Rig Veda Sukta 17
Mandala 8Sukta 1714 Mantras

Sukta 17

Sukta 8.17

Rishi

Kāṇva tradition (Mandala 8; specific rishi not provided in input)

Devata

Indra (invoked to drink Soma)

Chandas

Unknown (not inferable securely from provided excerpt alone)

ਕਾਣਵ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਇਹ ਸੂਕਤ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸੋਮ ਪਾਨ ਲਈ ਸੱਦਾ ਹੈ। ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਬਰ੍ਹਿਸ-ਆਸਨ ਤੇ ਆ ਕੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਚੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਅਰਪਣ ਪੀਣ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਵਿਜੈ-ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੰਦਰ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰੂਪ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ-ਹੰਤਾ ਬਲ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਉਪਾਸਕ ਲਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਵਾਧੇ ਦੇ ਮੁਕਤ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਛੱਡਦਾ ਹੈ।

Mantras

Mantra 1

आ याहि सुषुमा हि त इन्द्र सोमं पिबा इमम् । एदं बर्हिः सदो मम ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਇੱਥੇ ਆ; ਤੇਰੇ ਲਈ ਸੋਮ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੀੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ—ਇਹ ਸੋਮ ਪੀ। ਇਹ ਹੈ ਬਰ੍ਹਿਸ, ਮੇਰੇ ਯਜ੍ਞ-ਸਥਾਨ ਦਾ ਵਿਛਾਇਆ ਹੋਇਆ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸਨ।

Mantra 2

आ त्वा ब्रह्मयुजा हरी वहतामिन्द्र केशिना । उप ब्रह्माणि नः शृणु ॥

ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਜੋਤੇ ਹੋਏ ਦੋ ਹਰੀ (ਤਾਂਬੇ ਰੰਗ ਦੇ ਘੋੜੇ) ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਉਣ, ਹੇ ਵਹਿੰਦੀ ਜਟਾ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ। ਨੇੜੇ ਆ; ਸਾਡੇ ਬ੍ਰਹਮਾਣਿ (ਮੰਤ੍ਰ) ਸੁਣ।

Mantra 3

ब्रह्माणस्त्वा वयं युजा सोमपामिन्द्र सोमिनः । सुतावन्तो हवामहे ॥

ਅਸੀਂ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਕਰਤਾ, ਤੈਨੂੰ ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਜੋੜਦੇ ਹਾਂ—ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸੋਮਪਾ, ਸੋਮਿਨਃ (ਸੋਮ ਪੀੜਨ ਵਾਲਿਆਂ) ਨਾਲ। ਸੁਤਾਵੰਤ (ਪੀੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੋਮ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ) ਹੋ ਕੇ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਦਦੇ ਹਾਂ।

Mantra 4

आ नो याहि सुतावतोऽस्माकं सुष्टुतीरुप । पिबा सु शिप्रिन्नन्धसः ॥

ਹੇ ਸ਼ਿਪ੍ਰਿਨ (ਬਲਵਾਨ ਜਬੜਿਆਂ ਵਾਲੇ), ਸਾਡੇ ਸੋਮ-ਪੀੜਨਾਂ ਵੱਲ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆ; ਸਾਡੀਆਂ ਸੁਘੜ ਸਤੁਤੀਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ। ਸੋਮ-ਰਸ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਪਾਨ ਕਰ।

Mantra 5

आ ते सिञ्चामि कुक्ष्योरनु गात्रा वि धावतु । गृभाय जिह्वया मधु ॥

ਮੈਂ ਇਹ ਤੇਰੇ ਉਦਰ ਵਿੱਚ ਉਡੇਲਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਤੇਰੇ ਅੰਗ-ਪ੍ਰਤਿਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਹਿ ਕੇ ਫੈਲ ਜਾਵੇ। ਜੀਭ ਨਾਲ—ਮਿੱਠੇ ਮਧੁ ਨੂੰ—ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰ।

Mantra 6

स्वादुष्टे अस्तु संसुदे मधुमान्तन्वे तव । सोमः शमस्तु ते हृदे ॥

ਇਹ ਤੇਰੇ ਪੂਰੇ ਆਸਵਾਦ ਲਈ ਸੁਆਦਲਾ ਹੋਵੇ; ਤੇਰੇ ਤਨ ਲਈ ਮਧੁ-ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਹੋਵੇ। ਸੋਮ ਤੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਠਹਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੁਰ-ਸਮੰਜਸ ਬਣੇ।

Mantra 7

अयमु त्वा विचर्षणे जनीरिवाभि संवृतः । प्र सोम इन्द्र सर्पतु ॥

ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਵਿਵੇਚਕ (ਵਿਚਰਸ਼ਣੇ) ਇੰਦ੍ਰ! ਇਹ ਸੋਮ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਿਯ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੇ ਇੰਦ੍ਰ, ਇਹ ਸੋਮ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਸਰਕਦਾ ਹੋਇਆ ਅੱਗੇ ਵਧੇ—ਅੰਦਰੂਨੀ ਚੇਤਨਾ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਜਗਾ ਕੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰੇ।

Mantra 8

तुविग्रीवो वपोदरः सुबाहुरन्धसो मदे । इन्द्रो वृत्राणि जिघ्नते ॥

ਚੌੜੀ ਗਰਦਨ ਵਾਲਾ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਪੇਟ ਵਾਲਾ, ਸੁੰਦਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ—ਸੋਮ ਦੇ ਮਦ ਵਿੱਚ ਇੰਦ੍ਰ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਮੁਕਤ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੰਢ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Mantra 10

दीर्घस्ते अस्त्वङ्कुशो येना वसु प्रयच्छसि । यजमानाय सुन्वते ॥

ਤੇਰਾ ਅੰਕੁਸ਼ ਲੰਮਾ ਰਹੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਵਸੁ—ਅਸਤਿਤਵ ਦੇ ਧਨ—ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈਂ। ਸੋਮ ਪੀੜਨ ਵਾਲੇ ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਸੱਚੀ ਪੂਰਨਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ; ਤਾਂ ਜੋ ਆਕਾਂਖੀ ਆਤਮਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵਧੇ।

Mantra 11

अयं त इन्द्र सोमो निपूतो अधि बर्हिषि । एहीमस्य द्रवा पिब ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਸੋਮ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਬਰ੍ਹਿਸਿ (ਪਵਿੱਤਰ ਆਸਨ) ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਆ—ਉਸ ਵੱਲ ਦੌੜ ਕੇ ਆ—ਅਤੇ ਇਸ ਵਹਿੰਦੇ ਰਸ ਦਾ ਪਾਨ ਕਰ; ਤਾਂ ਜੋ ਸੁੱਧ ਆਨੰਦ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਤੇਰੀ ਕਾਰਗਰ ਸ਼ਕਤੀ ਬਣੇ।

Mantra 12

शाचिगो शाचिपूजनायं रणाय ते सुतः । आखण्डल प्र हूयसे ॥

ਹੇ ਸ਼ਚੀਗੋ, ਹੇ ਸ਼ਚੀਪੂਜਨਾ, ਤੇਰੇ ਯੁੱਧ ਲਈ ਇਹ ਸੋਮ ਨਿਚੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਅਖੰਡਲ, ਤੈਨੂੰ ਜੋਰ ਨਾਲ ਸੱਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਅਟੁੱਟ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਆ, ਜੋ ਅੰਦਰਲੇ ਵੈਰੀ ਤੋਂ ਵੀ ਟੁੱਟੇ ਨਾ।

Mantra 13

यस्ते शृङ्गवृषो नपात्प्रणपात्कुण्डपाय्यः । न्यस्मिन्दध्र आ मनः ॥

ਜੋ ਤੇਰਾ ਸ਼੍ਰਿੰਗਵ੍ਰਿਸ਼ ਨਪਾਤ—ਅੱਗੇ ਧੱਕਣ ਵਾਲਾ ਵੰਸ਼ਜ—ਕੁੰਡਪਾਯ੍ਯ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਥੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਮਨ ਟਿਕਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਕਾਗ੍ਰ ਸੰਕਲਪ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਟਿਕੇ ਅਤੇ ਬਲ ਨੂੰ ਅਡੋਲ ਕਰੇ।

Mantra 14

वास्तोष्पते ध्रुवा स्थूणांसत्रं सोम्यानाम् । द्रप्सो भेत्ता पुरां शश्वतीनामिन्द्रो मुनीनां सखा ॥

ਹੇ ਵਾਸਤੋਸ਼ਪਤੇ, ਸੋਮ ਦੇ ਸਾਂਝੇਦਾਰਾਂ ਲਈ ਤੂੰ ਅਡੋਲ ਥੰਮ੍ਹ ਬਣ। ਸਦੀਵੀ ਪੁਰਾਂ ਨੂੰ ਭੇਦਣ ਵਾਲਾ ਦ੍ਰਪਸ—ਮੁਨੀਆਂ ਦਾ ਸਖਾ ਇੰਦਰ—ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇ।

Mantra 15

पृदाकुसानुर्यजतो गवेषण एकः सन्नभि भूयसः । भूर्णिमश्वं नयत्तुजा पुरो गृभेन्द्रं सोमस्य पीतये ॥

ਪ੍ਰਿਦਾਕੁ—ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਦਾ ਯਜਮਾਨ, ਗਵેષਕ—ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਵੱਡੀ ਪੂਰਨਤਾ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਤੁਜਾ (ਤੇਜ਼ ਬਲ) ਅੱਗੇ ਘੁੰਮਦੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਲੈ ਚਲੇ; ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਇੱਥੇ ਲਿਆਓ, ਸੋਮ ਪਾਨ ਲਈ।

Frequently Asked Questions

It is an invitation hymn to Indra to come to the sacrifice, sit on the strewn barhis, and drink the well-pressed Soma. The praise focuses on Indra’s power to destroy obstructions (Vṛtras) and to grant strength and victory.

Soma is the offering that delights and energizes Indra. The hymn links Soma’s exhilaration with Indra’s ability to act decisively—especially to break what blocks progress and to release life-giving flow.

Vṛtra refers to forces that ‘constrict’—anything that blocks the free flow of light, strength, or prosperity. Indra’s Vṛtra-slaying symbolizes removing those blockages so movement and growth can return.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App