Sukta 42
Sukta 8.42
Varuṇa
ਇਹ ਛੋਟਾ ਭਜਨ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਅਸੁਰ ਵਰੁਣ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਚਿੱਤਰਣ ਨਾਲ ਖੁਲਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਜਿਸ ਨੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਥਿਰ ਕੀਤਾ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਮਾਪਿਆ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਟੁੱਟ ṛਤ, ਅਰਥਾਤ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡਕ ਕ੍ਰਮ ਦੇ “ਨਿਯਮਾਂ” (ਵ੍ਰਤਾਨਿ) ਰਾਹੀਂ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਸੋਮ-ਯਜ್ಞ ਦੇ ਪਰਿਪੇਖ ਵੱਲ ਮੁੜਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਨਾਸਤਿਆ ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਨੂੰ ਪੀੜਨ-ਕ੍ਰਿਆ ਲਈ ਆ ਕੇ ਸੋਮ ਪੀਣ ਦਾ ਆਹਵਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਯਜ್ಞ ਦੀਆਂ ਗਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਏਕਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਰਤਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Mantras
Mantra 1
अस्तभ्नाद्द्यामसुरो विश्ववेदा अमिमीत वरिमाणं पृथिव्याः । आसीदद्विश्वा भुवनानि सम्राड्विश्वेत्तानि वरुणस्य व्रतानि ॥
ਵਿਸ਼ਵਵੇਦਾ ਅਸੁਰ ਨੇ ਦਿਆਉਂ ਨੂੰ ਥਿਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਿਸਤਾਰ ਨੂੰ ਮਾਪਿਆ। ਸਭ ਦਾ ਸਮਰਾਟ ਬਣ ਕੇ ਉਹ ਸਭ ਭੁਵਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਨ ਧਾਰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਭ ਵਰੁਣ ਦੇ ਵ੍ਰਤ—ਤ ਦੇ ਨਿਯਮ ਹਨ।
Mantra 2
एवा वन्दस्व वरुणं बृहन्तं नमस्या धीरममृतस्य गोपाम् । स नः शर्म त्रिवरूथं वि यंसत्पातं नो द्यावापृथिवी उपस्थे ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਰੁਣ ਦਾ ਵੰਦਨ ਕਰੋ; ਅਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਧੀਰ ਤੇ ਅਡੋਲ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੋ। ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਤਿੰਨ-ਪੱਖੀ ਰੱਖਿਆ ਵਾਲੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿਸਤਾਰੇ; ਦਿਆਵਾ-ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।
Mantra 3
इमां धियं शिक्षमाणस्य देव क्रतुं दक्षं वरुण सं शिशाधि । ययाति विश्वा दुरिता तरेम सुतर्माणमधि नावं रुहेम ॥
ਹੇ ਦੇਵ ਵਰੁਣ, ਸਿੱਖਦੇ ਹੋਏ ਮੇਰੀ ਇਸ ਧੀ ਨੂੰ—ਮੇਰਾ ਕ੍ਰਤੁ (ਸੰਕਲਪ) ਅਤੇ ਦਕ੍ਸ਼ (ਕੌਸ਼ਲ) ਤੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਕੇ ਠੀਕ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ। ਉਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸਭ ਦੁਰੀਤਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘੀਏ; ਸੁ-ਤਰਮਾਣ ਵਾਲੀ ਰੱਖਿਆਕਾਰੀ ਨੌਕਾ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੀਏ।
Mantra 4
आ वां ग्रावाणो अश्विना धीभिर्विप्रा अचुच्यवुः । नासत्या सोमपीतये नभन्तामन्यके समे ॥
ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਧੀਭਿਃ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਵਿਪ੍ਰਾਂ ਨੇ ਗ੍ਰਾਵਾਣ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲ ਚਲਾ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਹੇ ਨਾਸਤਿਆਓ, ਸੋਮ-ਪੀਤ ਲਈ ਆਓ; ਹੋਰ ਗਤੀਆਂ ਸਮਤਾ-ਭਰੀ ਸੁਰਤਾਲੀ ਏਕਤਾ ਵਿੱਚ ਚਮਕਣ।
Mantra 5
यथा वामत्रिरश्विना गीर्भिर्विप्रो अजोहवीत् । नासत्या सोमपीतये नभन्तामन्यके समे ॥
ਜਿਵੇਂ ਅਤ੍ਰਿ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਗੀਰਾਂ ਨਾਲ ਆਹਵਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਮੈਂ ਵੀ, ਹੇ ਨਾਸਤਿਆਓ, ਸੋਮ-ਪਾਨ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਹੋਰ ਗਤੀਆਂ ਵੀ ਸਮਾਨ ਸੁਰਤਾਲ ਵਿੱਚ ਚਮਕਣ।
Mantra 6
एवा वामह्व ऊतये यथाहुवन्त मेधिराः । नासत्या सोमपीतये नभन्तामन्यके समे ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਹਵਾਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਧਾਵੀਆਂ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਦਿਆ ਸੀ। ਹੇ ਨਾਸਤਿਆਓ, ਸੋਮ-ਪਾਨ ਲਈ ਆਓ। ਹੋਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵੀ ਸੰਤੁਲਿਤ ਏਕਤਾ ਵਿੱਚ ਚਮਕਣ।
Frequently Asked Questions
It declares Varuṇa as the all-knowing universal king who established heaven and earth and rules everything through his laws of right order (vratāni/ṛta). It also links that cosmic order to the correct, harmonious performance of the Soma rite.
The hymn shifts into a Soma-sacrificial scene where multiple deities are invited. The Aśvins (Nāsatyas) are called to come quickly to the pressing and drink Soma, supporting the rite’s success and harmony.
It means Varuṇa’s fixed ordinances or laws—principles that keep the universe and moral life in order. The hymn says all worlds stand within these rules of truth and rightness (ṛta).
Ask anything about Sukta 42 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
