Sukta 47
Sukta 9.47
Soma Pavamāna
ਇਹ ਛੋਟਾ ਪਵਮਾਨ ਸੂਕਤ ਸੋਮ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਰਪਣ ਲਈ ਯੋਗ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਉਹ ‘ਸਹੀ ਕਰਮ’ (ਤ ਅਨੁਸਾਰ ਸਤਕਰਮ) ਰਾਹੀਂ ਬਲ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ਗੀ ਭਰਨ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉੱਭਰ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਮ ਦੀ ਉਸ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੰਦਰ ਦੀ ਵੀਰ-ਸ਼ਕਤੀ (ਇੰਦ੍ਰਿਯ) ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਤੁਤੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਵੇਲੇ ਉੱਠਣ ਵਾਲੇ ਵਜ੍ਰ-ਸਮਾਨ ਬਲ ਨੂੰ ਵੀ; ਨਾਲ ਹੀ ਸੋਮ ਨੂੰ ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਬਖ਼ਸ਼ਣ ਵਾਲਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
Mantras
Mantra 1
अया सोमः सुकृत्यया महश्चिदभ्यवर्धत । मन्दान उद्वृषायते ॥
ਇਸ ਸੁਕ੍ਰਿਤ੍ਯਾ (ਸਤਕਰਮ/ਤ-ਆਚਰਨ) ਨਾਲ ਸੋਮ ਮਹਾਨਤਾ ਤੱਕ ਵੀ ਵਧਿਆ ਹੈ; ਆਨੰਦਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ਾਰਥ-ਭਰੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਹਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
Mantra 2
कृतानीदस्य कर्त्वा चेतन्ते दस्युतर्हणा । ऋणा च धृष्णुश्चयते ॥
ਇਸ ਸੋਮ ਦੇ ਕੀਤੇ ਕਰਮ ਅਤੇ ਕਰਨਯੋਗ ਕਰਮ ਚੇਤਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਦਸਿਊ-ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸੰਹਾਰਕ ਹੈ। ਅਤੇ ਉਹ ਰਿਣ (ਚੁਕਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬੋਝ) ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਸ਼੍ਣੁ—ਸਾਹਸੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ—ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
Mantra 3
आत्सोम इन्द्रियो रसो वज्रः सहस्रसा भुवत् । उक्थं यदस्य जायते ॥
ਇਸ ਸੋਮ ਤੋਂ ਇੰਦ੍ਰ ਦਾ ਬਲ ਉੱਭਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਦਾ ਰਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਾਲਾ ਵਜ੍ਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਜਦੋਂ ਉਸ ਤੋਂ (ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ) ਸਤੁਤੀ ਦਾ ਉਕਥ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
Mantra 4
स्वयं कविर्विधर्तरि विप्राय रत्नमिच्छति । यदी मर्मृज्यते धियः ॥
ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਕਵੀ ਹੈ; ਧਾਰਕ ਆਧਾਰ ਵਿੱਚ, ਵਿਪ੍ਰ—ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਰਿਸ਼ੀ—ਲਈ ਰਤਨ-ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਧਿਯਃ—ਵਿਚਾਰ—ਮਾਂਜੇ ਜਾ ਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
Mantra 5
सिषासतू रयीणां वाजेष्वर्वतामिव । भरेषु जिग्युषामसि ॥
ਹੇ ਸੋਮ! ਤੂੰ ਰਯਿ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਦਾ ਪ੍ਰੇਰਕ ਅਧਿਪਤੀ ਹੈਂ; ਵਾਜ (ਸ਼ਕਤੀ-ਮੁਕਾਬਲੇ) ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਤੇਜ਼ ਅਸ਼ਵਾਂ ਵਾਂਗ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈਂ। ਭਰ (ਯੁੱਧਾਂ) ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪੱਖ ਦਾ ਹੈਂ।
Frequently Asked Questions
It praises Soma while he is being purified (pavamāna), describing how he grows in power, inspires sacred speech, and supports strength and victory for the worshipper.
Because Soma’s clarified ‘rasa’ is seen as the energizing force behind Indra’s heroism—when praise and inspiration arise, that same power becomes vajra-like, able to overcome obstacles.
Plenitude (rayi), success in contests (vāja), and victory in battles (bhara), along with the inner vigor and inspired speech that come from purified Soma.
Ask anything about Sukta 47 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.