Rig Veda Sukta 34
Mandala 8Sukta 3418 Mantras

Sukta 34

Sukta 8.34

Rishi

Kāṇva lineage (explicitly referenced: ‘kaṇvasya’)

Devata

Indra

Chandas

likely Gāyatrī/Anuṣṭubh-like refrain structure; exact meter not provided in input

ਇਹ ਸੂਕਤ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸੱਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਭੂਰੇ-ਸੋਨੇ ਰੰਗ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਆਵੇ, ਸੋਮ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰੇ ਅਤੇ ਕਣਵਸ੍ਯ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਸੁਘੜ ਬਣੀ ਸਤੁਤੀ ਨੂੰ ਬਲ ਦੇਵੇ। ਮੁੜ ਮੁੜ ਆਉਂਦਾ ਧ੍ਰੁਵਪਦ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ‘ਆਦੇਸ਼ਮਈ ਰਿਤ ਦੇ ਉਸ ਸਵਰਗ ਤੋਂ’ ਉਪਾਸਕ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਤੇਜ਼ ਬਲਾਂ ਨੂੰ ਥਿਰ ਕਰੇ ਤੇ ਗਤੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤੂ, ਸੱਚ-ਧਾਰਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦੇਵੇ।

Mantras

Mantra 1

एन्द्र याहि हरिभिरुप कण्वस्य सुष्टुतिम् । दिवो अमुष्य शासतो दिवं यय दिवावसो ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਹਰਿਆਂ ਨਾਲ (ਤਾਂਬੇ ਰੰਗ ਦੇ ਅਸ਼ਵ/ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ) ਆ; ਕਣਵ ਦੀ ਸੁਘੜ ਸਤੁਤੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ। ਹੁਕਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੱਚ ਦੇ ਉਸ ਦਿਵ੍ਯ ਲੋਕ ਤੋਂ, ਹੇ ਦਿਵਾਵਸੁ, ਸਾਡੇ ਅੰਦਰਲੇ ਇਸ ਦਿਵ੍ਯ ਲੋਕ ਵੱਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰ।

Mantra 2

आ त्वा ग्रावा वदन्निह सोमी घोषेण यच्छतु । दिवो अमुष्य शासतो दिवं यय दिवावसो ॥

ਇੱਥੇ ਬੋਲਦਾ ਗ੍ਰਾਵਾ (ਸੋਮ-ਪੇਸ਼ਣ ਪੱਥਰ) ਸੋਮ ਦੇ ਘੋਸ਼ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਵੇ। ਹੁਕਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਉੱਚੇ ਦਿਵ੍ਯ ਲੋਕ ਤੋਂ, ਹੇ ਦਿਵਾਵਸੁ ਇੰਦਰ, ਸਾਡੇ ਇਸ ਦਿਵ੍ਯ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆ।

Mantra 3

अत्रा वि नेमिरेषामुरां न धूनुते वृकः । दिवो अमुष्य शासतो दिवं यय दिवावसो ॥

ਇੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਦੀ ਨੇਮਿ (ਚੱਕਰ ਦਾ ਕਿਨਾਰਾ) ਅਡੋਲ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਵ੍ਰਕ (ਭੇੜੀਆ) ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਦਿਵ ਦੇ ਉਸ ਨਿਯਮਕਰਤਾ (ਸ਼ਾਸਕ) ਤੋਂ ਇਸ ਦਿਵ ਵਿੱਚ ਆ, ਹੇ ਦਿਵਾਵਸੁ ਇੰਦਰ; ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਅਡੋਲ ਗਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ।

Mantra 4

आ त्वा कण्वा इहावसे हवन्ते वाजसातये । दिवो अमुष्य शासतो दिवं यय दिवावसो ॥

ਕਾਣਵ ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਸੱਦਦੇ ਹਨ, ਵਾਜਸਾਤਿ—ਬਲ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੀ ਜਿੱਤ ਲਈ। ਦਿਵ ਦੇ ਉਸ ਨਿਯਮਕਰਤਾ (ਸ਼ਾਸਕ) ਤੋਂ ਇਸ ਦਿਵ ਵਿੱਚ ਆ, ਹੇ ਦਿਵਾਵਸੁ ਇੰਦਰ; ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਬਲ ਦੀ ਜਿੱਤ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ।

Mantra 5

दधामि ते सुतानां वृष्णे न पूर्वपाय्यम् । दिवो अमुष्य शासतो दिवं यय दिवावसो ॥

ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣ (ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ), ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸੁਤ ਸੋਮ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਪੁਰਾਤਨ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੀਣਯੋਗ ਪਾਨ। ਦਿਵ ਦੇ ਉਸ ਨਿਯਮਕਰਤਾ (ਸ਼ਾਸਕ) ਤੋਂ ਇਸ ਦਿਵ ਵਿੱਚ ਆ; ਅਤੇ ਉਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਆਨੰਦ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਬਲ ਬਣ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਵੇ।

Mantra 6

स्मत्पुरंधिर्न आ गहि विश्वतोधीर्न ऊतये । दिवो अमुष्य शासतो दिवं यय दिवावसो ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੁਰੰਤ-ਸਿੱਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆ; ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸਭ-ਦਿਸ਼ੀ ਬੁੱਧੀ ਬਣ ਜਾ। ਉਸ ਦ੍ਯੌ ਤੋਂ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਦ੍ਯੌ ਵੱਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰ—ਹੇ ਦਿਵਾਵਸੁ (ਦਿਨ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਦੇ ਸੁਆਮੀ)—ਅਤੇ ਋ਤ ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਹਾਇਤਾ ਸਾਨੂੰ ਦੇ।

Mantra 7

आ नो याहि महेमते सहस्रोते शतामघ । दिवो अमुष्य शासतो दिवं यय दिवावसो ॥

ਹੇ ਮਹੇਮਤੇ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆ; ਹੇ ਸਹਸ੍ਰੋਤੇ (ਹਜ਼ਾਰ ਮਦਦਾਂ ਦੇ ਦਾਤਾ), ਹੇ ਸ਼ਤਾਮਘ (ਸੌ ਦਾਨ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ)। ਉਸ ਦ੍ਯੌ ਦੀ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਸੱਤਾ ਤੋਂ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਦ੍ਯੌ ਵੱਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰ—ਹੇ ਦਿਵਾਵਸੁ—ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਬਣਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆਕਾਰੀ ਬਲ ਲਿਆ।

Mantra 8

आ त्वा होता मनुर्हितो देवत्रा वक्षदीड्यः । दिवो अमुष्य शासतो दिवं यय दिवावसो ॥

ਹੇ ਈਡ੍ਯ (ਪੂਜਨੀਯ) ਇੰਦਰ, ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਤ੍ਰ (ਯਜ्ञ-ਪੁਰੋਹਿਤ) ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਦੇਵਤ੍ਵ ਵੱਲ ਵਾਹ ਕੇ ਲਿਆਵੇਗਾ। ਉਸ ਦ੍ਯੌ ਦੀ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਵਿਵਸਥਾ ਤੋਂ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਦ੍ਯੌ ਵੱਲ ਚਲ—ਹੇ ਦਿਵਾਵਸੁ—ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ।

Mantra 9

आ त्वा मदच्युता हरी श्येनं पक्षेव वक्षतः । दिवो अमुष्य शासतो दिवं यय दिवावसो ॥

ਮਦ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ, ਤੇਰੇ ਦੋ ਹਰੀ ਅਸ਼ਵ ਪੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼੍ਯੇਨ ਵਾਂਗ ਪੱਖਾਂ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਵਾਹ ਕੇ ਲਿਆਉਣਗੇ। ਉਸ ਦਿਉਲੋਕ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ਕ ਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ, ਹੇ ਦਿਵਾਵਸੁ, ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਉਡਾਣ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਤੇਜੋਮਈ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਵਿੱਚ ਆ।

Mantra 10

आ याह्यर्य आ परि स्वाहा सोमस्य पीतये । दिवो अमुष्य शासतो दिवं यय दिवावसो ॥

ਆ, ਹੇ ਆਰ੍ਯ, ਚੌਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਤੋਂ ਆ; ਸ੍ਵਾਹਾ—ਸੋਮ ਪੀਣ ਲਈ। ਉਸ ਦਿਉਲੋਕ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ਕ ਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ, ਹੇ ਦਿਵਾਵਸੁ, ਤੇਜੋਮਈ ਦਿਉ ਵੱਲ ਚਲ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਋ਤ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਯਥਾਰਥ ਆਨੰਦ ਜਗਾ।

Mantra 11

आ नो याह्युपश्रुत्युक्थेषु रणया इह । दिवो अमुष्य शासतो दिवं यय दिवावसो ॥

ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆ, ਹੇ ਉਪਸ਼੍ਰੁਤੀ—ਜੋ ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ; ਸਾਡੇ ਉਕ੍ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਆਨੰਦ ਨੂੰ ਗੂੰਜਾ। ਉਸ ਦਿਉਲੋਕ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ਕ ਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ, ਹੇ ਦਿਵਾਵਸੁ, ਤੇਜੋਮਈ ਦਿਉ ਵੱਲ ਚਲ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਯਥਾਰਥ ਹਰਖ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ।

Mantra 12

सरूपैरा सु नो गहि सम्भृतैः सम्भृताश्वः । दिवो अमुष्य शासतो दिवं यय दिवावसो ॥

ਸਰੂਪ (ਸਮਾਨ-ਰੂਪ) ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਦਿਵਾਵਸੋ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਛੇਤੀ ਆ; ਤੇਰੇ ਅਸ਼ਵ ਸੁਯੁਕਤ ਹਨ ਅਤੇ ਸੰਭ੍ਰਿਤ (ਇਕੱਠੇ, ਏਕਤ੍ਰ) ਹੋਏ ਹਨ। ਉਸ ਅਮੁਸ਼੍ਯ ਦਿਵ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ (ਹੁਕਮ) ਤੋਂ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਦਿਵ ਵੱਲ ਗਮਨ ਕਰ ਅਤੇ ਸਾਡੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਋ਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਏਕਤਾ ਵਿੱਚ ਗਠਿਤ ਕਰ।

Mantra 13

आ याहि पर्वतेभ्यः समुद्रस्याधि विष्टपः । दिवो अमुष्य शासतो दिवं यय दिवावसो ॥

ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਅਧਿ-ਵਿਸ਼ਟਪ (ਆਧਾਰ-ਆਸਨ) ਤੋਂ, ਹਰ ਉੱਚੇ ਆਸਨ ਤੋਂ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਆ। ਉਸ ਅਮੁਸ਼੍ਯ ਦਿਵ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਦਿਵ ਵੱਲ ਗਮਨ ਕਰ; ਸਾਨੂੰ ਋ਤ ਦੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਠਿਕਾਣੇ ਤੱਕ ਚੁੱਕ ਕੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ।

Mantra 14

आ नो गव्यान्यश्व्या सहस्रा शूर दर्दृहि । दिवो अमुष्य शासतो दिवं यय दिवावसो ॥

ਹੇ ਸ਼ੂਰ, ਗੌਵ੍ਯ (ਗਾਂ ਦੀ ਦਿਪਤੀ) ਅਤੇ ਅਸ਼੍ਵ੍ਯ (ਘੋੜੇ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ) — ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ — ਸਾਡੇ ਲਈ ਲਿਆ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਅਤੇ ਚਿਰ-ਸਥਾਈ ਕਰ ਦੇ। ਉਸ ਅਮੁਸ਼੍ਯ ਦਿਵ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਦਿਵ ਵੱਲ ਗਮਨ ਕਰ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਧਨਾਂ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਸਿੱਧੀ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ।

Mantra 15

आ नः सहस्रशो भरायुतानि शतानि च । दिवो अमुष्य शासतो दिवं यय दिवावसो ॥

ਹੇ ਦਿਵਾਵਸੁ! ਸਾਡੇ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ—ਹਾਂ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ—ਆਯੁਤਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਤਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀਆਂ ਲਿਆ ਕੇ ਦੇ। ਉਸ ਦਿਵ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ਕ ਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਦਿਵ ਵੱਲ ਚਲ; ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਅੰਤਰ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਧਰਮ ਵਾਂਗ ਸਥਿਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।

Mantra 16

आ यदिन्द्रश्च दद्वहे सहस्रं वसुरोचिषः । ओजिष्ठमश्व्यं पशुम् ॥

ਜਦੋਂ ਇੰਦਰ ਵੀ ਸਾਡੇ ਦਾਨ-ਯਜ्ञ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ ਹੋਇਆ ਨੇੜੇ ਆਵੇ, ਤਦ ਵਸੁ-ਰੋਚਿਸ਼—ਚਮਕਦਾਰ ਧਨ—ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਉਣ; ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼, ਅਤਿਬਲਵਾਨ ਓਜਸ—ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰਕੇ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤਣਯੋਗ ਪਸ਼ੁ-ਬਲ—ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ।

Mantra 17

य ऋज्रा वातरंहसोऽरुषासो रघुष्यदः । भ्राजन्ते सूर्या इव ॥

ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ—ਜੋ ਸਿੱਧੀ ਦੌੜਦੀਆਂ ਹਨ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਹਨ, ਉਸ਼ਾ ਦੀ ਅਰੁਣ ਊਰਜਾ ਨਾਲ ਰੰਗੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਰਘੁ ਗਤੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ—ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ; ਅੰਦਰਲੇ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਦਿਸਣਯੋਗ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਸ਼ਕਤੀਆਂ।

Mantra 18

पारावतस्य रातिषु द्रवच्चक्रेष्वाशुषु । तिष्ठं वनस्य मध्य आ ॥

ਪਾਰਾਵਤ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਾਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ—ਉੱਥੇ ਤੂੰ ਠਹਿਰ; ਵਨ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ, ਜਿੱਥੇ ਅੰਦਰਲੇ ਅਰਣ੍ਯ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਗਹਿਰਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਗਤੀ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

Frequently Asked Questions

It asks Indra to come quickly with his tawny steeds, accept the Soma offering, and bring victorious, truth-sustaining strength into the worshipper’s present life and ritual.

It poetically describes a descent of power: the higher, orderly realm of ṛta is invited to manifest here—so the rite, mind, and life become aligned and energized.

On the surface it evokes chariot-speed and movement; inwardly it suggests stabilizing fast, restless energies by standing in a centered depth—the calm core from which action can be governed.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App