Dashati 6
Indra’s swift invitation to the Soma-rite through potent stotra and unhindered approach
Indra
Bright forceful and triumphant—an urgent ‘come hither’ atmosphere with victorious uplift
R̥ṣi cannot be fixed from the provided excerpt alone; the verses belong to the Aindra praise-stream used for Sāman performance rather than a single clearly identified family in the input.
ਇਸ ਦਸ਼ਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਤੋਤ੍ਰ/ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸੋਮ-ਪਾਨ ਲਈ ਯਜ੍ਞ ਵੱਲ ਤੁਰੰਤ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰੀ (ਤਾਂਬੇਲੇ ਘੋੜੇ) ਅਤੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਰਥ ਦੀ ਆਗਮਨ-ਛਵੀ ਨਾਲ ਆਹਵਾਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਯਾਗ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬੇੜੀਆਂ ਤੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ (ਪਾਸ਼ਿਨਃ) ਨੂੰ ਭੇਦ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਵਾਲੀ ਤਾਕਤ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਤੋਮ/ਗਿਰ ਸਿਰਫ਼ ਸਿਫ਼ਤ ਨਹੀਂ—ਇਹ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਜੋ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਖਿੱਚਦੀ, ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਕਰਦੀ, ਅਤੇ ਯਜਮਾਨ ਲਈ ਜਿੱਤ-ਵਾਜ, ਧਨ, ਤੇ ਅਟੱਲ ਸਹਾਇਤਾ (ਅਕਸ਼ਿਤੋਤੀ) ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
Mantras
Mantra 1
न किष्टं कर्मणा नशद्यश्चकार सदावृधम् इन्द्रं न यज्ञैर्विश्वगूर्तमृभ्वसमधृष्टं धृष्णुमोजसा
ਨ ਕਿਸ਼ਟੰ ਕਰਮਣਾ ਨਸ਼ਦ੍—ਕਰਮ ਨਾਲ ਕੋਈ ਉਸ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦਾ; ਯਃ ਚਕਾਰ ਸਦਾਵ੍ਰਿਧੰ ਇੰਦਰੰ—ਸਦਾ ਵਧਦਾ ਇੰਦਰ। ਯਜ੍ਞੈਃ ਨ (ਤੁਲ੍ਯੰ) ਵਿਸ਼੍ਵਗੂਰ੍ਤੰ—ਸਭ ਥਾਂ ਗਾਇਆ ਗਿਆ; ਭ੍ਵਸੰ—ਕੁਸ਼ਲ; ਅਧ੍ਰਿਸ਼੍ਟੰ—ਅਜੈਯ; ਧ੍ਰਿਸ਼੍ਣੁੰ ਓਜਸਾ—ਬਲ ਨਾਲ ਧੀਰ-ਸਾਹਸੀ।
Mantra 2
य ऋते चिदभिश्रिषः पुरा जत्रुभ्य आतृदः सन्धाता सन्धिं मघवा पुरूवसुर्निष्कर्ता विह्रुतं पुनः
ਉਹ (ਇੰਦਰ), ਬਾਹਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ, ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਜੋੜਾਂ ਤੋਂ ਕਸੇ ਬੰਧਨ ਚੀਰ ਕੇ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲਾ; ਦਾਤਾ, ਬਹੁ-ਧਨਵਾਨ (ਪੁਰੂਵਸੁ); ਜੋੜ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜੋੜਨ ਵਾਲਾ ਸੰਧਾਤਾ; ਛੁਡਾਉਣ ਵਾਲਾ ਨਿਸ਼ਕਰਤਾ—ਉਖੜਿਆ ਹੋਇਆ ਫਿਰ ਯਥਾਸਥਾਨ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।
Mantra 3
आ त्वा सहस्रमा शतं युक्ता रथे हिरण्यये ब्रह्मयुजो हरय इन्द्र केशिनो वहन्तु सोमपीतये
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸੋਮਪਾਨ ਲਈ—ਬ੍ਰਹਮਯੁਜ (ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਜੁਤੇ) ਕੇਸ਼ੀਲੇ ਤਾਮ੍ਰਵਰਨ ਹਰੀ, ਸੁਨਹਿਰੀ ਰਥ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਸੌ (ਅਤਿਅਧਿਕ) ਹੋ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਉਣ।
Mantra 4
आ मन्द्रैरिन्द्र हरिभिर्याहि मयूररोमभिः मा त्वा के चिन्नि येमुरिन्न पाशिनो ऽति धन्वेव तां इहि
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਮੰਦਰ-ਮਧੁਰ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਹਰੀ (ਤਾਮ੍ਰਵਰਨ) ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਆ; ਮਯੂਰ-ਰੋਮ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸ਼ਿੰਗਾਰਾਂ ਨਾਲ ਆ। ਕੋਈ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲਾ ਤੈਨੂੰ ਰੋਕ ਨਾ ਸਕੇ; ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਤੀਰ ਵਾਂਗ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਇਸ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਆ।
Mantra 5
त्वमङ्ग प्र शंसिषो देवः शविष्ठ मर्त्यम् न त्वदन्यो मघवन्नस्ति मर्डितेन्द्र ब्रवीमि ते वचः
ਹੇ ਮਘਵਨ ਇੰਦਰ! ਤੂੰ ਹੀ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਸਤੁਤੀ-ਯੋਗ ਹੈਂ—ਦੇਵ, ਸਭ ਤੋਂ ਬਲਵਾਨ—ਮਰਤ੍ਯ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ। ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਨੰਦ-ਦਾਤਾ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਇੰਦਰ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਨਿਯਤ (ਵਿਧਿ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ) ਬਚਨ ਉਚਾਰਦਾ ਹਾਂ।
Mantra 6
त्वमिन्द्र यशा अस्यृजीषी शवसस्पतिः त्वं वृत्राणि हंस्यप्रतीन्येक इत्पुर्वनुत्तश्चर्षणीधृतिः
ਹੇ ਇੰਦਰ! ਤੂੰ ਯਸ਼ਸਵੀ ਹੈਂ, ਸਿੱਧੀ ਗਤੀ ਵਾਲਾ, ਬਲ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ। ਤੂੰ ਅਪ੍ਰਤਿਹਤ ਰੂਪ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਇਕੱਲਾ ਹੀ—ਪੁਰਾਤਨ ਪ੍ਰੇਰਕ—ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਧਾਰਕ (ਚਰਸ਼ਣੀਧ੍ਰਿਤੀ) ਹੈਂ।
Mantra 7
इन्द्रमिद्देवतातय इन्द्रं प्रयत्यध्वरे इन्द्रं समीके वनिनो हवामह इन्द्रं धनस्य सातये
ਦੇਵਤਾ-ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਹੀ (ਅਸੀਂ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ); ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਅਧਵਰ ਯਜ्ञ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਨੂੰ; ਸਮੀਕੇ ਵਿੱਚ—ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ—ਇੰਦਰ ਨੂੰ। ਲਾਭ ਦੇ ਇੱਛੁਕ ਅਸੀਂ, ਧਨ-ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 8
इमा उ त्वा पुरूवसो गिरो वर्धन्तु या मम पावकवर्णाः शुचयो विपश्चितो ऽभि स्तोमैरनूषत
ਹੇ ਪੁਰੂਵਸੁ (ਇੰਦਰ), ਮੇਰੀਆਂ ਵੀ ਇਹ ਗਿਰੋ—ਪਾਵਕ-ਵਰਣ, ਸ਼ੁਚਿ, ਵਿਪਸ਼ਚਿਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਚਾਰੀਆਂ—ਸਤੋਮਾਂ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਅਭਿ-ਸਤੁਤੀ ਕਰਕੇ, ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਵਧਾਉਣ।
Mantra 9
उदु त्ये मधुमत्तमा गिर स्तोमास ईरते सत्राजितो धनसा अक्षितोतयो वाजयन्तो रथा इव
ਉੱਠਣ ਉਹ ਅਤਿ ਮਧੁਰਮਯ ਗਿਰੋ; ਸਤੋਮ ਚਲ ਪੈਣ—ਸਤਰਾਜਿਤ, ਧਨਵਾਨ, ਅਕਸ਼ਿਤ-ਉਤਯಃ—ਵਾਜ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ, ਰਥਾਂ ਵਾਂਗ।
Mantra 10
यथा गौरो अपा कृतं तृष्यन्नेत्यवेरिणम् आपित्वे नः प्रपित्वे तूयमा गहि कण्वेषु सु सचा पिब
ਜਿਵੇਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਤ ਗੌਰ-ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਲ ਵੱਲ, ਮਿੱਤਰ-ਸਥਾਨ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਤੂੰ ਛੇਤੀ ਸਾਡੇ ਆਪਿਤ੍ਵ ਵਿੱਚ, ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਪਿਤ੍ਵ ਵਿੱਚ ਆ; ਕਣਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁ-ਸਚਾ ਹੋ ਕੇ, ਸੋਮ ਪਿਬ।
Frequently Asked Questions
It is a forceful invitation for Indra to come swiftly to the Soma-rite on his tawny steeds, unhindered by obstacles, so he may drink Soma and grant victory and prosperity.
They present the chant itself as an effective sacred power: the stomas ‘rise’ and ‘move’ like chariots, overcoming impediments and carrying the sacrificer toward the prize (vāja).
As an Indra-focused Sāman in the Soma service, sung by the Sāmavedic singers to draw Indra near, stabilize the rite against obstructions, and secure his sustaining help.