Sukta 33

Mantra 1

वयं घ त्वा सुतावन्त आपो न वृक्तबर्हिषः । पवित्रस्य प्रस्रवणेषु वृत्रहन्परि स्तोतार आसते ॥

ਅਸੀਂ, ਸੋਮ ਨੂੰ ਨਿਚੋੜਨ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਜਲਾਂ ਵਾਂਗ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਵ੍ਰਕ੍ਤਬਰ੍ਹਿਸ਼ (ਵਿਛਾਇਆ ਆਸਨ) ਨਾਲ, ਹੇ ਵ੍ਰਤ੍ਰਹਨ (ਆਵਰਨ-ਵਧਕ), ਪਵਿਤ੍ਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣਾਂ—ਛਾਣਨੀ ਦੇ ਵਹਾਵਾਂ—ਦੇ ਕੋਲ ਤੇਰੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਸਤੋਤਾਰ ਬਣ ਬੈਠੇ ਹਾਂ, ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਸਾਡੇ ਸਾਫ਼ ਧਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਤਰਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।

Mantra 2

स्वरन्ति त्वा सुते नरो वसो निरेक उक्थिनः । कदा सुतं तृषाण ओक आ गम इन्द्र स्वब्दीव वंसगः ॥

ਸੁਤ ਸੋਮ ਵਿੱਚ ਉਕਥ ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨਰ, ਹੇ ਵਸੁ-ਦਾਤਾ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿਸਤਾਰ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਗੂੰਜਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸੁਤ ਦੇ ਆਨੰਦ ਲਈ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਕਦੋਂ ਓਕ (ਘਰ) ਵਿੱਚ ਆਵੇਂਗਾ—ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ਼-ਸੁਰ ਵਾਲਾ ਗਾਇਕ ਆਪਣੇ ਆਸਨ ਵੱਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ—ਤਾਂ ਜੋ ਅੰਦਰਲਾ ਘਰ ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਵੇ?

Mantra 3

कण्वेभिर्धृष्णवा धृषद्वाजं दर्षि सहस्रिणम् । पिशङ्गरूपं मघवन्विचर्षणे मक्षू गोमन्तमीमहे ॥

ਕਣਵਾਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਧ੍ਰਿਸ਼ਣੁ, ਤੂੰ ਧ੍ਰਿਸਦਵਾਜ—ਬਲ ਦੀ ਪਰਿਪੂਰਨਤਾ—ਹਜ਼ਾਰ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ, ਪਿਸ਼ੰਗ (ਤਾਮ੍ਰ-ਕਾਂਤੀ) ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿੱਖਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਮਘਵਨ, ਵਿਸ਼ਾਲਦਰਸ਼ੀ, ਅਸੀਂ ਤੁਰੰਤ ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਗੋਮੰਤ—ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਧਨ ਅਤੇ ਗੋ-ਸੰਪੱਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ—ਦਾਨ ਮੰਗਦੇ ਹਾਂ।

Mantra 4

पाहि गायान्धसो मद इन्द्राय मेध्यातिथे । यः सम्मिश्लो हर्योर्यः सुते सचा वज्री रथो हिरण्ययः ॥

ਹੇ ਮੇਧਿਆਤਿਥਿ, ਇੰਦਰ ਲਈ ਅੰਧਸ (ਸੋਮ-ਰਸ) ਦੇ ਮਦ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਗਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ੍ਯੋਃ (ਦੋ ਤਾਮ੍ਰ ਅਸ਼ਵ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ) ਦੀ ਜੋੜੀ ਦਾ ਸੰਯੁਕਤ ਬੰਧਨ ਉਸਦਾ ਹੈ; ਸੁਤ ਨਾਲ ਸਾਥੀ ਹੋ ਕੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਵਜ੍ਰੀ ਦਾ ਹਿਰਣ੍ਯਯ (ਸੁਵਰਨ) ਰਥ ਵੀ ਉਸਦਾ ਹੈ—ਤਾਂ ਜੋ ਜਿੱਤੂ ਊਰਜਾ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋਵੇ।

Mantra 5

यः सुषव्यः सुदक्षिण इनो यः सुक्रतुर्गृणे । य आकरः सहस्रा यः शतामघ इन्द्रो यः पूर्भिदारितः ॥

ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਸਤੁਤੀ ਦੇ ਗੀਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਾਂ—ਉਹ ਇੰਦਰ; ਜੋ ਸਭ ਗਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਰੱਥ (ਸੁਸ਼ਵ੍ਯ), ਜੋ ਠੀਕ ਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਵਿਵੇਕ ਦੇਣ ਵਾਲਾ (ਸੁਦਕ੍ਸ਼ਿਣ), ਜੋ ਬਲ ਵਿੱਚ ਅਧਿਪਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਸੰਕਲਪ ਵਾਲਾ (ਸੁਕ੍ਰਤੁ) ਹੈ; ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਆਕਰ/ਖਾਣ ਹੈ, ਜੋ ਸੌ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀਆਂ ਦਾ ਦਾਤਾ ਹੈ; ਉਹ ਇੰਦਰ ਜੋ ਪੁਰਾਂ ਨੂੰ ਭੇਦਣ ਵਾਲਾ (ਪੂਰ੍ਭਿਦ) ਅਤੇ ਅਗੇ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ (ਆਰਿਤ) ਹੈ।

Mantra 6

यो धृषितो योऽवृतो यो अस्ति श्मश्रुषु श्रितः । विभूतद्युम्नश्च्यवनः पुरुष्टुतः क्रत्वा गौरिव शाकिनः ॥

ਜੋ ਧਿੱਠ ਤੇ ਨਿਡਰ (ਧ੍ਰਿਸ਼ਿਤ) ਹੈ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਸੱਦੇ ਤੋਂ ਢੱਕਿਆ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ (ਅਵ੍ਰਿਤ), ਜੋ ਹੇਠਲੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਕਠੋਰਤਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਜਿਸ ਦਾ ਦਿਉਮਨ/ਤੇਜ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੈ, ਜੋ ਅਡੋਲ ਚਲਣ ਵਾਲਾ (ਚ੍ਯਵਨ) ਹੈ; ਬਹੁਤ ਸਤੁਤ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਤੁ (ਸੰਕਲਪ-ਸ਼ਕਤੀ) ਨਾਲ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਭਾਵੀ—ਉਹ ਸਮਰੱਥ ਕਰਤਾ ਇੰਦਰ ਹੈ।

Mantra 7

क ईं वेद सुते सचा पिबन्तं कद्वयो दधे । अयं यः पुरो विभिनत्त्योजसा मन्दानः शिप्र्यन्धसः ॥

ਸੁਤ ਸੋਮ ਨਾਲ ਪੀਂਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੌਣ ਸੱਚਮੁੱਚ ਜਾਣਦਾ ਹੈ? ਉਸ ਨੇ ਕਿਹੜੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਧਾਰਨ ਕੀਤੀ ਹੈ? ਇਹੀ ਉਹ ਹੈ—ਜੋ ਬਲ ਨਾਲ ਪੁਰਾਂ ਨੂੰ ਭੇਦਦਾ ਹੈ; ਸੋਮ-ਅੰਧਸ ਨਾਲ ਮੱਤ, ਸ਼ਿਪ੍ਰੀ।

Mantra 8

दाना मृगो न वारणः पुरुत्रा चरथं दधे । नकिष्ट्वा नि यमदा सुते गमो महाँश्चरस्योजसा ॥

ਹੇ ਦਾਤੇ! ਮ੍ਰਿਗ ਵਾਂਗ, ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ, ਤੂੰ ਅਨੇਕ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਵਿਹਾਰ/ਭ੍ਰਮਣ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਪੀੜੇ ਹੋਏ ਸੋਮ ਕੋਲ ਆ—ਮਹਾਨ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਬਲ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈਂ।

Mantra 9

य उग्रः सन्ननिष्टृतः स्थिरो रणाय संस्कृतः । यदि स्तोतुर्मघवा शृणवद्धवं नेन्द्रो योषत्या गमत् ॥

ਜੋ ਉਗ੍ਰ ਹੈ, ਅਰੋਕ ਹੈ, ਅਡੋਲ ਹੈ—ਰਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ; ਜੇ ਦਾਤਾ ਮਘਵਾ ਸਤੋਤਾ ਦੀ ਪੁਕਾਰ ਸੁਣ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਇੰਦਰ ਰੁਕੇਗਾ ਨਹੀਂ—ਉਹ ਆਪਣੀ ਰਜ਼ਾਮੰਦੀ ਦੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਆਵੇਗਾ।

Mantra 10

सत्यमित्था वृषेदसि वृषजूतिर्नोऽवृतः । वृषा ह्युग्र शृण्विषे परावति वृषो अर्वावति श्रुतः ॥

ਸੱਚਮੁੱਚ ਇਉਂ ਹੀ ਹੈ: ਤੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਹੈਂ; ਵ੍ਰਿਸ਼-ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਰੋਕੀ ਨਹੀਂ ਗਈ। ਹੇ ਉਗ੍ਰ! ਤੂੰ ਹੀ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਹੈਂ—ਦੂਰੋਂ ਵੀ ਸ਼੍ਰੁਤ, ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਵੀ ਸ਼੍ਰੁਤ।

Mantra 11

वृषणस्ते अभीशवो वृषा कशा हिरण्ययी । वृषा रथो मघवन्वृषणा हरी वृषा त्वं शतक्रतो ॥

ਹੇ ਮਘਵਨ ਇੰਦਰ! ਤੇਰੇ ਅਭੀਸ਼ਵ (ਪ੍ਰੇਰਕ ਵੇਗ) ਵ੍ਰਿਸ਼ਣ—ਬਲਵਾਨ ਹਨ; ਤੇਰੀ ਹਿਰਣਯਮਈ ਕਸ਼ਾ (ਚਾਬੁਕ/ਅੰਕੁਸ਼) ਵੀ ਵ੍ਰਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਹੇ ਧਨਦਾਤਾ! ਤੇਰਾ ਰਥ ਵ੍ਰਿਸ਼ਾ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਦੋ ਹਰੀ (ਅਸ਼ਵ) ਵ੍ਰਿਸ਼ਣ ਹਨ। ਹੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ—ਸੌ ਕਰਤੱਬਾਂ ਵਾਲੇ! ਤੂੰ ਆਪ ਵੀ ਵ੍ਰਿਸ਼ਾ ਹੈਂ।

Mantra 12

वृषा सोता सुनोतु ते वृषन्नृजीपिन्ना भर । वृषा दधन्वे वृषणं नदीष्वा तुभ्यं स्थातर्हरीणाम् ॥

ਵ੍ਰਿਸ਼ਾ ਸੋਤ੍ਰ (ਸੋਮ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲਾ) ਤੇਰੇ ਲਈ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣ ਸੋਮ ਨੂੰ ਸੁਨੋਤੁ; ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਹੇ ਋ਜੀਪਿਨ (ਸਿੱਧਾ ਦੌੜਨ ਵਾਲੇ), ਆ—ਉਹ ਲਿਆ। ਕਿਉਂਕਿ ਵ੍ਰਿਸ਼ਾ ਸੋਮ ਚਲ ਪਿਆ ਹੈ—ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣ ਧਾਰਾ ਬਣ ਕੇ—ਤਾਂ ਜੋ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹਰੀ-ਦ੍ਵਯ (ਦੋ ਤਾਮ੍ਰਵਰਨ ਸ਼ਕਤੀਆਂ/ਅਸ਼ਵ) ਆਪਣਾ ਥਾਂ ਸੰਭਾਲਣ।

Mantra 13

एन्द्र याहि पीतये मधु शविष्ठ सोम्यम् । नायमच्छा मघवा शृणवद्गिरो ब्रह्मोक्था च सुक्रतुः ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਮਧੁਰ ਸੋਮ ਦੇ ਪਾਨ ਲਈ ਆ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਬਲਵਾਨ! ਹੇ ਮਘਵਨ, ਸਾਡੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ—ਸਾਡਾ ਬ੍ਰਹਮ (ਮੰਤ੍ਰ-ਚਿੰਤਨ) ਅਤੇ ਉਕਥ (ਸਤੁਤੀ-ਗੀਤ)—ਤੂੰ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਨਾ ਚੁੱਕੀਂ; ਹੇ ਸੁਕ੍ਰਤੁ (ਸੁਕਾਰਜ-ਸੰਕਲਪ ਵਾਲੇ)!

Mantra 14

वहन्तु त्वा रथेष्ठामा हरयो रथयुजः । तिरश्चिदर्यं सवनानि वृत्रहन्नन्येषां या शतक्रतो ॥

ਰਥ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਰੀ (ਪੀਲੇ-ਭੂਰੇ) ਘੋੜੇ ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਉਣ, ਹੇ ਰਥੇਸ਼ਠਾਮਾ (ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਥਚਾਲਕ)! ਹੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹਨ, ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਲੰਘ ਕੇ ਸਵਨਾਂ (ਸੋਮ-ਯਾਗ ਦੇ ਪਾਨ-ਅਵਸਰਾਂ) ਵੱਲ ਆ; ਹੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ, ਹੋਰ ਸਭ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ!

Mantra 15

अस्माकमद्यान्तमं स्तोमं धिष्व महामह । अस्माकं ते सवना सन्तु शंतमा मदाय द्युक्ष सोमपाः ॥

ਹੇ ਮਹਾਮਹ ਇੰਦਰ, ਅੱਜ ਸਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਅੰਦਰਲੀ ਸਤੋਮ-ਸਤੁਤੀ ਨੂੰ ਧਾਰਣ ਕਰ। ਸਾਡੇ ਸੋਮ-ਸਵਨ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਾਂਤਿ-ਦਾਇਕ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਜੋ ਹੇ ਸੋਮਪਾ, ਤੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਮਦ (ਆਨੰਦ-ਉਨਮਾਦ) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰੇਂ।

Mantra 16

नहि षस्तव नो मम शास्त्रे अन्यस्य रण्यति । यो अस्मान्वीर आनयत् ॥

ਨ ਹਿ—ਨਾ ਤੇਰਾ, ਨਾ ਸਾਡਾ—ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੋਈ ਉਪਦੇਸ਼ ਰਮਦਾ ਨਹੀਂ; ਜਿਸ ਵੀਰ-ਨੇਤ੍ਰਿਤਵ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲਿਆਂਦਾ, ਉਹੀ ਰਣ੍ਯਤੀ (ਆਨੰਦ ਦਿੰਦਾ) ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਤਾਂ ਉਸ ਅੰਤਰਿਕ ਵੀਰ-ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

Mantra 17

इन्द्रश्चिद्घा तदब्रवीत्स्त्रिया अशास्यं मनः । उतो अह क्रतुं रघुम् ॥

ਇੰਦਰ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਕਿਹਾ: ਇਸਤ੍ਰੀ-ਸੁਭਾਉ ਵਿੱਚ ਮਨ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਸ਼ਾਸਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਪਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਰਘੁ ਕ੍ਰਤੁ—ਤੇਜ਼ ਤੇ ਤਿਆਰ ਇੱਛਾ-ਸ਼ਕਤੀ—ਵੀ ਹੈ। ਇਉਂ ਹੀ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਗ੍ਰਾਹਕ ਚੇਤਨਾ ਜ਼ਬਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਜਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਫਿਰ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਚਲ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।

Mantra 18

सप्ती चिद्घा मदच्युता मिथुना वहतो रथम् । एवेद्धूर्वृष्ण उत्तरा ॥

ਸਪਤੀ ਵੀ—ਮਦਚ੍ਯੁਤਾ, ਮਦ-ਆਨੰਦ ਤੋਂ ਫਿਸਲਦੀਆਂ ਹੋਣ ਤਾਂ ਵੀ—ਮਿਥੁਨਾ (ਜੋੜੇ ਵਾਂਗ) ਰਥ ਨੂੰ ਵਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਐਸਾ ਹੀ ਧੂਰਵ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਉੱਤਰਾ—ਮਹਾਬਲੀ ਦੀ ਉੱਚੀ ਜੋੜ—ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸ਼ਕਤੀ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋੜੀ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਗਤੀ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਢੋ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।

Mantra 19

अधः पश्यस्व मोपरि संतरां पादकौ हर । मा ते कशप्लकौ दृशन्त्स्त्री हि ब्रह्मा बभूविथ ॥

ਹੇਠਾਂ ਵੇਖ, ਉੱਪਰ ਨਹੀਂ; ਹੇ ਹਰਿ, ਦੋਵੇਂ ਪੈਰ ਥਿਰਤਾ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਖਿੱਚ। ਤੇਰੇ ਡੋਲਦੇ ਕਦਮ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਦਿਸਣ ਨਾ—ਕਿਉਂਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਗ੍ਰਹਿਣਸ਼ੀਲ ਬਣ ਕੇ ਹੀ ਆਤਮਾ ਬ੍ਰਹਮ-ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਪਾਂਦੀ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਸੱਤਾ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਮੁੜ ਕੇ ਨਿਮਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਸੱਚੀ ਵਾਣੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।