Dashati 1
Aindra stotra: inviting and glorifying Indra to drink the pressed Soma
Indra
Invitational and triumphant with a forward-driving heroic tone
R̥ṣi attribution is not supplied in the input; the verses align with an Aindra/Indra-sūkta milieu in the Ṛgvedic tradition commonly adopted into Sāmavedic stotra use.
ਐਂਦ੍ਰ ਸਤੋਤ੍ਰ ਦਾ ਭਾਵ: ਯਜ੍ਞ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਏ ਗਏ ਵੀਰ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇ ਕੇ, ਸਤੁਤੀ ਅਤੇ ਰਿਤੀ-ਸੇਵਾ ਨਾਲ (ਗਿਰਵਣ, ਸਪਰ੍ਯੁ) ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਸਵਨ ਵੇਲੇ ‘ਸੁਤੇ–ਸੁਤੇ’ ਕਹਿ ਕੇ ਨਿਚੋੜੀ ਹੋਈ ਮਿੱਠੀ ਸੋਮ-ਧਾਰਾ ਉਸ ਦੇ ਪਾਨ ਲਈ ਅਰਪਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਯ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੀਆਂ ਸਤੁਤੀਆਂ ਗਾਂ ਤੋਂ ਵੱਛੇ ਵੱਲ ਦੌੜਨ ਵਾਂਗ ਅਟੱਲ ਤੌਰ ਤੇ ਇੰਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਦਾ ਕਰਮਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਕਰਤੱਬਾਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਇੰਦਰ ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਯਸ਼/ਕੀਰਤੀ ਬਖ਼ਸ਼ੇ—ਇਹੀ ਇਸ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਅਰਥ ਹੈ।
Mantras
Mantra 1
उत्त्वा मन्दन्तु सोमाः कृणुष्व राधो अद्रिवः अव ब्रह्मद्विषो जहि
ਸੋਮ-ਪਾਨ ਤੈਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ; ਹੇ ਅਦ੍ਰਿਵਃ (ਵਜ੍ਰ/ਪੱਥਰ ਧਾਰਕ) ਇੰਦਰ, ਦਾਨ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਸਿੱਧ ਕਰ; ਬ੍ਰਹ્મਦ੍ਵਿਸ਼ਃ (ਮੰਤ੍ਰ-ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ) ਨੂੰ ਥੱਲੇ ਸੁੱਟ ਕੇ ਸੰਹਾਰ ਕਰ।
Mantra 2
गिर्वणः पाहि नः सुतं मधोर्धाराभिरज्यसे इन्द्र त्वादातमिद्यशः
ਹੇ ਗਿਰਵਣਃ (ਸਤੁਤੀ-ਪ੍ਰਿਯ) ਇੰਦਰ, ਸਾਡਾ ਸੁਤ (ਪਿਸ਼ਿਤ) ਸੋਮ ਪੀ; ਮਧੁ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ; ਯਸ਼ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਤੇਰਾ ਦਾਨ ਹੈ।
Mantra 3
सदा व इन्द्रश्चर्कृषदा उपो नु स सपर्यन् न देवो वृतः शूर इन्द्रः
ਇੰਦਰ ਸਦਾ ਹੀ ਕਰਮਸ਼ੀਲ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਉਹ ਨੇੜੇ ਆਵੇ। ਆਹਵਾਨਿਤ ਦੇਵ—ਸ਼ੂਰ ਇੰਦਰ—ਸੇਵਾ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਉਪਾਸਕ ਕੋਲ, ਜਿਵੇਂ ਪੂਜਾ ਲਈ, ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
Mantra 4
आ त्वा विशन्त्विन्दवः समुद्रमिव सिन्धवः न त्वामिन्द्राति रिच्यते
ਜਿਵੇਂ ਦਰਿਆ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਸੋਮ-ਬੂੰਦਾਂ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ; ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
Mantra 5
इन्द्रमिद्गाथिनो बृहदिन्द्रमर्केभिरर्किणः इन्द्रं वाणीरनूषत
ਗਾਥਾ-ਗਾਇਕਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਿਹਤ (ਛੰਦ/ਸਾਮ) ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਗਾਇਆ; ਅਰਕਿਣਾਂ ਨੇ ਅਰਕਾਂ (ਸਤੋਤਰਾਂ) ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ; ਵਾਣੀਆਂ ਨੇ ਇੰਦਰ ਦਾ ਅਨੂਸ਼ਨ (ਅਨੁਗਾਨ) ਕੀਤਾ।
Mantra 6
इन्द्र इषे ददातु न ऋभुक्षणमृभुं रयिम् वाजी ददातु वाजिनम्
ਇੰਦਰ ਸਾਨੂੰ ਇਸ਼ੇ (ਪੋਸ਼ਣ) ਬਖ਼ਸ਼ੇ; ਭੁਕਸ਼ਣ, ਭੁ—ਕੁਸ਼ਲ ਅਤੇ ਉਪਕਾਰੀ—ਸਾਨੂੰ ਰਯਿ (ਧਨ) ਦੇਵੇ। ਵਾਜ (ਵਿਜੈ-ਬਲ) ਦਾ ਦਾਤਾ ਉਹ ਵਾਜਿਨ (ਵੀਰਯਵਾਨ ਇਨਾਮ) ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇ।
Mantra 7
इन्द्रो अङ्ग महद्भयमभी षदप चुच्यवत् स हि स्थिरो विचर्षणिः
ਇੰਦਰ ਨੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਮਹਾਨ ਭਯ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਦੂਰ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਾਸਕ ਹੈ।
Mantra 8
इमा उ त्वा सुतेसुते नक्षन्ते गिर्वणो गिरः गावो वत्सं न धेनवः
ਹੇ ਗਿਰਵਾਣ ਇੰਦਰ! ਸੋਮ-ਸੁਤੀ ਸੁਤੀ ਵੇਲੇ ਵੇਲੇ ਇਹ ਸਤੁਤੀ-ਗਿਰਾਂ ਤੇਰੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ ਹਨ; ਜਿਵੇਂ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਆਪਣੇ ਵੱਛੇ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।
Mantra 9
इन्द्रा नु पूषणा वयं सख्याय स्वस्तये हुवेम वाजसातये
ਹੇ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਪੂਸ਼ਨ, ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਮਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਕਲਿਆਣ ਲਈ, ਅਤੇ ਜਿੱਤ-ਇਨਾਮ (ਵਾਜ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਹਵਾਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 10
न कि इन्द्र त्वदुत्तरं न ज्यायो अस्ति वृत्रहन् न क्येवं यथा त्वम्
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਹੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹਨ, ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
Frequently Asked Questions
It repeatedly calls Indra to the sacrifice, praises his constant heroic energy, and urges him to drink the freshly pressed Soma offered at each pressing.
The simile expresses certainty and eagerness: just as milch-cows naturally hasten to their calf, the well-sung stotras reliably ‘reach’ Indra at every Soma-pressing.
In Sāyaṇa’s ritual reading, vṛtaḥ means ‘chosen/invited’ by the priests for the Soma offering, and saparyan points to formal acts of honour at the rite—welcoming and serving the deity through prescribed upacāras.