HomeRig VedaMandala 8Sukta 50Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 8.50

Rishi: Kanva tradition (Kāṇva); specific rishi for 8.50 uncertain in this excerpt
Devata: Soma (Indu), with epithets of wealth/plenitude; invoked as an inner power of delight
Chandas: Jagatī (probable for many verses in RV 8.50; exact metrical scan required for confirmation)

अनेहसं वो हवमानमूतये मध्वः क्षरन्ति धीतयः । आ त्वा वसो हवमानास इन्दव उप स्तोत्रेषु दधिरे ॥

अ॒ने॒हसं॑ वो॒ हव॑मानमू॒तये॒ मध्व॑: क्षरन्ति धी॒तय॑: । आ त्वा॑ वसो॒ हव॑मानास॒ इन्द॑व॒ उप॑ स्तो॒त्रेषु॑ दधिरे ॥

anéháṃsaṃ vo hávamānam ūtáye mádhvaḥ kṣaranti dhītáyaḥ | ā́ tvā vaso hávamānāsa índava úpa stótreṣu dadhire ||

ਹੇ ਵਸੁ (ਸਮ੍ਰਿੱਧ), ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਸੱਦਦੇ ਹਾਂ, ਸਾਡੀਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਧੀਤੀਆਂ ਮਧੂ ਵਾਂਗ ਮਿੱਠਾਸ ਵਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਤੈਨੂੰ ਆਹਵਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਇਹ ਇੰਦਵੋ ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਟਿਕਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ—ਸਾਡੇ ਸਤੋਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਨੇੜੇ—ਤਾਂ ਜੋ ਤੇਰਾ ਬਲ ਚੇਤਨਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰੇ।

अ॒ने॒हस॑म् । वः॒ । हव॑मानम् । ऊ॒तये॑ । मध्वः॑ । क्ष॒र॒न्ति॒ । धी॒तयः॑ । आ । त्वा॒ । व॒सो॒ इति॑ । हव॑मानासः । इन्द॑वः । उप॑ । स्तो॒त्रेषु॑ । द॒धि॒रे॒ ॥अनेहसम् । वः । हवमानम् । ऊतये । मध्वः । क्षरन्ति । धीतयः । आ । त्वा । वसो इति । हवमानासः । इन्दवः । उप । स्तोत्रेषु । दधिरे ॥anehasam | vaḥ | havamānam | ūtaye | madhvaḥ | kṣaranti | dhītayaḥ | ā | tvā | vaso iti | havamānāsaḥ | indavaḥ | upa | stotreṣu | dadhire

अनेहसम्unfailing, not sluggish
अनेहसम्:
कर्म (हवमानम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअनेहस् (प्रातिपदिक; a-नेहस्) अथवा नेहस्
वःof you (your)
वः:
सम्बन्ध (सम्बोधन-सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootयुष्मद्
हवमानम्being invoked, called upon
हवमानम्:
कर्म (आ-गमनस्य/दधिरे इत्यस्य लक्ष्यः)
TypeVerb (participle)
Root√ह्वे (ह्वा) + शानच् → हवमान
ऊतयेfor help, for protection
ऊतये:
सम्प्रदान (for aid)
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक)
मध्वःof sweetness / of honey (mead)
मध्वः:
सम्बन्ध (क्षरन्ति—कस्य?)
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
क्षरन्तिthey flow, stream
क्षरन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√क्षर्
धीतयःthoughts, hymnic inspirations
धीतयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootधीति (प्रातिपदिक; from √धी ‘to think/meditate’)
hither, towards
:
क्रियाविशेषण (आ-गमन/आ-सम्प्राप्ति)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
त्वाyou
त्वा:
कर्म (दधिरे—whom?)
TypePronoun
Rootयुष्मद्
वसोO good one / O wealthy one
वसो:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootवसु (प्रातिपदिक)
हवमानासःinvoking (you), calling
हवमानासः:
कर्तृ (दधिरे इत्यस्य)
TypeVerb (participle)
Root√ह्वे (ह्वा) + शानच् → हवमान
इन्दवःdrops (of Soma)
इन्दवः:
कर्तृ (हवमानासः इत्यस्य अपि)
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)
उपnear, towards
उप:
क्रियाविशेषण (निकटता/उपसर्पण)
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/निपात)
स्तोत्रेषुin the praises, among the hymns
स्तोत्रेषु:
अधिकरण (where/among)
TypeNoun
Rootस्तोत्र (प्रातिपदिक)
दधिरेthey have placed / have set (themselves)
दधिरे:
क्रिया
TypeVerb
Root√धा