Dashati 21
Pavamāna Soma’s self-purification through the waters and filter, emerging as the radiant king who empowers the rite and grants prosperity
Soma (Pavamāna)
Bright energetic forward-driving praise (stuti) with a cleansing-and-triumph tone
Ṛṣi not identifiable from the given excerpt alone; requires Rigvedic concordance for the underlying RV verse at this Sāmavedic location.
ਪਵਮਾਨ ਸੋਮ ਜਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਛਾਣਨੀ/ਪਵਿੱਤਰਕ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨੂੰ ਸੱਪ ਦੀ ਖਾਲ ਵਾਂਗ ਝਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਲਦ ਤੇ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਰਾਜਾ ਬਣ ਕੇ ਉਭਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ੁੱਧ ਸੋਮ ਯਜ್ಞ-ਕ੍ਰਤੂ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਪੂਰਨ ਕਰਦਾ, ਰਿਤਵਿਜਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਨੂੰ ਬਲ ਦਿੰਦਾ, ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਮਾਪਕ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਸਥਾਪਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਆਯੁ, ਬਲ, ਧਨ, ਘਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਘਿਉ ਵਰਗੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ।
Mantras
Mantra 1
अञ्जते व्यञ्जते समञ्जते क्रतुं रिहन्ति मध्वाभ्यञ्जते सिन्धोरु ऽच्छ्वासे पतयन्तमुक्षणं हिरण्यपावाः पशुमप्सु गृभ्णते .
ਉਹ ਅਭਿਸੇਕ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸਜਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਯਜ੍ਞ-ਕ੍ਰਤੁ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਮਧੂ ਵਰਗੀ ਮਿਠਾਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਆਸ੍ਵਾਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਪ੍ਰਚੁਰ ਅਭਿਸੇਕ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਿੰਧੂ ਦੇ ਉੱਛਾਲ ਵਿੱਚ, ਹਿਰਣ੍ਯਪਾਵਾਃ (ਸੁਵਰਨ ਸ਼ੋਧਕ) ਜਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦੌੜਦੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਨੂੰ—ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ (ਯਜ੍ਞੀਯ ਪਸ਼ੂ/ਬਲੀ)—ਪਕੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
Mantra 2
विपश्चिते पवमानाय गायत मही न धारात्यन्धो अर्षति अहिर्न जूर्णामति सर्पति त्वचमत्यो न क्रीडन्नसरद्वृषा हरिः
ਵਿਪਸ਼ਚਿਤ ਪਵਮਾਨ ਲਈ ਗਾਓ; ਸੋਮ-ਰਸ ਦੀ ਮਹਾਨ ਧਾਰਾ ਅਟੁੱਟ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਅਹਿ (ਸੱਪ) ਪੁਰਾਣੀ ਖਾਲ ਛੱਡ ਕੇ ਸਰਕਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਇਹ ਸਰਕਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਦੌੜਦਾ ਘੋੜਾ, ਤਿਵੇਂ ਇਹ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ—ਹਰੀ, ਤਾਮ੍ਰ-ਵਰਨ ਦਾ ਬਲਵਾਨ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ।
Mantra 3
अग्रेगो राजाप्यस्तविष्यते विमानो अह्नां भुवनेष्वर्पितः हरिर्घृतस्नुः सुदृशीको अर्णवो ज्योतीरथः पवते राय ओक्यः
ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਸਤੁਤੀਯੋਗ ਹੈ; ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਮਾਪਕ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ। ਹਰੀ, ਘਿਉ ਵਾਂਗ ਧਨ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਟਪਕਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਸੁੰਦਰ ਦਰਸ਼ਨਯੋਗ, ਪ੍ਰਚੁਰ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਾਲਾ ਅਰਣਵ; ਜੋਤੀ-ਰਥ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਧਨ ਲਈ, ਗ੍ਰਿਹ ਲਈ।
Frequently Asked Questions
It praises Soma while he is being purified—washed and filtered—so that he becomes radiant, fit for the sacrifice, and able to grant strength and prosperity.
The serpent image highlights shedding impurity during purification, while the steed image emphasizes Soma’s swift, unobstructed rush through the filter and waters.
The sacrificer and household benefit: the purified Soma is invoked to perfect the rite and to bring wealth, nourishment, and ordered well-being (linked with correct sacrificial timing).