Dashati 11
Aindra praise of Indra’s vast power, framed within the sacrificial order and its enabling deities
Indra
Energetic and expansive (mahattva) with a liturgical forward-drive suited to soma performance
R̥ṣi attribution is not supplied in the input; identification would require Rigveda-source cross-reference for each mantra’s original sūkta/ṛṣi.
ਇੰਦਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਆਇੰਦ੍ਰ ਸ্তুਤੀ—ਯਜ್ಞ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਅੰਦਰ ਉਸਨੂੰ ਸੰਭਵ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਸਮੇਤ। ਧਿਸ਼ਣਾ (ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਯਾਜ਼ਨਿਕ-ਬੁੱਧੀ) ਨਾਲ ਵਜ੍ਰ ਤਿੱਖਾ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਸੋਮ-ਅਧਵਰ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀ ਪੁਰਾਤਨ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ (ਯੰਤ੍ਰ) ਵਜੋਂ ਹਵਿ ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਕਰਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ਼ਾ ਯਜ्ञ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ। ਕ੍ਰਤੁ ਦਿਵ੍ਯ ਸੰਕਲਪ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਯਜ्ञ-ਸਮਰੱਥਾ ਵੀ, ਜੋ ਧਨ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਸੂਨ੍ਰਤਾ (ਮਿੱਠੀ/ਸੱਚੀ ਵਾਣੀ) ਵਰਗੇ ਯਾਜ਼ਨਿਕ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਿਸ਼ਣਾ ਨਾਲ ਤਿੱਖੀ ਹੋਈ ਇੰਦਰ-ਮਹਿਮਾ ਅਗਨੀ ਰਾਹੀਂ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਚਾਲਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ਼ਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭਤਾ ਨਾਲ ਯਜ्ञ-ਫਲ ਨੂੰ ਸਿਧ ਕਰਦੀ ਹੈ।
Mantras
Mantra 1
महे नो अद्य बोधयोषो राये दिवित्मती यथा चिन्नो अबोधयः सत्यश्रवसि वाय्ये सुजाते अश्वसूनृते
ਹੇ ਉਸ਼ਾ, ਅੱਜ ਸਾਨੂੰ ਜਗਾ—ਵੱਡੇ ਕਲਿਆਣ ਲਈ, ਧਨ ਲਈ; ਹੇ ਦਿਵਿਤਮਤੀ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ! ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਜਗਾਇਆ ਸੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ। ਹੇ ਸਤ੍ਯਸ਼੍ਰਵਸੀ, ਹੇ ਦ੍ਯੌ ਦੀ ਧੀ (ਵਾਯ੍ਯੇ), ਹੇ ਸੁਜਾਤੇ—ਘੋੜੇ ਅਤੇ ‘ਸੂਨ੍ਰਤਾ’ ਦੇਣ ਵਾਲੀ!
Mantra 2
या सुनीथे शौचद्रथे व्यौच्छो दुहितर्दिवः सा व्युच्छ सहीयसि सत्यश्रवसि वाय्ये सुजाते अश्वसूनृते
ਹੇ ਦ੍ਯੌ ਦੀ ਧੀ, ਤੂੰ ‘ਸੁਨੀਥ’ (ਚੰਗੀ ਰਹਿਨੁਮਾਈ) ਅਤੇ ‘ਸ਼ੌਚਦ੍ਰਥ’ (ਚਮਕਦਾਰ ਰਥ) ਵਾਲੀ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਹੈਂ; ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਹੀ ਉਜਿਆਲੀ ਹੋ—ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਬਲਵਾਨ ਹੈਂ। ਹੇ ਸਤ੍ਯਸ਼੍ਰਵਸੀ, ਹੇ ਦ੍ਯੌ ਦੀ ਧੀ (ਵਾਯ੍ਯੇ), ਹੇ ਸੁਜਾਤੇ—ਘੋੜੇ ਅਤੇ ‘ਸੂਨ੍ਰਤਾ’ ਦੇਣ ਵਾਲੀ!
Mantra 3
सा नो अद्याभरद्वसुर्व्युच्छा दुहितर्दिवः यो व्यौच्छः सहीयसि सत्यश्रवसि याय्ये सुजाते अश्वसूनृते
ਅੱਜ ਦਿਵ ਦੀ ਧੀ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ ਨਾਲ ਉਗਣ ਵਾਲੀ ਉਸ਼ਾ (ਉਸ਼ਸ) ਸਾਡੇ ਲਈ ਵਸੁ (ਧਨ) ਲੈ ਆਈ ਹੈ; ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਹੈ—ਸਭ ਤੋਂ ਬਲਵਾਨ, ਸਤ੍ਯ-ਸ਼੍ਰਵਸੀ (ਸੱਚੀ ਕੀਰਤੀ ਵਾਲੀ), ਉਪਾਸ੍ਯ, ਸੁਜਾਤੇ, ਅਸ਼ਵ-ਦਾਤਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਬਾਣੀ (ਸੂਨ੍ਰਿਤ) ਬਖ਼ਸ਼ਣ ਵਾਲੀ।
Frequently Asked Questions
It praises Indra’s vast power and effective thunderbolt, while showing that the sacrifice succeeds through right ritual intelligence (dhiṣaṇā), Agni’s guidance, and Uṣas’ auspicious dawning.
In soma worship, Indra’s receiving of offerings depends on Agni as the regulated carrier and priest of the rite, and on Uṣas as the time-marker and auspicious opener who brings prosperity to the sacrificer.
It presents inspired, rite-linked intelligence (dhiṣaṇā) as the force that ‘sharpens’ Indra’s weapon—i.e., correct sacrificial insight and performance make divine power operative for protection and victory.