
Sukta 8.90
Indra
ਇਹ ਛੇ-ਮੰਤਰੀ ਸੂਕਤ ਇੰਦਰ ਨੂੰ “ਸਭ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ” ਹਾਜ਼ਰ ਰਹਿਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਕਵੀਆਂ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਸੋਮ-ਪੀੜਨਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਣ, ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅੜਚਣੀ ਤਾਕਤਾਂ (ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ) ਨੂੰ ਤੋੜਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸਤਿਆਵਾਨ, ਅਡੋਲ ਅਤੇ ਵਜ੍ਰ-ਅਸਤ੍ਰਧਾਰੀ ਵਜੋਂ ਸਲਾਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਧਨ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਲਿਆਉਣ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਚਾਦਰ ਵਾਂਗ ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਫੈਲਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਅਸੁਰ (ਪ੍ਰਭੁਤਾਈ ਸ਼ਕਤੀ) ਇੰਦਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ (ਸੁਮ್ನ) ਅਤੇ ਆਸਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸੂਕਤ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Mantra 1
आ नो विश्वासु हव्य इन्द्रः समत्सु भूषतु । उप ब्रह्माणि सवनानि वृत्रहा परमज्या ऋचीषमः ॥
ਸਾਡੇ ਸਭ ਸਮਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਵ੍ਯ (ਆਹਵਾਨ-ਯੋਗ) ਇੰਦਰ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਵੇ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੇ; ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹਾ (ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ-ਵਧਕ) ਸਾਡੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਿ (ਮੰਤ੍ਰਾਂ) ਅਤੇ ਸਵਨਾਂ (ਸੋਮ-ਯਾਗ ਦੇ ਪਾਨ) ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਵੇ। ਪਰਮ ਅਜ੍ਯ (ਪਰਮ ਪ੍ਰਹਾਰ/ਆਕਰਮਣ) ਵਾਲਾ, ਚੀਸ਼ਮ (ਚਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ) ਉਹ ਸਾਡੇ ਹਵਿਸ ਵਿੱਚ ਆਸਨ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰੇ।
Mantra 2
त्वं दाता प्रथमो राधसामस्यसि सत्य ईशानकृत् । तुविद्युम्नस्य युज्या वृणीमहे पुत्रस्य शवसो महः ॥
ਤੂੰ ਰਾਧਸਾਂ (ਦਾਨ-ਸਿੱਧੀਆਂ) ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦਾਤਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਸਤ੍ਯ ਈਸ਼ਾਨਕ੍ਰਿਤ੍—ਸਵਾਮਿਤ੍ਵ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈਂ। ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਤੁਵਿਦ੍ਯੁਮ੍ਨ (ਅਤਿ-ਦੀਪਤੀ) ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਯੁਜ੍ਯ (ਯੋਗ/ਜੋੜ) ਨੂੰ ਚੁਣਦੇ ਹਾਂ—ਪੁੱਤਰਤ੍ਵ ਦੀ ਮਹਾਨ ਸ਼ਵਸ (ਬਲ) ਜੋ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।
Mantra 3
ब्रह्मा त इन्द्र गिर्वणः क्रियन्ते अनतिद्भुता । इमा जुषस्व हर्यश्व योजनेन्द्र या ते अमन्महि ॥
ਹੇ ਗਿਰਵਣ ਇੰਦਰ! ਤੇਰੇ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮ-ਸਤੁਤੀਆਂ ਘੜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ—ਅਖੰਡ ਅਦਭੁਤ, ਅਤਿ-ਅਦਭੁਤ। ਹੇ ਹਰ੍ਯਸ਼ਵ! ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ; ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਯੋਗ—ਜੋ ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਮਨ ਵਿੱਚ ਧਾਰੇ ਹਨ।
Mantra 4
त्वं हि सत्यो मघवन्ननानतो वृत्रा भूरि न्यृञ्जसे । स त्वं शविष्ठ वज्रहस्त दाशुषेऽर्वाञ्चं रयिमा कृधि ॥
ਤੂੰ ਹੀ ਸੱਚਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਮਘਵਨ; ਕਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨੂੰ ਨਾਹ ਮੁੜਦਾ, ਤੂੰ ਬਹੁਤੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਬਲਵਾਨ, ਵਜ੍ਰਹਸਤ! ਦਾਸ਼ੁਸ਼ੇ—ਯਜ੍ਞ-ਦਾਤੇ ਲਈ—ਧਨ ਨੂੰ ਅਰਵਾਂਚ, ਨੇੜੇ ਲਿਆ; ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਆਵੇ।
Mantra 5
त्वमिन्द्र यशा अस्यृजीषी शवसस्पते । त्वं वृत्राणि हंस्यप्रतीन्येक इदनुत्ता चर्षणीधृता ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ! ਤੂੰ ਹੀ ਯਸ਼ ਹੈਂ; ਜੀਸ਼ੀ—ਸਿੱਧੀ ਚਾਲ ਵਾਲਾ—ਸ਼ਵਸਸਪਤੀ, ਬਲ ਦਾ ਸੁਆਮੀ। ਤੂੰ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਅਪ੍ਰਤੀਨੀ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ—ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈਂ; ਅਨੁੱਤ, ਅਜਿੱਤ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਚਰਸ਼ਣੀਧ੍ਰਿਤ—ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਧਾਰਕ—ਹੈਂ; ਸੱਚ ਦੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਮਨੁੱਖੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਥਿਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।
Mantra 6
तमु त्वा नूनमसुर प्रचेतसं राधो भागमिवेमहे । महीव कृत्तिः शरणा त इन्द्र प्र ते सुम्ना नो अश्नवन् ॥
ਹੇ ਅਸੁਰ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਵਾਲੇ, ਹੁਣ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਰਾਧਸ (ਦਾਤ/ਸੰਪਦਾ) ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਾਂਗ ਮੰਗਦੇ ਹਾਂ। ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੇਰਾ ਸ਼ਰਨ ਮਹਾਨ ਚਾਦਰ ਵਰਗਾ ਆਸਰਾ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਸੁਮਨ (ਕਿਰਪਾ-ਪ੍ਰਸਾਦ) ਸਾਡੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੀਏ।
It asks Indra to come close during conflicts and rituals, to accept the Soma offerings, to destroy obstacles (vṛtra), and to bring prosperity and protection to the worshippers.
In Vedic thought, “battle” can mean both outer conflict and any intense contest where strength and clarity are tested; Indra is invoked as the power that breaks blockage and secures victory.
Here it means Indra as a lordly, far-seeing power—one with wide perception—whose protection is vast and whose grace can be ‘attained’ by those who offer and recite with sincerity.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.