Dashati 5
PūrvārcikaPrapathaka 2Dashati 510 Mantras

Dashati 5

Aindra praise invoking Indra’s sovereign power to hear the stotra and grant victory, abundance, and unhindered ritual progress

Deity

Indra

Melodic Character

Uplifting heroic and proclamatory (royal/celebratory Aindra tone)

Rishi Family

R̥ṣi attribution is not provided in the input; without cross-referencing the underlying Ṛgvedic source and Sāmavedic anukramaṇī no family assignment is made.

ਇੰਦਰ ਦੀ ਆਇੰਦ੍ਰ ਸਿਫ਼ਤ: ਨਵੀਂ ਗੀਰ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਉਚਾਰਣ ਰਾਹੀਂ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਿ ਉਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸੁਣੇ ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਵੇ, ਉਸ ਦੀ ਸਰਵਭੌਮ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਜਿੱਤ, ਬਲ ਅਤੇ ਦਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ, ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹਾ/ਸ਼ਕ੍ਰ ਵਜੋਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ (ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ) ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਸੋਮ-ਯਾਗ ਨਿਰਵਿਘਨ ਸਫ਼ਲ ਹੋਵੇ। ਇਡਾ ਨਾਮਕ ਯਜ્ઞ-ਅਰਪਣ ਲਈ ਜਾਗਰੂਕ ਮਨ (ਬੋਧਨਮਨਸ) ਦੀ ਲੋੜ ਉਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸਮਰਾਟ, ਨ੍ਰਿਸਾਹ, ਮੰਹਿਸ਼ਠ ਵਰਗੇ ਰਾਜਸੀ-ਵੀਰ ਉਪਾਧੀਆਂ ਨਾਲ ਮਹਿਮਾ ਮੰਡਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Mantras

Mantra 1

इहेव शृण्व एषां कशा हस्तेषु यद्वदान् नि यामं चित्रमृञ्जते

ਇੱਥੇ ਹੀ, ਜਿਵੇਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣ: (ਹੇ ਦੇਵ), ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਪਾਸਕਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਾ (ਅੰਕੁਸ਼) ਹੈ; ਬਾਣੀ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਚਿਤ੍ਰ ਅਦਭੁਤ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਯੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ (ਅਤੇ ਮੰਜ਼ਿਲ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ)।

Saman: Unknown (Aindra Saman; melody not specified in input)

Mantra 2

इम उ त्वा वि चक्षते सखाय इन्द्र सोमिनः पुष्टावन्तो यथा पशुम्

ਹੇ ਇੰਦਰ! ਸੋਮ-ਧਾਰੀ ਤੇਰੇ ਸਖੇ—ਯਜਨ-ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ—ਤੈਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਤੱਕਦੇ ਹਨ; ਜਿਵੇਂ ਲੋਕ ਯਜਨ ਲਈ ਵੱਖ ਰੱਖੇ ਪ੍ਰਿਯ ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।

Saman: Aindra-sāman (generic; specific gāna-name not supplied in input)

Mantra 3

समस्य मन्यवे विशो विश्वा नमन्त कृष्टयः समुद्रायेव सिन्धवः

ਇਸ ਸਾਮਨ ਵਿੱਚ ਸਤੁਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਦੇ ਉਗ੍ਰ ਮਨ੍ਯੁ (ਪ੍ਰਚੰਡ ਬਲ) ਅੱਗੇ ਸਭ ਵਿਸ਼ੋ, ਸਭ ਕ੍ਰਿਸ਼ਟਯੋ ਨਮਦੇ ਹਨ—ਜਿਵੇਂ ਨਦੀਆਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

Saman: Aindra-sāman (generic; specific gāna-name not supplied in input)

Mantra 4

देवानामिदवो महत्तदा वृणीमहे वयम् वृष्णामस्मभ्यमूतये

ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਆਹਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਉਹ ਮਹਾਨ ਅਨੁਗ੍ਰਹ ਅਸੀਂ ਮੰਗਦੇ ਹਾਂ; ਬਲਵਾਨ (ਇੰਦਰ) ਦਾ ਉਹ ਅਨੁਗ੍ਰਹ ਸਾਡੀ ਊਤੀ (ਸਹਾਇਤਾ) ਲਈ ਹੋਵੇ।

Saman: Aindra-sāman (generic; specific gāna-name not supplied in input)

Mantra 5

सोमानां स्वरणं कृणुहि ब्रह्मणस्पते कक्षीवन्तं य औशिजः

ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣਸਪਤੇ (ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਦੇ ਸੁਆਮੀ), ਸੋਮ-ਅਰਪਣਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜਸਵੀ ਅਤੇ ਸੁਸੁਰ (ਯੋਗ੍ਯ ਸ੍ਵਰਿਤ) ਕਰ; ਉਸ਼ਿਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕਕਸ਼ੀਵੰਤ ਨੂੰ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਬਖ਼ਸ਼।

Saman: Bārhaspatya-sāman (generic; specific gāna-name not supplied in input)

Mantra 6

बोधन्मना इदस्तु नो वृत्रहा भूर्यासुतिः शृणोतु शक्र आशिषम्

ਜਾਗਰੂਕ ਮਨ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਲਈ ਇਡਾ (ਯੋਗ੍ਯ ਰੂਪ ਨਾਲ ਅਰਪਿਤ) ਹੋਵੇ; ਬਹੁਤ ਆਸੁਤੀ (ਪ੍ਰਚੁਰ ਲਿਬੇਸ਼ਨ) ਵਾਲਾ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹਾ, ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਸ਼ਕ੍ਰ ਸਾਡੀ ਆਸ਼ੀਸ਼ ਸੁਣੇ।

Saman: Aindra-sāman (generic; specific gāna-name not supplied in input)

Mantra 7

अद्य नो देव सवितः प्रजावत्सावीः सौभगम् परा दुःष्वप्न्यं सुव

ਅੱਜ, ਹੇ ਦੇਵ ਸਵਿਤ੍ਰ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਪ੍ਰਜਾ-ਸਹਿਤ ਸੌਭਾਗ੍ਯ ਪ੍ਰੇਰ; ਦੁੱਸੁਪਨਾ (ਅਸ਼ੁਭ ਸੁਪਨੇ-ਸ਼ਕੁਨ) ਨੂੰ ਦੂਰ ਭਜਾ ਦੇ।

Saman: Sāvitra-sāman (generic; specific gāna-name not supplied in input)

Mantra 8

क्वा3स्य वृषभो युवा तुविग्रीवो अनानतः ब्रह्मा कस्तं सपर्यति

ਕਿੱਥੇ ਹੈ ਉਹ ਜਵਾਨ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ—ਤੁਵਿਗ੍ਰੀਵ (ਮਜ਼ਬੂਤ ਗਰਦਨ ਵਾਲਾ), ਅਨਾਨਤ (ਅਜਿੱਤ)? ਕਿਹੜਾ ਬ੍ਰਹਮਾ (ਯਾਜਕ) ਉਸ ਦੀ ਯਥਾਵਿਧਿ ਸਪਰਿਆ (ਸੇਵਾ-ਪੂਜਾ) ਨਾਲ ਅਰਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ?

Saman: Aindra-sāman (generic; specific gāna-name not supplied in input)

Mantra 9

उपह्वरे गिरीणां सङ्गमे च नदीनाम् धिया विप्रो अजायत

ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਘੁੰਮਾਧਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗਮ ਤੇ—ਧੀਆ (ਪਵਿੱਤਰ ਵਿਚਾਰ) ਨਾਲ ਵਿਪ੍ਰ (ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਰਿਸ਼ੀ-ਯਾਜਕ) ਜਨਮਿਆ।

Saman: Aindra-sāman (generic; specific gāna-name not supplied in input)

Mantra 10

प्र सम्राजं चर्षणीनामिन्द्रं स्तोता नव्यं गीर्भिः नरं नृषाहं मंहिष्ठम्

ਮਨੁੱਖ-ਕੁਲਾਂ ਦੇ ਸਮਰਾਟ ਇੰਦਰ ਨੂੰ—ਨਰ, ਨ੍ਰਿਸ਼ਾਹ (ਸ਼ਤ੍ਰੁ-ਜਿਤ), ਮਹਿਸ਼ਠਮ (ਅਤਿ ਬਲਵਾਨ/ਅਤਿ ਦਾਤਾਰ)—ਸਤੋਤਾ ਨਵ੍ਯ ਗੀਰਭਿਃ (ਨਵੇਂ ਸਤੁਤੀ-ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ) ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਸਲਾਹੇ।

Saman: Aindra-sāman (generic; specific gāna-name not supplied in input)

Frequently Asked Questions

It centers on praising Indra—especially as Vṛtrahā (slayer of obstacles) and samrāj (sovereign)—and urging him to hear the singers’ benediction and grant success and gifts.

Idā is treated as a ritual portion/invitation; “bodhanmanas” stresses that the offering and chant must be performed with awakened, attentive intention for the prayer to be effective.

They can be read as metaphors for controlled, well-directed recitation and melody: disciplined speech guides the rite forward and helps the worshippers reach their intended sacrificial goal.