Dashati 6
Aindra soma-invocation: energizing the rite through Indra’s wealth-giving power, with Agni/Apāṃ Napāt as the kindled mediator
Indra
Upbeat exhortative and success-seeking—suited to energizing offering-actions and calling down Indra’s boon
Bharadvāja (probable for the Agni/Apāṃ Napāt verses)
ਐਂਦ੍ਰ ਸੋਮ-ਆਹਵਾਨ: ਸੋਮ ਨੂੰ ਢਾਲਣ ਅਤੇ ਮੁੜ ਭਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਧੀਬੱਧ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਯਜਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਕੇ, ਦ੍ਰਵਿਣੋਦਾਃ (ਧਨ-ਦਾਤਾ) ਇੰਦਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਰਾਹੀਂ ਲਾਭ ਤੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਯਾਚਨਾ। ਸੁਚੱਜੀ ਉਚਾਰਣ ਵਾਲੀ ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਚੁਣ ਕੇ/ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ—ਉਹ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਪੁਰੋਹਿਤ-ਸ਼ਕਤੀ ਜੋ ਹਵਿ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਅਤੇ ਰੀਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅਪਾਂ ਨਪਾਤ (ਜਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀ) ਨੂੰ ਮੰਗਲਮਈ, ਅਚੂਕ ਸਹਾਇਕ ਵਜੋਂ ‘ਮਿੱਤਰ’ ਗਾਇਕਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਚੋਣ—ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਠੀਕ ਕਰਮ (ਸੋਮ-ਸੇਚਨ/ਅਗਨੀ-ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਨ) ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਬਾਣੀ (ਸਤੋਤ੍ਰ) ਮਿਲ ਕੇ ਦਿਵ੍ਯ ਸਹਾਇਤਾ ਖਿੱਚਦੇ ਹਨ।
Mantras
Mantra 1
देवो वो द्रविणोदाः पूर्णां विवष्ट्वासिचम् उद्वा सिञ्जध्वमुप वा पृणध्वमादिद्वो देव ओहते
ਦੇਵ—ਤੁਹਾਡਾ ਦ੍ਰਵਿਣੋਦਾ (ਧਨ-ਦਾਤਾ)—ਪੂਰਨ ਆਹੁਤੀ ਨੂੰ ਵਹਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਢਾਲੋ, ਜਾਂ ਪਾਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਭਰੋ; ਤਦੋਂ ਦੇਵ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਲਾਭ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
Mantra 2
प्रैतु ब्रह्मणस्पतिः प्र देव्येतु सूनृता अच्छा वीरं नर्यं पङ्क्तिराधसं देवा यज्ञं नयन्तु नः
ਬ੍ਰਹਮਣਸਪਤੀ ਅੱਗੇ ਵਧੇ; ਦਿਵ੍ਯ ਸੂਨ੍ਰਿਤਾ ਅੱਗੇ ਵਧੇ; ਸ਼ੂਰ, ਨਰ੍ਯ, ਪੰਕਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਵੰਡਣ ਵਾਲੇ (ਰਾਧਸ) ਉਸ ਵੀਰ ਵੱਲ—ਦੇਵ ਸਾਡੇ ਯਜ੍ਞ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਚਲਣ।
Mantra 3
ऊर्ध्व ऊ षु ण ऊतये तिष्ठा देवो न सविता ऊर्ध्वो वाजस्य सनिता यदञ्जिभिर्वाघद्भिर्विह्वयामहे
ਹੇ ਸਵਿਤ੍ਰ ਦੇਵ ਵਰਗੇ, ਸਾਡੀ ਊਤੀ (ਸਹਾਇਤਾ) ਲਈ ਉੱਚੇ ਖੜੇ ਰਹੋ; ਵਾਜ (ਬਲ) ਦੇ ਜੇਤੂ ਬਣ ਕੇ ਊਰਧਵ ਰਹੋ—ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਅੰਜਿ (ਅਭਿਸ਼ੇਕ-ਲੇਪ) ਅਤੇ ਸਿਫ਼ਤ ਦੇ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਹਵਾਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 4
प्र यो राये निनीषति मर्तो यस्ते वसो दाशत् स वीरं धत्ते अग्न उक्थशंसिनं त्मना सहस्रपोषिणम्
ਜੋ ਮਰਤ੍ਯ ਧਨ (ਰਾਯ) ਵੱਲ ਆਪਣੇ ਯਜਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਵਸੁ (ਸਮ੍ਰਿੱਧ) ਅਗਨੀ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਦਾਸਤ੍—ਪੂਜਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਇੱਕ ਵੀਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਉਕਥ-ਸ਼ੰਸਿਨ (ਸਤੁਤੀ-ਗਾਇਕ), ਅਤੇ ਆਪ ਹੀ ਸਹਸ੍ਰਪੋਸ਼ਿਣ (ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਪਾਲਣਹਾਰ)।
Mantra 5
प्र वो यह्वं पुरूणां विशां देवयतीनाम् अग्निं सूक्तेभिर्वचोभिर्वृणीमहे यंसमिदन्य इन्धते
ਬਹੁਤੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਦੀਆਂ, ਦੇਵਯਤੀਨ (ਦੇਵ-ਇੱਛੁਕ) ਵਿਸ਼ਾਂ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਯਹ੍ਵ (ਸਕ੍ਰਿਯ) ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਸੁਕਤਾਂ ਅਤੇ ਸੁਵਚਨ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਚੁਣਦੇ ਹਾਂ—ਉਸ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਲੋਕ ਸਮਿਧਾ (ਇੰਧਨ-ਲੱਕੜੀ) ਨਾਲ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
Mantra 6
अयमग्निः सुवीर्यस्येशे हि सौभगस्य राय ईशे स्वपत्यस्य गोमत ईशे वृत्रहथानाम्
ਇਹ ਅਗਨੀ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਵੀਰਤਾ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ ਹੈ; ਸ਼ੁਭ ਸੌਭਾਗ੍ਯ ਵਾਲੇ ਧਨ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ ਹੈ; ਗੋਮਤ (ਗਾਂਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ) ਸਤ੍ਪ੍ਰਜਾ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ-ਹਤਿਆਵਾਂ (ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ-ਵਧਾਂ) ਦਾ ਵੀ ਅਧਿਪਤੀ ਹੈ।
Mantra 7
त्वमग्ने गृहपतिस्त्वं होता नो अध्वरे त्वं पोता विश्ववार प्रचेता ताक्षि यासि च वार्यम्
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਗ੍ਰਿਹਪਤੀ ਹੈਂ; ਅਧਵਰ ਯਜ्ञ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਹੋਤ੍ਰ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਪੋਤ੍ਰ ਹੈਂ—ਵਿਸ਼ਵਵਾਰ, ਪ੍ਰਚੇਤ; ਤੂੰ (ਕਰਮ ਨੂੰ) ਘੜਦਾ ਹੈਂ ਅਤੇ ਇੱਛਿਤ ਵਾਰ੍ਯ (ਫਲ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।
Mantra 8
सखायस्त्वा ववृमहे देवं मर्तास ऊतये अपां नपातं सुभगं सुदंससं सुप्रतूर्तिमनेहसम्
ਅਸੀਂ, ਤੇਰੇ ਸਖੇ ਮਰਤ੍ਯ, ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਤੈਨੂੰ—ਦੇਵ ਨੂੰ—ਵਰਦੇ ਹਾਂ; ਅਪਾਂ ਨਪਾਤ, ਸੁਭਗ, ਸੁਦੰਸਸ, ਸੁਪ੍ਰਤੂਰ੍ਤੀ, ਅਨਹਸ—ਅਵਿਫਲ ਜੇਤੂ।
Frequently Asked Questions
Because the section is Aindra: Indra is praised as draviṇodāḥ (giver of wealth) and is the chief recipient of Soma, expected to return ‘advantage’—prosperity and victory—to the sacrificers.
Soma worship needs a mediator: Agni is ‘chosen’ and kindled to carry offerings, and Apāṃ Napāt expresses Agni’s hidden fiery power (especially in waters), invoked as auspicious and unfailing support for the rite.
They reflect live ritual instruction: priests prepare and manage the Soma stream/cups, and the chant aligns speech with action so the offering is timely and effective.