Adhyaya 37
Rudra SamhitaParvati KhandaAdhyaya 3748 Verses

निमन्त्रण-पत्रिका-प्रेषणम् (Dispatch of the Invitation Letter) / Himālaya Sends the Wedding Invitation to Śiva

ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਨਾਰਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਪਤ੍ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਿਮਵਾਨ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਅਤੇ ਉਦਾਰ-ਚਿੱਤ ਹਿਮਵਾਨ ਨੇ ਮੇਰੂ ਆਦਿ ਪਹਾੜ-ਬੰਧੂਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ। ਗੁਰੂ-ਆਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਸਨੇਹ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਗਰਗ ਤੋਂ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਲਗਨ-ਪਤ੍ਰਿਕਾ/ਨਿਮੰਤਰਣ ਪੱਤਰ ਲਿਖਵਾਇਆ। ਫਿਰ ਸ਼ੁਭ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਭੇਟਾਂ ਸਮੇਤ ਦੂਤਾਂ ਨੂੰ ਕੈਲਾਸ ਭੇਜਿਆ। ਦੂਤ ਸ਼ਿਵ-ਸੰਨਿਧੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਤਿਲਕ, ਨਮਸਕਾਰ ਅਤੇ ਵਿਧੀਵਤ ਸਤਕਾਰ ਨਾਲ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਅਰਪਣ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਦਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਦੂਤਾਂ ਦੀ ਸਫਲ ਸਵੀਕਾਰਤਾ ਨਾਲ ਹਿਮਾਲਯ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਤੇ ਸ਼ੁਭਚਿੰਤਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਮੰਤਰਿਤ ਕਰਕੇ ਦਿਵ੍ਯ ਵਿਆਹ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ-ਯਾਜ਼ਨਿਕ ਤਿਆਰੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਸਤਕਾਰ-ਮਰਯਾਦਾ, ਸ਼ੁਭ ਲਗਨ ਅਤੇ ਨਿਮੰਤਰਣ-ਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਧਾਰਮਿਕ ਕ੍ਰਮ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

Shlokas

Verse 1

नारद उवाच । तात प्राज्ञ वदेदानीं सप्तर्षिषु गतेषु च । किमकार्षीद्धिमगिरिस्तन्मे कृत्वा कृपां प्रभो

ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਪੂਜਨੀਕ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਪਿਤਾ, ਹੁਣ ਦੱਸੋ—ਜਦੋਂ ਸਪਤ ਰਿਸ਼ੀ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਹਿਮਗਿਰੀ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਦੱਸੋ।

Verse 2

ब्रह्मोवाच । गतेषु तेषु मुनिषु सप्तस्वपि मुनीश्वर । सारुन्धतीषु हिमवान् यदकार्षीद्ब्रवीमि ते

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮੁਨੀਸ਼ਵਰ, ਅਰੁੰਧਤੀ ਸਮੇਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਿਮਵਾਨ ਨੇ ਜੋ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।

Verse 3

करवीरस्तथैवापि महाविभव संयुतः । महेन्द्रः पर्वतश्रेष्ठ आजगाम हिमालयम्

ਮਹਾਨ ਵੈਭਵ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਕਰਵੀਰ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਮਹਿੰਦਰ ਵੀ ਹਿਮਾਲਿਆ ਕੋਲ ਆਏ।

Verse 4

तदाज्ञप्तस्ततः प्रीत्या हिमवान् लग्न पत्रिकाम् । लेखयामास सुप्रीत्या गर्गेण स्वपुरोधसा

ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ ਤੇ ਹਿਮਵਾਨ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੁਲ-ਪੁਰੋਹਿਤ ਰਿਸ਼ੀ ਗਰਗ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਦੀ ਪੱਤ੍ਰਿਕਾ ਲਿਖਵਾਈ।

Verse 5

अथ प्रस्थापयामास तां शिवाय स पत्रिकाम् । नानाविधास्तु सामग्र्यः स्वजनैर्मुदितात्मभिः

ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਪੱਤ੍ਰਿਕਾ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਭੇਜ ਦਿੱਤੀ। ਖੁਸ਼ ਦਿਲ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ।

Verse 6

ते जनास्तत्र गत्वा च कैलासे शिवसन्निधिम् । ददुश्शिवाय तत्पत्रं तिलकं सम्विधाय च

ਉਹ ਲੋਕ ਕੈਲਾਸ ਜਾ ਕੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਸਨਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ। ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿਲਕ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਪੱਤ੍ਰਿਕਾ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕੀਤੀ।

Verse 7

सन्मानिता विशेषेण प्रभुणा च यथोचितम् । सर्वे ते प्रीतिमनस आजग्मुश्शैलसन्निधिम्

ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਨਮਾਨ ਦੇ ਕੇ ਯਥੋਚਿਤ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸਭ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਦੇ ਸਨਿੱਧ (ਹਿਮਵਾਨ ਕੋਲ) ਆ ਗਏ।

Verse 8

सन्मानितान्विशेषेण महेशेनागताञ्जनान् । दृष्ट्वा सुहर्षिताञ्च्छैलो मुमोदातीव चेतसि

ਮਹਾਦੇਵ ਵੱਲੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸ਼ੈਲਰਾਜ ਹਿਮਾਲਿਆ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਹರ್ಷ ਨਾਲ ਅਤਿ ਆਨੰਦਿਤ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 9

ततो निमन्त्रणं चक्रे स्वबन्धूनां प्रमोदितः । नानादेशस्थितानाञ्च निखिलानां सुखास्पदम्

ਫਿਰ ਉਹ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸਬੰਧੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਮੰਤਰਣ ਭੇਜਣ ਲੱਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਮੌਕਾ ਸਭ ਲਈ ਸੁਖ ਅਤੇ ਕਲਿਆਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੇ।

Verse 10

ततस्स कारयामास स्वर्णसंग्रहमादरात् । नानाविधाश्च सामग्रीर्विवाहकरणोचिताः

ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸੋਨੇ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਲਈ ਯੋਗ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਵੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਵਾਈ।

Verse 11

तण्डुलानां बहूञ्छैलान् पृथुकानां तथैव च । गुडानां शर्कराणाञ्च लवणानां तथैव च

ਉਹ ਚਾਵਲ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਢੇਰ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਿੜਾ; ਅਤੇ ਗੁੜ, ਚੀਨੀ ਤੇ ਨਮਕ ਵੀ ਭੇਟ ਕਰੇ।

Verse 12

क्षीराणां च घृतानाञ्च दध्नां वापीश्चकार सः । यवादिधान्यपिष्टानां लड्डुकानां तथैव च

ਉਸ ਨੇ ਦੁੱਧ, ਘਿਉ ਅਤੇ ਦਹੀਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਕੂੰਡ/ਵਾਪੀਆਂ ਬਣਵਾਈਆਂ; ਅਤੇ ਜੌ ਆਦਿ ਅਨਾਜ ਦੇ ਆਟੇ ਤੋਂ ਬਣੇ ਲੱਡੂਆਂ ਦੀ ਵੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ।

Verse 13

शष्कुलीनां स्वस्तिकानां शर्कराणां तथैव च । अमृतेक्षुरसानां च तत्र वापीश्चकार सः

ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਸ਼ਕੁਲੀ ਪਕਵਾਨ, ਸਵਸਤਿਕ-ਆਕਾਰ ਮਿਠਾਈਆਂ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਵਾਪੀਆਂ/ਕੂੰਡ ਬਣਵਾਏ; ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੇ ਗੰਨੇ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਵੀ (ਵਾਪੀ) ਬਣਵਾਈ।

Verse 14

बह्वीर्हैयंगवानाञ्च ह्यासवानां तथैव च । नाना पक्वान्नसंघांश्च महास्वादुरसांस्तथा

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਾਜ਼ੇ ਮੱਖਣ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਤਿਆਰੀਆਂ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਈ ਆਸਵ, ਅਤੇ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਪੱਕੇ ਅੰਨ ਦੇ ਢੇਰ—ਅਤਿ ਸੁਆਦਲੇ ਰਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ—ਅਰਪਿਤ ਕੀਤੇ।

Verse 16

मणिरत्नप्रकाराणि सुवर्णरजतानि च । द्रव्याण्येतानि चान्यानि संगृह्य विधिपूर्वकम्

ਸ਼ਾਸਤ੍ਰੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਮਣੀ-ਰਤਨ, ਸੋਨਾ-ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੀਮਤੀ ਦ੍ਰਵ੍ਯ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ (ਭਗਤ) ਨਿਯਤ ਪੂਜਾ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।

Verse 17

मंगलं कर्तुमारेभे गिरिर्मंगलकृद्दिने । संस्कारं कारयामासुः पार्वत्याः पर्वतस्त्रियः

ਮੰਗਲ ਦਿਨ ਗਿਰਿਰਾਜ ਹਿਮਾਲਿਆ ਨੇ ਸ਼ੁਭ ਕਾਰਜ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ। ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ-ਵਿਧਾਨ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਕਰਵਾਏ।

Verse 18

ता मंगलं मुदा चक्रुर्भूषिता भूषणैः स्वयम् । पुरद्विजस्त्रियो दृष्ट्वा लोकाचारं प्रचक्रिरे

ਉਹ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮੰਗਲ ਕਰਮ ਕਰਨ ਲੱਗੀਆਂ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਲੋਕਾਚਾਰ ਵੀ ਨਿਭਾਇਆ।

Verse 19

नाना व्यञ्जनवस्तूनि गणदेवहितानि च । अमूल्यनानावस्त्राणि वह्निशौचानि यानि च

ਨਾਨਾ ਕਿਸਮ ਦੇ ਵਿਅੰਜਨ, ਗਣਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਹਿਤਕਾਰੀ ਪਦਾਰਥ, ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਅਮੋਲਕ ਵਸਤ੍ਰ—ਨਾਲ ਹੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਵਸਤੂਆਂ (ਸਭ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ)।

Verse 20

सर्वभावेन सुप्रीतो बन्धुवर्गागमोत्सुकः । एतस्मिन्नन्तरे तस्य बान्धवाश्च निमन्त्रिताः

ਉਹ ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸੱਜਣ-ਬੰਧੂਆਂ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਸ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੱਦਾ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ।

Verse 21

आजग्मुस्सस्त्रियो हृष्टास्ससुतास्सपरिच्छदाः । तदैव शृणु देवर्षे गिर्य्यागमनमादृतः

ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਤੁਰੰਤ ਆ ਪਹੁੰਚੀਆਂ—ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ ਅਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਸਾਮਾਨ ਨਾਲ। ਉਸੇ ਵੇਲੇ, ਹੇ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀ, ਆਦਰ ਨਾਲ ਗਿਰਿਰਾਜ (ਹਿਮਾਲਯ) ਦੇ ਆਗਮਨ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।

Verse 22

वर्णयामि समासेन शिवप्रीतिविवृद्धये । देवालय गिरिर्यो हि दिव्यरूपधरो महान्

ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਮੈਂ ਇਸ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ‘ਦੇਵਾਲਯ’ ਨਾਮ ਦਾ ਉਹ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੈ।

Verse 23

नानारत्नपरिभ्राजत्समाजस्सपरिच्छदः । नानामणिमहारत्नसारमादाय यत्नतः

ਸਾਰੇ ਸਾਜੋ-ਸਾਮਾਨ ਸਮੇਤ ਉਹ ਸਭਾ ਅਨੇਕਾਂ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਣੀਆਂ ਅਤੇ ਮਹਾ-ਰਤਨਾਂ ਦਾ ਉੱਤਮ ਸਾਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬੜੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।

Verse 24

सुवेषालंकृतः श्रीमान् जगाम स हिमालयम् । मन्दरस्सर्वशोभाढ्यस्सनारीतनयो गिरिः

ਸੁੰਦਰ ਵੇਸ਼-ਭੂਸ਼ਾ ਨਾਲ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ-ਸੰਪੰਨ ਉਹ ਹਿਮਾਲਯ ਨੂੰ ਗਿਆ। ਮੇਨਾ-ਪੁੱਤਰ ਮੰਦਰ, ਸਭ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਉਹ ਮਹਾਨ ਗਿਰਿਰਾਜ ਸੀ।

Verse 25

सूपायनानि संगृह्य जगाम विविधानि च । अस्ताचलोपि दिव्यात्मा सोपायन उदारधीः

ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉੱਤਮ ਉਪਹਾਰ ਤੇ ਭੇਟਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਕੇ ਉਹ ਚੱਲ ਪਿਆ। ਦਿਵ੍ਯ ਆਤਮਾ ਤੇ ਉਦਾਰ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਉਹ ਉਪਹਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਅਸਤਾਚਲ (ਪੱਛਮੀ ਪਹਾੜ) ਵੱਲ ਵੀ ਗਿਆ।

Verse 26

बहुशोभासमायुक्त आजगाम मुदान्वितः । उदयाचल आदाय सद्रत्नानि मणीनपि

ਬਹੁਤ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਇਆ। ਉਦਯਾਚਲ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਤਨ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਮਣੀਆਂ ਵੀ ਨਾਲ ਲਿਆਇਆ।

Verse 27

अत्युत्कृष्टपरीवार आजगाम महासुखी । मलयो गिरिराजो हि सपरीवार आदृतः

ਅਤਿ ਉੱਤਮ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਹਾ-ਸੁਖੀ ਮਲਯ ਗਿਰਿਰਾਜ ਆਇਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਯਥੋਚਿਤ ਆਦਰ-ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤਿਤ ਹੋ ਕੇ ਪਹੁੰਚਿਆ।

Verse 28

सुदिव्यरचनायुक्त आययौ बहुसद्बलः । सद्यो दर्दुरनामा च मुदितस्सकलत्रकः

ਦਿਵ੍ਯ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਸਜਾਵਟ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਬਹੁਤ ਉੱਤਮ ਬਲ ਨਾਲ ਸਮਰੱਥ ‘ਦਰਦੁਰ’ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਅਨੁਚਰਾਂ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਸੰਨਚਿੱਤ ਸੀ।

Verse 29

बहुशोभान्वितस्तातः ययौ हिमगिरेर्गृहम् । निषदोपि प्रहृष्टात्मा सपरिच्छद आययौ

ਤਦ ਉਹ ਪਿਤਾ ਮਹਾਨ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹਿਮਗਿਰਿ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਨਿਸ਼ਾਦ ਵੀ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਲੋੜੀਂਦਾ ਪਰਿਛੱਦ ਤੇ ਸਮਾਨ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।

Verse 30

ससुतस्त्रीगणः प्रीत्या ययौ हिमगिरेर्गृहम् । आजगाम महाभाग्यो भूधरो गन्धमादनः

ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ (ਹਿਮਾਲਯ) ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਸਮੇਤ ਆਪਣੇ ਘਰ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਹਾਂਭਾਗੀ ਗੰਧਮਾਦਨ ਵੀ ਉੱਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।

Verse 32

सगणस्ससुतस्त्रीको बहुशोभासमन्वितः । पारियात्रो हि हृष्टात्मा मणि रत्नाकरस्सयुत्

ਗਣਾਂ ਸਮੇਤ, ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਨਾਲ, ਅਨੇਕ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਪਾਰਿਆਤ੍ਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਮਣੀ-ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਭੰਡਾਰ, ਢੇਰਾਂ ਅਤੇ ਖਾਣਾਂ ਸਮੇਤ ਉੱਥੇ ਆਇਆ।

Verse 33

सगणस्सपरीवार आययौ हिमभूधरम् । क्रौञ्चः पर्वतराजो हि महाबलपरिच्छदः । आजगाम गिरिश्रेष्ठस्स मुपायन आदृतः

ਗਣਾਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਉਹ ਹਿਮਭੂਧਰ ਕੋਲ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਤਦ ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਕ੍ਰੌਂਚ ਵੀ ਮਹਾਂ ਬਲ ਅਤੇ ਠਾਠ-ਬਾਠ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਗਿਰਿਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਆਦਰ ਨਾਲ ਭੇਟਾਂ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ।

Verse 34

पुरुषोत्तमशैलोपि सपरिच्छद आदृतः । महोपायनमादायाजगाम हिमभूधरम्

ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮਸ਼ੈਲ ਵੀ ਆਦਰ ਸਹਿਤ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਛੱਦ ਸਮੇਤ, ਵੱਡੀ ਭੇਟ ਲੈ ਕੇ ਹਿਮਭੂਧਰ ਹਿਮਾਲਯ ਕੋਲ ਆਇਆ।

Verse 35

नीलः सलीलस्स सुतस्सस्त्रीको द्रव्यसंयुतः । आजगाम हिमागस्य गृहमानन्दसंयुतः

ਨੀਲ, ਸਲੀਲ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ—ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਅਤੇ ਭੇਟਾਂ-ਸਾਮਾਨ ਨਾਲ—ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਹਿਮਾਗ ਦੇ ਘਰ ਆਏ।

Verse 36

त्रिकूटश्चित्रकूटोपि वेंकटः श्रीगिरिस्तथा । गोकामुखी नारदश्च हिमगेहमुपागमत्

ਤ੍ਰਿਕੂਟ, ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ, ਵੇਂਕਟ, ਸ਼੍ਰੀਗਿਰਿ—ਅਤੇ ਗੋਕਾਮੁਖੀ ਸਮੇਤ ਨਾਰਦ ਵੀ—ਸਾਰੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਬਰਫ਼ੀਲੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।

Verse 37

विन्ध्यश्च पर्वतश्रेष्ठो नानासम्पत्समन्वितः । आजगाम प्रहृष्टात्मा सदारतनयश्शुभः

ਤਦੋਂ ਵਿਂਧ੍ਯ—ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸਮਪੱਤੀਆਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ—ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ, ਸਰਬਥਾ ਸ਼ੁਭ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।

Verse 38

कालंजरो महाशैलो बहुहर्षसमन्वितः । बहुभस्सगणः प्रीत्याजगामहिमभूधरम्

ਮਹਾ-ਸ਼ੈਲ ਕਾਲੰਜਰ ਅਤਿ ਹರ್ಷ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਬਹੁਤੇ ਭਸਮ-ਧਾਰੀ ਗਣਾਂ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਹਿਮਭੂਧਰ ਹਿਮਾਲਯ ਕੋਲ ਆਇਆ।

Verse 39

कैलासस्तु महाशैलो महाहर्षसमन्वितः । आजगाम कृपां कृत्वा सर्वोपरि लसत्प्रभुः

ਤਦ ਮਹਾਂ ਪਹਾੜ ਕੈਲਾਸ ਮਹਾਨ ਹರ್ಷ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਦਿਆਂ ਉੱਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ; ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਉਹ ਤੇਜਸਵੀ ਧਾਮ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।

Verse 40

अन्येपि भूभृतो ये हि द्वीपेष्वन्येष्वपि द्विज । इहापि येऽचलास्सर्वे आययुस्ते हिमालयम्

ਹੇ ਦਵਿਜ! ਹੋਰ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋਏ ਹੋਰ ਪਹਾੜ-ਰਾਜੇ, ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅਚਲ ਪਹਾੜ ਵੀ—ਸਭ ਹਿਮਾਲਯ ਕੋਲ ਆ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।

Verse 41

निमन्त्रिता नगास्तत्र तेन पूर्वं मुदा मुने । आययुर्निखिलाः प्रीत्या विवाहश्शिवयोरिति

ਹੇ ਮੁਨੀ! ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ; ਇਸ ਲਈ ਸ਼ਿਵ-ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਵਿਵਾਹ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਸਾਰੇ ਪਹਾੜ-ਰਾਜੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਆਏ।

Verse 42

तदा सर्वे समायाताश्शोणभद्रादयः खलु । बहुशोभा महाप्रीत्या विवाहश्शिवयोरिति

ਤਦੋਂ ਸ਼ੋਣਭਦ੍ਰ ਆਦਿ ਸਭੇ ਉੱਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ। ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਅਪਾਰ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਉਹ ਸ਼ਿਵ-ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਵਿਵਾਹ ਲਈ ਆਏ।

Verse 43

नद्यस्सर्वास्समायाता नानालंकारसंयुताः । दिव्य रूपधराः प्रीत्या विवाहश्शिवयोरिति

ਸਾਰੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਅਨੇਕ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ ਉੱਥੇ ਆ ਗਈਆਂ। ਦਿਵ੍ਯ ਤੇਜਸਵੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਹ ਸ਼ਿਵ-ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਵਿਵਾਹ-ਉਤਸਵ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀਆਂ।

Verse 44

गोदावरी च यमुना ब्रह्मस्त्रीर्वेणिका तथा । आययौ हिमशैलम्वै विवाहश्शिवयोरिति

ਗੋਦਾਵਰੀ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ-ਕਨਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਵੇਣਿਕਾ ਵੀ ਹਿਮਾਲੇ ਆਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਥੇ ਹੀ ਸ਼ਿਵ-ਪਾਰਵਤੀ ਦਾ ਵਿਵਾਹ ਹੋਣਾ ਸੀ।

Verse 45

गंगा तु सुमहाप्रीत्या नानालंकारसंयुता । दिव्यरूपा ययौ प्रीत्या विवाहश्शिवयोरिति

ਤਦ ਗੰਗਾ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ, ਨਾਨਾ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ, ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ-ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਵਿਵਾਹ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਲ ਪਈ।

Verse 46

नर्मदा तु महामोदा रुद्रकन्या सरिद्वरा । महाप्रीत्या जगामाशु विवाहश्शिवयोरिति

ਨਰਮਦਾ—ਮਹਾਨ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਵਿਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ—ਵੱਡੀ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ-ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਵਿਵਾਹ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਚੱਲ ਪਈ।

Verse 47

आगतैस्तैस्ततः सर्वैस्सर्वतो हिमभूधरम् । संकुलासीत्पुरी दिव्या सर्वशोभासमन्विता

ਤਦੋਂ ਸਭ ਲੋਕ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਹਿਮਭੂਧਰ (ਹਿਮਾਲਿਆ) ਵੱਲ ਆ ਪਹੁੰਚੇ; ਅਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਪੁਰੀ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਘਣੀ ਭਰ ਗਈ।

Verse 48

महोत्सवा लसत्केतुध्वजातोरणकाधिका । वितानविनिवृत्तार्का तथा नानालसत्प्रभा

ਉਹ ਮਹੋਤਸਵ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਬਣ ਗਈ—ਚਮਕਦੇ ਕੇਤੂ, ਧੁੱਜਾਂ ਅਤੇ ਤੋਰਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ; ਵਿਤਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਰੋਕੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਰੌਸ਼ਨੀਆਂ ਚੌਫੇਰ ਝਿਲਮਿਲਾਈਆਂ।

Verse 49

हिमालयोपि सुप्रीत्यादरेण विविधेन च । तेषां चकार सन्मानं तासां चैव यथायथम्

ਹਿਮਾਲਯ ਨੇ ਵੀ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ—ਹਰ ਇੱਕ ਲਈ ਜਿਵੇਂ ਯੋਗ ਸੀ—ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ।

Verse 50

सर्वान्निवासयामास सुस्थानेषु पृथक् पृथक् । सामग्रीभिरनेकाभिस्तोषयामास कृत्स्नशः

ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਸੁਚੱਜੇ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਬਿਠਾਇਆ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਤੇ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ।

Frequently Asked Questions

Himavān formally prepares and dispatches the lagna-patrikā (wedding/auspicious-time invitation) to Śiva at Kailāsa, and Śiva receives and honors the emissaries.

The chapter sacralizes ‘auspicious order’ (lagna, etiquette, satkāra) as a manifestation of cosmic harmony—showing that divine union is approached through disciplined, dharmic procedure.

Śiva appears as the ideal sovereign-host (proper honor to messengers), while Himavān embodies dharmic kingship/guardianship through organized invitation, priestly mediation (Garga), and communal coordination.