तारकपीडितदेवशरणागतिḥ — The Devas Seek Refuge from Tāraka

Verse 1

ब्रह्मोवाच । अथ ते निर्जरास्सर्वे सुप्रणम्य प्रजेश्वरम् । तुष्टुवुः परया भक्त्या तारकेण प्रपीडिताः

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਤਾਰਕ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਉਹ ਸਾਰੇ ਅਮਰ ਦੇਵ ਪ੍ਰਜੈਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਪਰਮ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।

Verse 2

अहं श्रुत्वामरनुतिं यथार्थां हृदयंगमा । सुप्रसन्नतरो भूत्वा प्रत्यवोचं दिवौकसः

ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੱਚੇ ਅਰਥਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੀ ਸਤੁਤੀ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਹੋਰ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਵਰਗਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 3

स्वागतं स्वाधिकारा वै निर्विघ्नाः संति वस्तुतः । किमर्थमागता यूयमत्र सर्वे वदंतु मे

ਸੁਆਗਤ ਹੈ! ਤੁਸੀਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਯੋਗ੍ਯ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਵਾਲੇ ਹੋ; ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਨਿਰਵਿਘਨ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਇੱਥੇ ਕਿਸ ਮਕਸਦ ਲਈ ਆਏ ਹੋ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।

Verse 4

इति श्रुत्वा वचो मे ते नत्वा सर्वे दिवौकसः । मामूचुर्नतका दीनास्तारकेण प्रपीडिताः

ਮੇਰੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਅਤੇ ਤਾਰਕ ਤੋਂ ਪੀੜਤ, ਦਿਨ ਹੋ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਬੋਲੇ।

Verse 5

देवा ऊचुः । लोकेश तारको दैत्यो वरेण तव दर्पित । निरस्यास्मान्हठात्स्थानान्यग्रहीन्नो बलात्स्वयम्

ਦੇਵ ਬੋਲੇ—ਹੇ ਲੋਕેશ! ਤੇਰੇ ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ ਅਹੰਕਾਰਿਤ ਦੈਤ ਤਾਰਕ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਸਾਡੇ ਹੱਕ ਦੇ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਆਪ ਹੀ ਸਾਡੇ ਪਦ ਕਬਜ਼ੇ ਕਰ ਲਏ।

Verse 6

भवतः किमु न ज्ञातं दुःखं यन्नः उपस्थितम् । तद्दुःखं नाशय क्षिप्रं वयं ते शरणं गताः

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਆਇਆ ਦੁੱਖ ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਣਜਾਣ ਹੈ? ਉਸ ਪੀੜਾ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ ਕਰੋ; ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਹਾਂ।

Verse 7

अहर्निशं बाधतेस्मान्यत्र तत्रास्थितान्स वै । पलायमानाः पश्यामो यत्र तत्रापि तारकम्

ਦਿਨ ਰਾਤ ਅਸੀਂ ਜਿੱਥੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਖੜੇ ਹੋਈਏ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਭੱਜੀਏ ਤਾਂ ਵੀ ਹਰ ਥਾਂ ਤਾਰਕ ਹੀ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ।

Verse 8

तारकान्नश्च यद्दुःखं संभूतं सकलेश्वर । तेन सर्वे वयं तात पीडिता विकला अति

ਹੇ ਸਕਲੇਸ਼ਵਰ! ਤਾਰਕ ਕਰਕੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਜੋ ਦੁੱਖ ਉਪਜਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ, ਹੇ ਤਾਤ, ਅਸੀਂ ਸਭ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਅਤੇ ਬਿਲਕੁਲ ਬੇਬਸ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ।

Verse 9

अग्निर्यमोथ वरुणो निरृतिर्वायुरेव च । अन्ये दिक्पतयश्चापि सर्वे यद्वशगामिनः

ਅਗਨੀ, ਯਮ, ਵਰੁਣ, ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਵਾਯੂ—ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਿਕਪਾਲ ਵੀ—ਸਾਰੇ ਉਸ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਧੀਨ ਹਨ।

Verse 10

सर्वे मनुष्यधर्माणस्सर्वेः परिकरैर्युताः । सेवंते तं महादैत्यं न स्वतंत्राः कदाचन

ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਆਪਣੇ ਪਰਿਕਰਾਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਮਹਾਦੈਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਸੁਤੰਤਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।

Verse 11

एवं तेनार्दिता देवा वशगास्तस्य सर्वदा । तदिच्छाकार्य्यनिरतास्सर्वे तस्यानुजीविनः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਪੀੜਤ ਦੇਵਤਾ ਸਦਾ ਉਸ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਸਭ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਅਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਕੇ ਜੀਊਂਦੇ ਸਨ।

Verse 12

यावत्यो वनितास्सर्वा ये चाप्यप्सरसां गणाः । सर्वांस्तानग्रहीद्दैत्यस्तारकोऽसौ महाबली

ਉੱਥੇ ਜਿੰਨੀ ਵੀ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਗਣ ਸਨ—ਉਹ ਸਭ ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਦੈਤ ਤਾਰਕ ਨੇ ਕਾਬੂ ਕਰ ਲਏ।

Verse 13

न यज्ञास्संप्रवर्तते न तपस्यंति तापसाः । दानधर्मादिकं किंचिन्न लोकेषु प्रवर्त्तते

ਯੱਗ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਚਲਦੇ, ਨਾਹ ਹੀ ਤਪਸਵੀ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦਾਨ, ਧਰਮ ਆਦਿਕ ਕੋਈ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਤੱਬ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।

Verse 14

तस्य सेनापतिः क्रौंचो महापाप्यस्ति दानवः । स पातालतलं गत्वा बाधते त्वनिशं प्रजाः

ਉਸ ਦਾ ਸੈਨਾਪਤੀ ਕ੍ਰੌਂਚ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਪਾਪੀ ਦਾਨਵ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਤਾਲ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਨਿਰੰਤਰ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 15

तेन नस्तारकेणेदं सकलं भुवनत्रयम् । हृतं हठाज्जगद्धातः पापेनाकरुणात्मना

ਹੇ ਜਗਤ-ਧਾਤਾ! ਉਸ ਪਾਪੀ, ਦਇਆ-ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਕਠੋਰ-ਹਿਰਦੇ ਤਾਰਕ ਨੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਸਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨ ਛੀਨ ਲਿਆ ਹੈ।

Verse 16

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखण्ड देवसांत्वनवर्णनं नाम षोडशोऽध्यायः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਵ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਦੂਜੀ ਰੁਦ੍ਰਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਤੀਜੇ ਪਾਰਵਤੀਖੰਡ ਵਿੱਚ ‘ਦੇਵ-ਸਾਂਤਵਨਾ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਸੋਲ੍ਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।

Verse 17

त्वं नो गतिश्च शास्ता च धाता त्राता त्वमेव हि । वयं सर्वे तारकाख्यवह्नौ दग्धास्सुविह्वलाः

ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਡੀ ਗਤੀ ਅਤੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਹੀ ਸ਼ਾਸਕ, ਧਾਤਾ ਅਤੇ ਤ੍ਰਾਤਾ ਹੈਂ। ਅਸੀਂ ਸਭ ਤਾਰਕ ਨਾਮ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਕੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਹਵਲ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ।

Verse 18

तेन क्रूरा उपाय नः सर्वे हतबलाः कृताः । विकारे सांनिपाते वा वीर्यवंत्यौषधानि च

ਉਹਨਾਂ ਕਠੋਰ ਉਪਾਵਾਂ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸਭ ਨਿਰਬਲ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਸਧਾਰਣ ਰੋਗ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤ ਵਰਗੀ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਬਿਮਾਰੀ—ਤਾਕਤਵਰ ਦਵਾਈਆਂ ਵੀ ਅਸਰਹੀਣ ਹੋ ਗਈਆਂ।

Verse 19

यत्रास्माकं जयाशा हि हरिचक्रे सुदर्शने । उत्कुंठितमभूत्तस्य कंठे पुष्पमिवार्पितम्

ਜਦੋਂ ਸਾਡੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਹਰੀ ਦੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਉਠਿਆ—ਗਲ੍ਹ ਉੱਤੇ ਰੱਖੇ ਫੁੱਲ ਵਾਂਗ—ਸਥਿਰ ਨਾ ਰਹਿ ਸਕਿਆ।

Verse 20

ब्रह्मोवाच । इत्येतद्वचनं श्रुत्वा निर्जराणामहं मुने । प्रत्यवोचं सुरान्सर्वांस्तत्कालसदृशं वचः

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਮੁਨੀ! ਅਮਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਉਸੇ ਛਿਨ ਸਭ ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਅਨੁਕੂਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 21

ब्रह्मोवाच । ममैव वचसा दैत्यस्तारकाख्यस्समेधितः । न मत्तस्तस्य हननं युज्यते हि दिवौकसः

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਮੇਰੇ ਹੀ ਬਚਨ ਨਾਲ ‘ਤਾਰਕ’ ਨਾਮ ਦਾ ਦੈਤ ਪਲ ਕੇ ਬਲਵਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਸੁਰਗਵਾਸਿਓ, ਉਸ ਦਾ ਵਧ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਹੋਣਾ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।

Verse 22

ततो नैव वधो योग्यो यतो वृद्धिमुपागतः । विष वृक्षोऽपि संवर्ध्य स्वयं छेत्तुमसांप्रतम्

ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਉਸ ਦਾ ਵਧ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵਧ ਕੇ ਬਲਵਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਰੁੱਖ ਵੀ ਪਲ ਕੇ ਫਿਰ ਮਨਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੌਖੇ ਨਹੀਂ ਕੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ।

Verse 23

युष्माकं चाखिलं कार्यं कर्तुं योग्यो हि शंकरः । किन्तु स्वयं न शक्तो हि प्रतिकर्तुं प्रचो दितः

ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ੰਕਰ ਹੀ ਸਮਰੱਥ ਹੈ; ਪਰ ਉਕਸਾਏ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਵੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਪ੍ਰਤਿਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵਧਦਾ।

Verse 24

तारकाख्यस्तु पापेन स्वयमेष्यति संक्षयम् । यथा यूयं संविदध्वमुपदेशकरस्त्वहम्

‘ਤਾਰਕ’ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਪਾਪ ਕਰਕੇ ਆਪ ਹੀ ਨਾਸ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੇਗਾ; ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਜਿਵੇਂ ਠੀਕ ਸਮਝੋ ਤਿਵੇਂ ਕਰੋ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਸਲਾਹ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ।

Verse 25

न मया तारको वध्यो हरिणापि हरेण च । नान्येनापि सुरैर्वापि मद्वरात्सत्यमुच्यते

ਤਾਰਕ ਨੂੰ ਨਾ ਮੈਂ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਹਰੀ (ਵਿਸ਼ਨੂ), ਨਾ ਹਰ (ਸ਼ਿਵ); ਨਾ ਹੀ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ। ਮੇਰੇ ਵਰਦਾਨ ਕਰਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸੱਚ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 26

शिववीर्य्यसमुत्पन्नो यदि स्यात्तनयस्सुराः । स एव तारकाख्यस्य हंता दैत्यस्य नापरः

ਹੇ ਦੇਵੋ, ਜੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਵੀਰਯ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ, ਤਾਂ ਉਹੀ ਤਾਰਕ ਨਾਮ ਦੇ ਦੈਤ ਦਾ ਸੰਹਾਰਕ ਹੋਵੇਗਾ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।

Verse 27

यमुपायमहं वच्मि तं कुरुध्वं सुरोत्तमाः । महादेवप्रसादेन सिद्धिमेष्यति स धुवम्

ਮੈਂ ਜੋ ਉਪਾਅ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਕਰੋ। ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਸਫਲਤਾ ਦੇਵੇਗਾ।

Verse 28

सती दाक्षा यिणी पूर्वं त्यक्तदेहा तु याभवत् । सोत्पन्ना मेनकागर्भात्सा कथा विदिता हि वः

ਉਹ ਸਤੀ—ਦਕਸ਼ ਦੀ ਧੀ—ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਹ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹੀ ਮੇਨਕਾ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਮੁੜ ਜਨਮੀ। ਇਹ ਕਥਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਣੀ-ਪਛਾਣੀ ਹੈ।

Verse 29

तस्या अवश्यं गिरिशः करिष्यति कर ग्रहम् । तत्कुरुध्वमुपायं च तथापि त्रिदिवौकसः

ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਗਿਰੀਸ਼ (ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ) ਉਸ ਦਾ ਪਾਣਿਗ੍ਰਹਣ ਕਰਨਗੇ। ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਤ੍ਰਿਲੋਕ ਦੇ ਦੇਵੋ, ਫਿਰ ਵੀ ਯੋਗ ਉਪਾਅ ਰਚੋ।

Verse 30

तथा विदध्वं सुतरां तस्यां तु परियत्नतः । पार्वत्यां मेनकाजायां रेतः प्रतिनिपातने

ਇਸ ਲਈ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜਤਨ ਨਾਲ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਨਕਾ ਦੀ ਧੀ ਪਾਰਵਤੀ ਵਿੱਚ ਦਿਵ੍ਯ ਬੀਜ ਦਾ ਯਥਾਵਿਧਿ ਨਿਕਸ਼ੇਪ ਹੋ ਜਾਵੇ।

Verse 31

तमूर्द्ध्वरेतसं शंभुं सैव प्रच्युतरेतसम् । कर्तुं समर्था नान्यास्ति तथा काप्यबला बलात्

ਊਰਧ੍ਵਰੇਤਸ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਸ਼ੰਭੂ ਤੋਂ ਉਹ ਤੇਜ ਪ੍ਰਵਾਹਿਤ ਕਰਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਉਹੀ (ਪਾਰਵਤੀ) ਸਮਰੱਥ ਹੈ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਇਸਤਰੀ, ਚਾਹੇ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਬਲਵਾਨ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ।

Verse 32

सा सुता गिरिराजस्य सांप्रतं प्रौढयौवना । तपस्यते हिमगिरौ नित्यं संसेवते हरम्

ਗਿਰਿਰਾਜ ਦੀ ਉਹ ਧੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਯੌਵਨ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਹਿਮਗਿਰਿ ਉੱਤੇ ਤਪ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿੱਤ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਹਰ (ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

Verse 33

वाक्याद्धिमवतः कालीं स्वपितुर्हठतश्शिवा । सखीभ्यां सेवते सार्द्धं ध्यानस्थं परमेश्वरम्

ਹਿਮਵਤ ਦੇ ਬਚਨ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਿਵਾ (ਪਾਰਵਤੀ) ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਕਾਲੀ ਨੂੰ ਹਠ ਨਾਲ ਜਗਾਇਆ; ਫਿਰ ਦੋ ਸਖੀਆਂ ਸਮੇਤ ਧਿਆਨ-ਮਗਨ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

Verse 34

तामग्रतोऽर्च्चमानां वै त्रैलोक्ये वरवर्णिनीम् । ध्यानसक्तो महेशो हि मनसापि न हीयते

ਤ੍ਰਿਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਰਮ ਸੁੰਦਰ, ਦਿਵ੍ਯ ਤੇਜਸ੍ਵਿਨੀ ਦੇਵੀ ਉਸ ਦੇ ਅੱਗੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀ ਰਹੀ; ਤਾਂ ਵੀ ਮਹੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹੇ, ਮਨ ਨਾਲ ਵੀ ਅੰਦਰਲੇ ਧਿਆਨ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹਟੇ।

Verse 35

भार्य्यां समीहेत यथा स कालीं चन्द्रशेखरः । तथा विधध्वं त्रिदशा न चिरादेव यत्नतः

ਹੇ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੋ, ਯਤਨ ਨਾਲ ਐਸਾ ਕਰੋ ਕਿ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ, ਚੰਦਰਮੌਲੀ ਸ਼ਿਵ, ਕਾਲੀ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਚਾਹੇ; ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਲਦੀ ਹੀ ਸਿਧ ਕਰੋ।

Verse 36

स्थानं गत्वाथ दैत्यस्य तमहं तारकं ततः । निवारयिष्ये कुहठात्स्वस्थानं गच्छतामराः

ਉਸ ਦੈਤ ਦੇ ਥਾਂ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਮੈਂ ਫਿਰ ਤਾਰਕ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਦੁਸ਼ਟ ਹਠ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿਆਂਗਾ। ਹੇ ਅਮਰੋ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਜਾਓ।

Verse 37

इत्युक्त्वाहं सुरान्शीघ्रं तारकाख्यासुरस्य वै । उपसंगम्य सुप्रीत्या समाभाष्येदमब्रवम्

ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਤਾਰਕਾਸੁਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤਾਰਕ ਦੈਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਇਹ ਬਚਨ ਕਿਹਾ।

Verse 38

ब्रह्मोवाच । तेजोसारमिदं स्वर्गं राज्यं त्वं परिपासि नः । यदर्थं सुतपस्तप्तं वाञ्छसि त्वं ततोऽधिकम्

ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਬੋਲੇ—ਇਹ ਸਵਰਗ ਤੇਜ ਦਾ ਸਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਰਾਜ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਇੰਨਾ ਘੋਰ ਤਪ ਕਿਸ ਲਈ ਕੀਤਾ? ਕੀ ਤੂੰ ਇਸ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡੀ ਕੋਈ ਵਸਤੂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?

Verse 39

वरश्चाप्यवरो दत्तो न मया स्वर्गराज्यता । तस्मात्स्वर्गं परित्यज्य क्षितौ राज्यं समाचर

ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ—ਭਾਵੇਂ ਛੋਟਾ ਵਰ ਹੀ ਸਹੀ—ਪਰ ਸਵਰਗ ਦੀ ਰਾਜਗੱਦੀ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਸਵਰਗ ਛੱਡ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਾ।

Verse 40

देवयोग्यानि तत्रैव कार्य्याणि निखिलान्यपि । भविष्यत्यरसुरश्रेष्ठ नात्र कार्य्या विचारणा

ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਯੋਗ ਸਭ ਕੰਮ ਉੱਥੇ ਹੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣ। ਹੇ ਅਸੁਰ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋਵੇਗਾ; ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।

Verse 42

तारकोऽपि परित्यज्य स्वर्गं क्षितिमथाभ्यगात् । शोणिताख्य पुरे स्थित्वा सर्वराज्यं चकार सः

ਤਾਰਕ ਵੀ ਸੁਰਗ ਛੱਡ ਕੇ ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆ ਗਿਆ। ‘ਸ਼ੋਣਿਤਾ’ ਨਾਮ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਸਰਬਭੌਮ ਰਾਜ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ।

Verse 43

देवास्सर्वेऽपि तच्छुत्वा मद्वाक्यं सुप्रणम्य माम् । शक्रस्थानं ययुः प्रीत्या शक्रेण सुस माहिताः

ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਹ ਇੰਦਰ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਗਏ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹੇ।

Verse 44

तत्र गत्वा मिलित्वा च विचार्य्य च परस्परम् । ते सर्वे मरुतः प्रीत्या मघवंतं वचोऽब्रुवन्

ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਅਤੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਲਾਹ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਰੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮਘਵਾਨ (ਇੰਦਰ) ਨੂੰ ਬੋਲ ਪਏ।

Verse 45

देवा ऊचुः । शम्भोर्य्यथा शिवायां वै रुचिजायेत कामतः । मघवंस्ते प्रकर्तव्यं ब्रह्मोक्तं सर्वमेव तत्

ਦੇਵਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਮਘਵਨ (ਇੰਦਰ), ਤਾਂ ਜੋ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵਾ (ਪਾਰਵਤੀ) ਵੱਲ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮਮਈ ਰੁਚੀ ਜਾਗੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਆਖਿਆ ਹੈ ਉਹ ਸਭ ਤੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 46

ब्रह्मोवाच । इत्येवं सर्ववृत्तांतं विनिवेद्य सुरेश्वरम् । जग्मुस्ते सर्वतो देवाः स्वं स्वं स्थानं मुदान्विताः

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰਾ ਵ੍ਰਿਤਾਂਤ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਸੁਣਾਕੇ, ਚੌਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਦੇਵ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਧਾਮਾਂ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।”