Rig Veda Sukta 106
Mandala 9Sukta 10614 Mantras

Sukta 106

Sukta 9.106

Devata

Indra (with Soma as the vehicle-offering)

ਇਹ ਪਵਮਾਨ ਸੋਮ-ਸੂਕਤ ਤਾਜ਼ਾ ਪੀੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੋਮ, ਜੋ ਛਾਣਨੀ ਵਿਚੋਂ ਦੌੜਦਾ ਹੋਇਆ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲ ਵਾਲੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਇੰਦਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤਾ ‘ਮਿੱਠਾ-ਮਧੁਰ’ ਸੋਮ-ਪ੍ਰਵਾਹ ਦਿਵ੍ਯ ਉਤਸ਼ਾਹ (ਮਦ) ਜਗਾਉਂਦਾ, ਜਿੱਤ ਲਈ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਬਲਵਾਨ ਕਰਦਾ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਯਜਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸੂਰਜੀ ਲੋਕ (ਸ੍ਵਰ) ਅਤੇ ਅਮਰਤਾ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

Sanskrit recitationRig Veda 9.106

Mantras

Mantra 1

इन्द्रमच्छ सुता इमे वृषणं यन्तु हरयः । श्रुष्टी जातास इन्दवः स्वर्विदः ॥

ਇੰਦਰ ਵੱਲ ਇਹ ਪੀੜੇ ਹੋਏ ਸੋਮ-ਬੂੰਦਾਂ ਜਾਣ; ਬਲ ਦੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਵੱਲ, ਹਰੀ-ਤਾਮ੍ਰ ਊਰਜਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਾਹੇ ਹੋਏ। ਸ਼੍ਰੁਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਇਹ ਇੰਦਵਹ ਸ੍ਵਰਵਿਦਹ—ਸ੍ਵਰਲੋਕ ਦੇ ਖੋਜੀ—ਹਨ; ਉਹ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਧਾਰ ਕੇ ਦਿਵ੍ਯ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Mantra 2

अयं भराय सानसिरिन्द्राय पवते सुतः । सोमो जैत्रस्य चेतति यथा विदे ॥

ਇਹ ਪੀੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੋਮ ਇੰਦਰ ਲਈ ਵਗਦਾ ਹੈ—ਧਾਰਣ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਲਈ। ਸੋਮ ਜੈਤ੍ਰ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਜਾਣੀਏ—ਤਾਂ ਜੋ ਗਿਆਨ ਠੀਕ ਰੀਤ ਨਾਲ ਮਿਲੇ।

Mantra 3

अस्येदिन्द्रो मदेष्वा ग्राभं गृभ्णीत सानसिम् । वज्रं च वृषणं भरत्समप्सुजित् ॥

ਇਸ ਸੋਮ ਦੇ ਮਦਾਂ ਵਿਚ ਇੰਦਰ ਜਿੱਤ ਵਾਲੀ ਪਕੜ (ਗ੍ਰਾਭ) ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਅਪਸੁਜਿਤ—ਜਲਾਂ ਵਿਚ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ—ਵਜ੍ਰ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣ-ਬਲ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਋ਤ-ਗਤੀ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।

Mantra 4

प्र धन्वा सोम जागृविरिन्द्रायेन्दो परि स्रव । द्युमन्तं शुष्ममा भरा स्वर्विदम् ॥

ਪ੍ਰ ਧਨ੍ਵਾ, ਹੇ ਸੋਮ, ਜਾਗਦਾ ਰਹਿ; ਹੇ ਇੰਦੂ, ਇੰਦਰ ਲਈ ਚੌਫੇਰੇ ਵਹਿ। ਦ੍ਯੁਮੰਤ ਸ਼ੁਸ਼ਮ—ਚਮਕਦਾਰ ਤੇਜ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ—ਲਿਆ; ਸ੍ਵਰ੍ਵਿਦ, ਸੂਰ੍ਯ-ਲੋਕ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਵਾਲਾ।

Mantra 5

इन्द्राय वृषणं मदं पवस्व विश्वदर्शतः । सहस्रयामा पथिकृद्विचक्षणः ॥

ਇੰਦਰ ਲਈ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣ ਮਦ ਬਣ ਕੇ ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ, ਹੇ ਵਿਸ਼੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਤ। ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਹਾਂ ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ, ਪਥਿਕ੍ਰਿਤ—ਰਾਹ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ—ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣ; ਤੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਆਨੰਦ ਬਣ ਕੇ ਅੰਦਰਲੀ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਮਾਰਗ ਖੋਲ੍ਹ ਦੇ।

Mantra 6

अस्मभ्यं गातुवित्तमो देवेभ्यो मधुमत्तमः । सहस्रं याहि पथिभिः कनिक्रदत् ॥

ਸਾਡੇ ਲਈ ਤੂੰ ਮਾਰਗ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਖੋਜੀ ਬਣ; ਦੇਵਾਂ ਲਈ ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਧੁਮਯ ਬਣ। ਜਾਗ੍ਰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਨਾਦ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ, ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਤੂੰ ਯਾਤਰਾ ਕਰ।

Mantra 7

पवस्व देववीतय इन्दो धाराभिरोजसा । आ कलशं मधुमान्त्सोम नः सदः ॥

ਹੇ ਇੰਦੂ, ਬਲ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਆਨੰਦਮਈ ਸਵਾਗਤ ਲਈ ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ। ਹੇ ਮਧੁਮਯ ਸੋਮ, ਕਲਸ਼ ਕੋਲ ਆ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਆਸਨ ਧਾਰ।

Mantra 8

तव द्रप्सा उदप्रुत इन्द्रं मदाय वावृधुः । त्वां देवासो अमृताय कं पपुः ॥

ਤੇਰੇ ਬੂੰਦਾਂ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਉੱਛਲਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਮਦ ਲਈ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੇਵਾਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਅਮਰਤਵ ਲਈ ਪੀਤਾ ਹੈ—ਸ਼ੁੱਧ ਆਨੰਦ ਹੀ ਅਜਰ-ਅਮਰ ਪਦਾਰਥ ਬਣ ਕੇ।

Mantra 9

आ नः सुतास इन्दवः पुनाना धावता रयिम् । वृष्टिद्यावो रीत्यापः स्वर्विदः ॥

ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਓ, ਹੇ ਨਿਚੋੜੇ ਹੋਏ ਇੰਦੂ (ਸੋਮਰਸ); ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਦੌੜੋ, ਰਯਿ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਲਿਆਓ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਿਆਉ (ਆਕਾਸ਼) ਵਰਖਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਲ ਵਹਿੰਦੇ ਹਨ—ਸ੍ਵਰ (ਸੂਰ੍ਯਲੋਕ) ਦੇ ਖੋਜੀ ਬਣੋ।

Mantra 10

सोमः पुनान ऊर्मिणाव्यो वारं वि धावति । अग्रे वाचः पवमानः कनिक्रदत् ॥

ਸੋਮ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਊਰ੍ਮਿ (ਲਹਿਰ) ਨਾਲ ਅਵਿ (ਭੇਡ ਦੀ ਉਨ) ਦੇ ਵਾਰ (ਛਾਣਣੀ) ਵਿਚੋਂ ਦੌੜਦਾ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਵਾਚ (ਵਾਣੀ) ਦੇ ਅੱਗੇ ਪਵਮਾਨ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ—ਅੰਦਰੋਂ ਉਚਾਰ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ।

Mantra 11

धीभिर्हिन्वन्ति वाजिनं वने क्रीळन्तमत्यविम् । अभि त्रिपृष्ठं मतयः समस्वरन् ॥

ਧੀ (ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ) ਨਾਲ ਉਹ ਵਾਜਿਨ (ਬਲ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ-ਧਾਰੀ) ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਅਵਿ (ਭੇਡ ਦੀ ਉਨ) ਤੋਂ ਪਰੇ ਵਨ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੇ ਉਸ ਨੂੰ। ਤ੍ਰਿਪ੍ਰਿਸ਼੍ਠ (ਤਿੰਨ-ਪਿੱਠ ਵਾਲੇ) ਵੱਲ ਮਤਯਃ (ਪ੍ਰੇਰਣਾਵਾਂ) ਇਕਸੁਰ ਹੋ ਕੇ ਇਕੱਠੇ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਹਨ।

Mantra 12

असर्जि कलशाँ अभि मीळ्हे सप्तिर्न वाजयुः । पुनानो वाचं जनयन्नसिष्यदत् ॥

ਉਹ ਕਲਸ਼ਾਂ ਵੱਲ, ਉਦਾਰ ਦਾਨ ਵੱਲ, ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨੂੰ ਲੋਚਦੇ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਵਮਾਨ (ਸੋਮ) ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦਿਆਂ, ਅਟੱਲ ਵੇਗ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ।

Mantra 13

पवते हर्यतो हरिरति ह्वरांसि रंह्या । अभ्यर्षन्त्स्तोतृभ्यो वीरवद्यशः ॥

ਹਰਿਤ-ਸੁਵਰਨ ਵਰਣ ਵਾਲਾ ਪਵਮਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਨੂੰ ਤਤਪਰ; ਵਕਰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਤੋਤਿਆਂ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਵੀਰ-ਬਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਯਸ਼-ਗੌਰਵ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।

Mantra 14

अया पवस्व देवयुर्मधोर्धारा असृक्षत । रेभन्पवित्रं पर्येषि विश्वतः ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ, ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਲੋਚਣ ਵਾਲੇ; ਮਧੁ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਛੁੱਟ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਹੇ ਰੇਭਨ (ਸਤੁਤੀ-ਗਾਇਕ), ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ (ਛਾਣਨੀ/ਸ਼ੋਧਕ) ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਘੇਰ ਕੇ ਫਿਰਦਾ ਹੈਂ—ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਰਮਲ ਕਰਦਾ।

Frequently Asked Questions

It praises Soma as it is pressed and purified through the filter, then offered to Indra to increase his victorious power and to bring light (svar) and immortality (amṛta).

Indra is portrayed as becoming stronger and more ecstatic (mada) by drinking Soma; Soma is the sacrificial essence that fuels Indra’s cosmic victories and blessings for the worshippers.

Ritually, it is Soma being strained to become fit for offering; symbolically, it represents consciousness being clarified—so the divine force (Indra) can act with clean, luminous power.

Ask anything about Sukta 106 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App