਿਵ੍ਯ ਐਸ਼ਵਰ੍ਯ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
Verse 43
ततश्च सर्वे सुरपक्षदानवा नागाः पतंगाप्सरसो महर्षयः । समेत्य सर्वे शिवसन्निधिं तदा महोत्सवाः प्रोचुरहो मुदान्विताः
ਫਿਰ ਦੇਵਗਣ ਅਤੇ ਦੈਤ੍ਯ ਪੱਖ, ਨਾਗ, ਪੰਛੀ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਹਰਿਸ਼ੀ—ਸਾਰੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸਨਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਬੋਲੇ, “ਅਹੋ! ਕਿੰਨਾ ਮਹਾਨ ਉਤਸਵ ਹੈ!”
Verse 44
सर्वै ऊचुः । गच्छ गच्छ महादेव विवाहार्थं महेश्वर । गिरिजाया महादेव्याः सहास्माभिः कृपां कुरु
ਸਭ ਨੇ ਆਖਿਆ—“ਜਾਓ, ਜਾਓ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਹੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ! ਵਿਵਾਹ ਲਈ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕਰੋ। ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਮਹਾਦੇਵੀ ਗਿਰਿਜਾ ਕੋਲ ਚਲ ਕੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ।”
Verse 45
ततो विष्णुरुवाचेदं प्रस्तावसदृशं वचः । प्रणम्य शंकरं भक्त्या विज्ञानप्रीतमानसः
ਤਦੋਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਮੌਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬਚਨ ਆਖੇ। ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਤੱਤਵ-ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਹੋ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
Verse 46
विष्णुरुवाच । देव देव महादेव शरणागतवत्सल । कार्यकर्त्ता स्वभक्तानां विज्ञप्तिं शृणु मे प्रभो
ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਮਹਾਦੇਵ, ਸ਼ਰਨਾਗਤ-ਵਤਸਲ! ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜ ਸਿਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰੀ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣੋ।
Verse 47
गृह्योक्तविधिना शम्भो स्वविवाहस्य शंकर । गिरीशसुतया देव्या कर्म कर्तुमिहार्हसि
ਹੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਗ੍ਰਿਹ੍ਯ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਕਹੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਥੇ ਆਪਣੇ ਵਿਵਾਹ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਗਿਰੀਸ਼ (ਹਿਮਾਲਯ) ਦੀ ਧੀ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕਰਨਾ ਤੈਨੂੰ ਉਚਿਤ ਹੈ।
Verse 48
त्वया च क्रियमाणे तु विवाहस्य विधौ हर । स एव हि तथा लोके सर्वस्सुख्यातिमाप्नुयात
ਹੇ ਹਰ, ਜਦੋਂ ਵਿਵਾਹ ਦੀ ਵਿਧੀ ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹੀ ਕਰਮ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਥਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਕੇ ਸਰਬ-ਮੰਗਲ ਸ਼ੁਭ ਕੀਰਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Verse 49
मण्डपस्थापनन्नान्दीमुखन्तत्कुलधर्मतः । कारय प्रीतितो नाथ लोके स्वं ख्यापयन् यशः
ਹੇ ਨਾਥ, ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਮੰਡਪ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਵਾ ਅਤੇ ਉਸ ਕੁਲ-ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ੁਭ ਨੰਦੀਮੁਖ ਸੰਸਕਾਰ ਵੀ ਕਰਵਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਯਸ਼ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ।
Verse 50
ब्रह्मोवाच । एवमुक्तस्तदा शम्भुर्विष्णुना परमेश्वरः । लौकिकाचारनिरतो विधिना तच्चकार सः
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਨ ਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਸ਼ੰਭੂ ਲੋਕ-ਮਰਯਾਦਾ ਨਿਭਾਉਣ ਵਿੱਚ ਤਤਪਰ ਹੋ ਕੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਕਰਮ ਕਰ ਬੈਠੇ।
Verse 51
अहं ह्यधिकृतस्तेन सर्वमभ्युदयोचितम् । अकुर्वं मुनिभिः प्रीत्या तत्र तत्कर्म चादरात्
ਉਹਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਲਈ ਯੋਗ ਸਭ ਕੁਝ ਕੀਤਾ; ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਮੁਨੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹੇ ਤਾਂ ਭਗਤੀ ਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਉਹ ਰੀਤ-ਕਰਮ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।
Verse 52
कश्यपोऽत्रिर्वशिष्ठश्च गौतमो भागुरिर्गुरुः । कण्वो बृहस्पतिश्शक्तिर्जमदग्निः पराशरः
ਉੱਥੇ ਕਸ਼੍ਯਪ, ਅਤ੍ਰਿ, ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ, ਗੌਤਮ, ਗੁਰੂ ਭਾਗੁਰੀ, ਕਣ੍ਵ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਸ਼ਕਤੀ, ਜਮਦਗਨੀ ਅਤੇ ਪਰਾਸ਼ਰ—ਇਹ ਸਭ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ।
Verse 53
मार्कण्डेयश्शिलापाकोऽरुणपालोऽकृतश्रमः । अगस्त्यश्च्यवनो गर्गश्शिलादोऽथ महामुने
ਹੇ ਮਹਾਮੁਨੀ, ਉੱਥੇ ਮਾਰਕੰਡੇਯ, ਸ਼ਿਲਾਪਾਕ, ਅਰੁਣਪਾਲ, ਅਕ੍ਰਿਤਸ਼੍ਰਮ; ਅਤੇ ਅਗਸਤ੍ਯ, ਚ੍ਯਵਨ, ਗਰਗ ਤੇ ਸ਼ਿਲਾਦ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
Verse 54
दधीचिरुपमन्युश्च भरद्वाजोऽकृतव्रणः । पिप्पलादोऽथ कुशिकः कौत्सो व्यासः सशिष्यकः
ਦਧੀਚਿ, ਉਪਮਨ੍ਯੁ, ਭਰਦਵਾਜ, ਅਕ੍ਰਿਤਵ੍ਰਣ; ਫਿਰ ਪਿੱਪਲਾਦ, ਕੁਸ਼ਿਕ, ਕੌਤ੍ਸ ਅਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਸਮੇਤ ਵਿਆਸ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਪੂਜਨੀਯ ਰਿਸ਼ੀ ਉੱਥੇ ਸਨ।
Verse 55
एते चान्ये च बहव आगताश्शिवसन्निधिम् । मया सुनोदितास्तत्र चक्रुस्ते विधिवत्क्रियाम्
ਇਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸਾਨ্নਿਧ ਵਿੱਚ ਆਏ। ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਪਦੇਸ਼ਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਥੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਯਤ ਕਰਮ ਕੀਤਾ।
Verse 56
वेदोक्तविधिना सर्वे वेदवेदांगपारगाः । रक्षां चक्रुर्महेशस्य कृत्वा कौतुकमंगलम्
ਵੇਦ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਉਹ ਸਭ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੇਦੋਕਤ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਕੌਤੁਕ-ਮੰਗਲ ਕਰ ਕੇ, ਮਹੇਸ਼ ਦੀ ਰੱਖਿਆ-ਕ੍ਰਿਆ ਕੀਤੀ।
Verse 57
ऋग्यजुस्सामसूक्तैस्तु तथा नानाविधैः परैः । मंगलानि च भूरीणि चक्रुः प्रीत्यर्षयोऽखिलाः
ਤਦ ਸਭ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਰਿਗ, ਯਜੁਰ ਅਤੇ ਸਾਮ ਦੇ ਸੂਕਤਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੰਗਲ ਕਰਮ ਕੀਤੇ।
Verse 58
ग्रहाणां पूजनं प्रीत्या चक्रुस्ते शम्भुना मया । मण्डलस्थसुराणां च सर्वेषां विघ्नशान्तये
ਸਾਰੇ ਵਿਘਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਮੰਡਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਵੀ—ਇਹ ਸਭ ਸ਼ੰਭੂ (ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਆਗਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤਾ।
Verse 59
ततश्शिवस्तु सन्तुष्टः कृत्वा सर्वं यथोचितम् । लौकिकं वैदिकं कर्म ननाम च मुदा द्विजान्
ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਲੋਕਿਕ ਆਚਾਰ ਅਤੇ ਵੈਦਿਕ ਕਰਮ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਪੂਰਨ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਦਵਿਜ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।
Verse 60
अथ सर्वेश्वरो विप्रान्देवान्कृत्वा पुरस्सरान् । निस्ससार मुदा तस्मात्कैलासात्पर्वतोत्तमात्
ਤਦੋਂ ਸਰਵੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਕੈਲਾਸ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕੀਤਾ।
Verse 61
बहिः कैलासकुधराच्छम्भुस्तस्थौ मुदान्वितः । देवैस्सह द्विजैश्चैव नानास्वीकारकः प्रभुः
ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਦੇ ਬਾਹਰ ਸ਼ੰਭੂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ। ਨਾਨਾ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਤੇ ਭੇਟ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦਵਿਜ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਸਨ।
Verse 62
तदोत्सवो महानासीत्तत्र देवादिभिः कृतः । सन्तुष्ट्यर्थं महेशस्य गानवाद्यसुनृत्यकः
ਉੱਥੇ ਉਹ ਉਤਸਵ ਮਹਾਨ ਸੀ; ਦੇਵ ਆਦਿ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਲਈ ਗਾਇਨ, ਵਾਜੇ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਨਾਚਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਪੰਨ ਕੀਤਾ।
Frequently Asked Questions
Śiva’s reception, reading, and formal acceptance of the maṅgalapatrikā (auspicious marriage invitation/document) connected with the impending Śiva–Pārvatī wedding, including his instructions to the envoys to attend the ceremony.
The maṅgala document symbolizes the transition from intention to dharmically sanctioned union; Śiva’s vidhānataḥ acceptance teaches that cosmic events manifest through orderly rites, and that maṅgalya operates as a spiritual purifier when aligned with dharma and devotion.
Śiva appears as Devēśvara (sovereign deity) and as Mahālīlākara (performer of divine play), simultaneously transcendent and exemplary in laukika conduct—honoring messengers, following procedure, and publicly affirming the union.