Dashati 1
PūrvārcikaPrapathaka 5Dashati 18 Mantras

Dashati 1

Aindra stotra: praise of Indra’s unrivaled might and Soma-exhilaration in support of victory and prosperity

Deity

Indra

Melodic Character

Heroic and exultant (vīra/utsāha) with a bright Soma-fueled lift

Rishi Family

Ṛṣi is not specified in the provided input; identification normally follows the Rigvedic source-hymn concordance for each ṛc before assigning a dominant family for the dashati.

ਇਸ ਦਸ਼ਤੀ ਵਿੱਚ ਆਇੰਦ੍ਰ ਸਤੋਤ੍ਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਤੁੱਲ ਸ਼ਵਸ (ਵੀਰ-ਸ਼ਕਤੀ)—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹਨ ਵਜੋਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤਾਕਤ—ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੋਮ-ਪਾਨ ਤੋਂ ਉਪਜਣ ਵਾਲਾ ਮਦ/ਉਤਸ਼ਾਹ ਇੰਦਰ ਦੀ ਵੀਰ-ਊਰਜਾ ਦਾ ਪ੍ਰੇਰਕ ਮੰਨ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੋਮ ਪੀਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯਜਮਾਨ ਲਈ ਵਾਧਾ, ਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਲੰਮੀ ਉਮਰ (ਦ੍ਰਾਢੀਯ ਆਯੁḥ) ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਤ੍ਰ-ਵਰੁਣ ਆਦਿ ਆਦਿਤਿਆਂ ਨੂੰ ਰੀਤ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ, ਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਜੀਵਨ ਬਖ਼ਸ਼ਣ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕਰਕੇ, ਸਤੁਤੀ ਅਤੇ ਸੋਮ ਰਾਹੀਂ ਦੇਵਤਾਤਯੇ (ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ/ਵਰਧਨ) ਸਾਧ ਕੇ ਰੱਖਿਆ, ਰੁਕਾਵਟ-ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨੂੰ ਫਲ ਵਜੋਂ ਉਮੀਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Mantras

Mantra 1

गृणे तदिन्द्र ते शव उपमां देवतातये यद्धंसि वृत्रमोजसा शचीपते

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਸ਼ਵ—ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਗਾਂਦਾ ਹਾਂ—ਤੇਰੇ ਦੇਵਤ੍ਵ ਦੇ ਉਤਕਰਸ਼ ਲਈ ਅਤੁੱਲ ਉਪਮਾ ਵਾਂਗ; ਕਿਉਂਕਿ ਹੇ ਸ਼ਚੀਪਤੇ, ਤੂੰ ਓਜਸ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸੰਹਾਰਦਾ ਹੈਂ।

Saman: Aindra (standard Indra-stotra tune; specific Sāman-name not stated in input)

Mantra 2

यस्य त्यच्छम्बरं मदे दिवोदासाय रन्धयन् अयं स सोम इन्द्र ते सुतः पिब

ਜਿਸ ਦਾ ਕਰਮ ਸੀ—ਮਦ ਵਿੱਚ—ਦਿਵੋਦਾਸ ਲਈ ਸ਼ੰਬਰ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨਾ; ਹੇ ਇੰਦਰ, ਇਹੀ ਸੋਮ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸੁਤ—ਨਿਚੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ: ਪੀਬ (ਪੀ)।

Saman: Aindra (standard Indra-stotra tune; specific Sāman-name not stated in input)

Mantra 3

एन्द्र नो गधि प्रिय सत्राजिदगोह्य गिरिर्न विश्वतः पृथुः पतिर्दिवः

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਤੇ ਕਿਰਪਾਲੁ ਹੋ; ਸਦਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਲੁਕਾਇਆ ਨਾ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲਾ। ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਸਭ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਤੂੰ ਦਿਉਲੋਕ ਦਾ ਪਤੀ ਹੈਂ।

Saman: Aindra (standard Indra-stotra tune; specific Sāman-name not stated in input)

Mantra 4

य इन्द्र सोमपातमो मदः शविष्ठ चेतति येना हंसि न्या3त्रिणं तमीमहे

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸੋਮਪਾਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਹੇ ਅਤਿਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ—ਜਿਸ ਮਦ (ਉਤਸ਼ਾਹ) ਨਾਲ ਤੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਤੂੰ ਨਿਆਤ੍ਰਿਣ ਨੂੰ ਸੰਹਾਰਦਾ ਹੈਂ—ਉਹੀ ਮਦ ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।

Saman: Aindra (standard Indra-stotra tune; specific Sāman-name not stated in input)

Mantra 5

तुचे तुनाय तत्सु नो द्राधीय आयुर्जीवसे आदित्यासः समहसः कृणोतन

ਸਾਡੀ ਵਧੋਤਰੀ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ, ਮੰਗਲਮਈ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਜੀਊਣ ਲਈ ਹੋਰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਆਯੁ ਸਾਨੂੰ ਬਖ਼ਸ਼ੋ; ਹੇ ਏਕਮਨ ਬਲ ਵਾਲੇ ਆਦਿਤ੍ਯੋ, ਇਹ ਕਰ ਦਿਓ।

Saman: Āditya-related stotra tune (specific Sāman-name not stated in input)

Mantra 6

वेत्था हि निरृतीनां वज्रहस्त परिवृजम् अहरहः शुन्ध्युः परिपदामिव

ਹੇ ਵਜ੍ਰਹਸਤ! ਤੂੰ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਨਿਰ੍ਰਿਤੀਆਂ (ਆਪਤਾਂ) ਨੂੰ ਟਾਲਣ ਦਾ ਉਪਾਇ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ; ਦਿਨੋਂਦਿਨ ਉਹ ਯਜਨ ਨੂੰ ਇਉਂ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਲੋਕ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਰੌਂਦੇ ਗਏ ਰਾਹਾਂ ਦੇ ਪਹੁੰਚ-ਮਾਰਗਾਂ ਨੂੰ ਝਾੜੂ ਨਾਲ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Saman: Unknown/unspecified (requires Sāmavedic gāna-prayoga mapping for this ṛc)

Mantra 7

अपामीवामप स्त्रिधमप सेधत दुर्मतिम् आदित्यासो युयोतना नो अंहसः

ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਅਪਾਮੀਵ (ਰੋਗ) ਦੂਰ ਕਰੋ; ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਦੂਰ ਕਰੋ; ਦੁੁਰਮਤੀ (ਦੁਸ਼ਟ ਸੰਕਲਪ) ਨੂੰ ਪਰਾਹੁਣਾ ਕਰੋ; ਹੇ ਆਦਿਤ੍ਯੋ, ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਅੰਹਸ (ਪਾਪ) ਅਤੇ ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਨੂੰ ਦੂਰ ਹੰਕਾਲ ਦਿਓ।

Saman: Unknown/unspecified (requires Sāmavedic gāna-prayoga mapping for this ṛc)

Mantra 8

पिबा सोममिन्द्र मन्दतु त्वा यं ते सुषाव हर्यश्वाद्रिः सोतुर्बाहुभ्यां सुयतो नार्वा

ਹੇ ਇੰਦਰ! ਸੋਮ ਪੀ; ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰੇ—ਜੋ ਤੇਰੇ ਲਈ, ਹੇ ਹਰ੍ਯਸ਼ਵ (ਪੀਲੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ), ਅਦ੍ਰਿ (ਪੇਸ਼ਣ-ਸ਼ਿਲਾ) ਨੇ ਸੋਤ੍ਰ ਦੇ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਚੋੜਿਆ ਹੈ; ਸੁਯਤ (ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਸ਼ਿਤ) ਨਾਰਵਾ ਵਾਂਗ, ਤੇਜ਼ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ।

Saman: Unknown/unspecified (requires Sāmavedic gāna-prayoga mapping for this ṛc)

Frequently Asked Questions

It exalts Indra’s unsurpassed strength—especially his victory over Vṛtra—and links that power to the ritual act of inviting him to drink Soma for exhilaration and protection.

The Ādityas are invoked as harmonizing guardians (Mitra-Varuṇa group) to grant firm, stable life and supportive order, complementing Indra’s force with concord and well-being.

Soma is both offering and energizer: it is pressed correctly by the presser and stone, then invited to Indra so it may ‘exhilarate’ him—symbolizing the rite’s power to activate divine aid.